Кіріспе

Final Scratch – голландтың N2IT компаниясы Richie Hawtin (aka Plastikman) және John Acquaviva-ның қатысуымен жасаған, дәстүрлі винил пластинкалары мен дискі ойнатқыштарды қолдана отырып, цифрлық аудио көздерін өңдеуге және ойнатуға мүмкіндік беретін DJ құралы. Ол цифрлық аудио мүмкіндіктері мен винилді дискілеудің сезімтал басқаруы арасындағы қабырғаны бұзуға тырысады. Final Scratch арнайы винил пластинкаларын қолданады, оларға цифрлық уақыт коды жазылған, содан кейін олар әдеттегі дискі ойнатқыштарда ойнатылады. Уақыт коды сигналын компьютер түсіндіреді, ол дискі ойнатқыштарға ScratchAmp деп аталатын интерфейс арқылы қосылады. Сигнал игненің пластинкада қай жерде тұрғанын, ол қай бағытта және қандай жылдамдықпен қозғалып жатқанын көрсетеді. Компьютер бұл ақпаратты түсіндіріп, дискіге «байланыстырылған» цифрлық аудио файлын ойнату үшін пайдаланады. Демек, кез келген аудио файлды винил пластинкаға жазылғандай өңдеуге болады.

Ерекшеліктері

Final Scratch винилде қол жетімсіз аудио тректерді, мысалы, алдын ала дайындалған циклдарды, жарияланбаған музыканы немесе сирек кездесетін тректерді ойнату мүмкіндігін ұсынады. Бұдан өзге, ол CD дектерінің мүмкіндіктерін (бағдарламалық жасақтама қолдаса) – кілтті бекіту, тембрді өзгерту, орам жасау, дереу белгіні табу және дыбыстың қатты немесе тыныш бөліктері сияқты ерекшеліктерінің визуальды көрсеткіштерін пайдалануға рұқсат береді. Сонымен қатар, винилге ине тиюінен туындайтын ұзын үзілістер аудио тректің ойнатылуына / басқарылуына әсер етпеуіне мүмкіндік береді (бағдарламалық жасақтама қолдаса). Дегенмен, бұл сенімділікке кедересін келтіреді; қолданылатын аппараттық және бағдарламалық жасақтамаға байланысты, винилдік эмуляция жүйелері кейбір ноутбуктер мен дербес компьютерлерге қарағанда көбірек жүйе ресурстарын қажет етеді, осылайша оларды осы мақсатқа сәйкессіз етеді.

Тарих

Final Scratch-тің бастапқы тұжырымдамасы мен прототиптері голландтық N2IT V.O.F компаниясы Марк Ян Бастиан жасаған, ал Тим Хемель мен Билл Сквайр көмектескен. Ол дамудың көптеген кезеңдерінен өтті. Бұл кезеңдер әртүрлі компаниялардың, аппараттық жиынтықтардың, бағдарламалық құралды дамытушылардың, лицензия алушылар мен берушілердің және операциялық жүйелердің қатысуымен сипатталады.

Алдын ала босату

Final Scratch бастапқыда BeOS жүйесі үшін жасалған.

