Кіріспе

Жүйелік қалта – классикалық Mac OS-те жүйе жұмысы үшін қажетті түрлі файлдарды сақтайтын каталог, мысалы, қаріптер, жүйелік кеңейтулер, басқару панельдері және параметрлер. Жүйелік қалта орналасуы macOS эквиваленті Сипаттама Кеңейтулер /Жүйе/Кітапхана/Кеңейтулер /Кітапхана/Кеңейтулер Классикалық Mac: ОЖ кеңейтулерін (init форматында) сақтайды. macOS: Желі кеңейтулері мен драйверлерін (kext форматында) сақтайды. Бастапқы элементтер /Жүйе/Кітапхана/Бастапқы элементтер /Кітапхана/Бастапқы элементтер Жүктелу кезінде орындалатын файлдарды немесе скрипттерді сақтайды. Басқару панельдері /Жүйе/Кітапхана/Қалау панельдері /Кітапхана/Қалау панельдері Классикалық Mac: Жүктелу кезінде жүктелетін жүйелік конфигурация бағдарламаларын сақтайды. macOS: Жүйелік қалаулар ішіндегі әртүрлі қасиеттерді сақтайды. Параметрлер /Library/Preferences Әртүрлі қолданбалар мен жүйелік параметрлерді сақтайды. Ескерту: macOS-та /Library-дағы файлдар қауіпсіз режимде жүктелмейді.

Орналасуы және "бұйырлы" қапшықтары

Жүйелік папка файлдық жүйенің иерархиясында түбірлік каталогтың тікелей астында орналасқан, бірақ міндетті түрде солай болуы керек емес. Mac OS «Жүйелік папканы» оның атауына тәуелсіз (Mac OS-тің ағылшын тілінен басқа нұсқаларында оның әртүрлі атаулары бар) немесе каталог иерархиясындағы орналасуы бойынша анықтамайды. Macintosh Finder осы «жарасымды» папканы ерекше белгішемен көрсетеді. «Тірі» Жүйелік папканы операциялық жүйе жұмыс істеп тұрғанда файлдық жүйенің кез келген жеріне еркін жылжытуға болады, және папка жылжытылғаннан кейін және жүйе жаңа орнында қайта іске қосылғаннан кейін де ол ешқандай мәселесіз жұмыс істей береді. Finder «жарасымды» папканы жаңа томға көшіргенде, көшірме де «жарасымды» болады. Бірнеше дискілік томдары бар жүйеде, папканы сүйреп, жүйенің жұмыс істейтін резервтік көшірмелерін жасау оңай. Сондай-ақ, операциялық жүйенің ескі және жаңа нұсқаларын «параллельді» түрде, әрқайсысы өз томында сақтау және жаңа нұсқада мәселелер туындаса, ескі нұсқаға оралу оңай. Мұндай икемділік деңгейі классикалық Mac OS-ті көптеген басқа операциялық жүйелерден, соның ішінде macOS-тен ерекшелендіреді. Mac OS-тің барлық нұсқалары бір томда операциялық жүйенің бірнеше көшірмесін жасауға мүмкіндік береді. Mac OS 9 бұған ресми қолдау қосып, пайдаланушыға бір томдағы жүйенің бірнеше көшірмесін «Жүктеу дискісі» басқару тақтасы арқылы таңдауға мүмкіндік берді, ол негізінен қай томнан жүктеуді таңдау үшін қолданылады. Бұрын пайдалану үшін Жүйелік папканың көшірмесін қолмен жарасымды ету қажет еді. Папканы жүктеу үшін қажетті екі файл – «Жүйе» немесе «Finder» файлдарын алып тастау арқылы жарасымсыз етуге болады. (Жаңа буын Macintosh компьютерлеріне Mac OS ROM файлы да қажет.) Классикалық Mac OS 8.5 және одан жоғары нұсқаларының кейбіреулері өшіру алдында жарасымды Жүйелік папканы тексеріп, егер Жүйелік папкада негізгі жүйелік файлдардың бірі болмаса, пайдаланушыны ескертеді, осылайша қатаң дискінің жүктеле алмай қалуына жол бермейді. Mac OS-тегі жүйелік папканы қолмен жарасымды етудің баламасы – System Picker сияқты қосымшаны пайдалану. Жарасымды ету EFI жүйесімен macOS-ті іске қосатын mactel машиналарында да жалғасады, бірақ көбінесе басқаша жолмен. Apple компаниясының BootX жүктеушісінің екі түрін қараңыз.

Пайдаланушының қолжетімділігі және бейімдеуі

Жүйелік папка macOS-тағы сәйкес папкалардан нашар қорғалған, себебі оның барлық мазмұны көрінеді және көптеген файлдар мен папкаларды өңдеуге болады. Дегенмен, тәжірибесіз пайдаланушылардың мазмұнды кездейсоқ өзгертуіне жол бермеу үшін "Жалпы басқару тақтасындағы" "Жүйелік папканың мазмұнын қорғау" деген белгішені пайдалану мүмкіндігі болды. Бастау және аяқтау бағдарламалары, көрініс тақырыптары, басқару тақталары, қаріптер мен кеңейтімдер, сондай-ақ Apple мәзіріндегі элементтер Жүйелік папкадағы папкалардан элементтерді қосу немесе жою арқылы басқарылады. Бұл процесті Apple кеңейтімдерді басқарушыны (Extensions Manager) енгізген кезде ыңғайлырақ болды, ол бастапқыда Рикардо Батистаның тегін бағдарламалық құралы болған басқару тақтасы еді. Ол басқару тақталарын, кеңейтімдерді, бастау элементтерін және аяқтау элементтерін қосуға және өшіруге мүмкіндік берді, сонымен қатар жүктеу процесінің басында пернетақтадағы бос орынды ұстап тұру арқылы шақыруға болатын. Бір қызықты жайт – қаріптерді басқарудың болмауы. Осы үшін Apple Extensis Suitcase, Adobe Type Manager және AlSoft MasterJuggler сияқты қаріптерді басқару бағдарламаларын үшінші тараптарға жасауға рұқсат берді.