1.0-1.5 нұсқалары

Final Scratch 1-нің барлық нұсқалары бірдей Scratchamp құрылғысын қолданады, ол USB және RCA интерфейстеріне ие, дөңгелек алюминий корпусына орналасқан. Stanton компаниясы бұл құрылғының техникалық сипаттамаларын пираттыққа қарсы шара ретінде қатаң түрде сақтап келді, бірақ жүйенің жоғары жауап беру уақыты мен тұрақсыздығына наразы болған кейбір пайдаланушылар, бұрын нарықтан алынып тасталған Philips дыбыс чиптері қолданылғанын айтты. Дегенмен, сол чипсет сол кезде Griffin және Roland сияқты компаниялар өндірген бірнеше басқа USB аудио құрылғыларында да пайдаланылды. FS 1.0 нұсқасы тек PC үшін, Debian Linux-тың арнайы өңделген дистрибуциясында шығарылды. Бұл салыстырмалы түрде қарапайым болды, бірақ дұрыс конфигурацияланған жағдайда, ол Final Scratch 1.x-тің барлық келесі нұсқаларынан артық өнімділік көрсетуі мүмкін екенін кейбір пайдаланушылар анықтады. 1.1 нұсқасымен Stanton Magnetics компаниясы Native Instruments компаниясымен өнімнің бағдарламалық жағынан жұмыс істей бастады, нәтижесінде Traktor Final Scratch пайда болды. Аты айтқандай, бұл Traktor интерфейсіне ұқсас, Native Instruments компаниясының DJ-лерге арналған бағдарламалық өнімі. Бұл нұсқа тағы да Linux жүйесінде қолжетімді болды, сонымен қатар Mac OS X жүйесіне де көшірілді. Келесі маңызды жаңартпа 1.5 нұсқасы болды, ол Windows XP нұсқасын қосты, бірақ Linux қолдауын тоқтатты. Бұл нұсқада сонымен қатар темпті өзгерте отырып, жазбаның тоны тұрақты болу мүмкіндігі де қосылды. Интерфейс көбінесе өзгермеді, бірақ кейбір пайдаланушылар бастапқыда Windows Scratchamp драйверлерімен қиындықтарға тап болды. Алғашқы Scratchamp құрылғысына қолдау көбінесе тоқтатылды, ал Stanton компаниясынан қолдау алмаған қазіргі иелері Traktor FS немесе Digiscratch-тың ескі нұсқаларын пайдалануға мәжбүр болды.

2-ші нұсқасы

2-ші нұсқа жаңа Scratchamp аппараттық құрылғысымен және әртүрлі бағдарламалық үйлесімділікпен таныстырылады. Бұл жаңа Scratchamp 24 бит/96 кГц сандық сапада ойнату және жазу мүмкіндігін қамтамасыз етті. Stanton ASIO драйверін және MIDI мүмкіндіктерін қосты. Олар сондай-ақ USB интерфейсін FireWire интерфейсімен алмастырды, бұл ойнату кешігуін азайту мақсатында жасалды. Жаңа Scratchamp-ты Алан Флам, Лен Брайан, Марк ДеМуи және Джим Мазур жасаған. 2-ші нұсқадағы Scratchamp Native Instruments Traktor DJ Studio 2.6 және 3.2.0.85 (Mac) нұсқаларымен үйлесімді. NI өздерінің Traktor Scratch винилдік жүйесіне көшу үшін SA2 қолдауын тоқтатты.

Соңғы скретч ашылды

2005 жылдың соңында Стэнтон және Native Instruments өзара жұмысты тоқтатты. Стэнтон 2007 жылдың басында ұсынылған Final Scratch Open жүйесінің құрамында ScratchAmp аппараттық құралдарын сатуын жалғастыруда. Стэнтон ScratchAmp енді Windows жүйесінде ASIO немесе WDM арқылы, ал Mac OS X жүйесінде CoreAudio арқылы кез келген аудио бағдарламасымен өзара әрекеттесе алатынын мәлімдейді. Барлық Windows және Mac аудио бағдарламалық жасақтамасы Final Scratch Open жүйесімен үйлесімді болғанымен, ScratchAmp аппараттық құралдарын қолданып диджейлік жасауға арналған жеке бағдарламалық жасақтама жоқ.

ScratchAmp- тің атауы

ScratchAmp – FireWire (FS 2, FS Open) немесе USB (FS 1) аудио құрылғысы. Ол жазбадан немесе CD-ден уақыт кодын оқу үшін екі фоно/желілік стерео кірісіне және дыбыс DJ микшерінің желілік арналарына беру үшін екі желілік стерео шығысына ие. Сонымен қатар, нақты фоно аудио сигналын тікелей беру үшін екі фоно стерео шығысы бар. Бұл диджейлерге цифрлық аудио тректерін де, дәстүрлі винилді де ойнауға мүмкіндік береді; диджейлік жиынтық барысында аудио кабельдерін ажыратып немесе қосып алмастан екі көздің арасында ауысуға болады. ScratchAmp өздігінен ешқандай аудионы сақтамайды, ол жай ғана арнайы жасалған сыртқы дыбыс картасы (Soundcard). Ол компьютермен, әдетте ноутбукпен, FireWire немесе USB қосылысы арқылы байланысады. Ноутбук Final Scratch-ке үйлесімді бағдарламалық жасақтаманы (әдетте Traktor DJ Studio) пайдаланады, ол қосымша арнайы винил/CD-ден алынған уақыт коды сигналын түсіндіріп, содан кейін осы сигналға сәйкес цифрлық аудио файлын ойнатады, бұл дәстүрлі диджейлік винилді MP3, WAV және Apple AAC аудио файлдарын басқаруға мүмкіндік береді. Ноутбук бағдарламалық жасақтамасы дыбыс деректерін сол FireWire/USB қосылысы арқылы ScratchAmp-қа жібереді, ол одан кейін DJ микшеріне немесе күшейткішке (Amp) жіберу үшін желілік деңгейде аудио сигналын шығарады.

Винил/CD уақыт коды

Final Scratch-тің ең күрделі бөлігі – винилге жазылған код. 1200 герц амплитудасы модуляцияланған синустық толқын 90 градус фазалық айырмашылықпен сол және оң каналдарға жазылады. Әрбір канал уақыт коды үшін қажетті екі биттік ағынның бірін қамтиды. Кез келген толқынның бір циклінде екі бит сақталады: біреуі оң кернеудің ең жоғары нүктесінде, екіншісі теріс кернеудің ең төмен нүктесінде. Бұл нүктелердің салыстырмалы амплитудасы екілік бір немесе нөлді көрсетеді. Кез келген нүктеде салыстырмалы түрде жоғары амплитуда бірді, ал салыстырмалы түрде төмен амплитуда нөлді білдіреді. Әрбір каналда жеке биттік ағын бар, сол каналдың ағыны оң каналдың ағынынан өзгеше (фазалық айырмашылықты ескермегенде). Уақыт кодтары 40 жеке биттен немесе әрбір каналдың толқын пішініндегі 20 циклдан тұрады. Оң каналда 0, 0, 0, 1 биттерінің тізбегі бір уақыт кодын бастау ретін білдіреді. Бұл төрт бит, сол каналдағы сәйкес төрт битпен және әрбір каналдағы келесі 16 битпен бірге, ине жазбада қай жерде екенін көрсететін бүтін сан ретінде кодталады. Жазбаның айналу жылдамдығын жазбадан оқылған толқынның жиілігін, жазбадағы толқынның қалыпты жылдамдықтағы нақты жиілігімен салыстыру арқылы анықтауға болады. Бұл айырмашылық жазбаның қалыпты айналу жылдамдығынан қаншалықты өзгеше екенін көрсетеді. Жазбаның кез келген уақытта айналу бағытын екі каналдағы толқындардың фазалық айырмашылығын пайдалану арқылы анықтауға болады. Бұл процедура шарлы егеуқұйрықтың (мыстың) қозғалыс бағытын анықтау үшін қолданылатын әдіске ұқсас. Бір уақыт коды 40 тізбекті биттен тұрғандықтан, оқу қатесі бір битті қате оқыған жағдайда да уақыт кодын оқылмайтын етеді. Сызықтан зақымданған биттің оқылмай қалуы бүкіл 40 биттен тұратын уақыт кодын тұрақты түрде оқылмайтын етеді. Шаң да уақыт кодына ұқсас әсер етеді. Уақыт коды қателерді тексеруді өте аз мөлшерде жүзеге асырады, бұл басқа винилді басқару жүйелеріндегі маңызды қасиет.