Кіріспе

Countdown – 1971 жылдың басынан 1973 жылдың соңына дейін Polystyle Publications апта сайын әртүрлі атаулармен шығарған британдық комикс. Комикс әр нөмірдегі беттерді кері ретпен нөмірледі, 1-бет соңында болды – бұл әр апта сайын бірінші нөмірге дейін санау үшін комикс атауынан алынған әдіс. Countdown бастапқыда 1960 жылдары танымал болған Джерри Андерсонның Supermarionation телешоуларына негізделген көптеген комикстерді ұсынды. (Бұл материалдың көп бөлігі бұрынғы «TV Century 21» басылымынан қайта басылды.) Басты ерекшеліктердің бірі – бұрын Polystyle-дің ұзақ жылдар бойы шығып тұрған «TV Comic» комиксінде жарияланған «Doctor Who» комиксі, Андерсонның жаңа жанды «UFO» сериалы және (35-ші нөмірден бастап) Роджер Мур мен Тони Кертистің «The Persuaders!» сериалы болды. Бұл жоғары сапалы (бірақ қымбат) басылым болды, мұқабасы мен көптеген ішкі беттерінде толық түсті суреттер болды және қапталған қағазға басылды. 58 аптадан кейін баспагер комикс шығындарын азайту үшін оны «TV Action» деген жаңа атаумен, әлдеқайда арзан форматта қайта шығарды. Қайта жаңарту Джерри Андерсонның материалдарына назар аудармай, сол дәуірдегі танымал қылмыстық және оқиғалы телесериалдарға негізделген комикс әңгімелеріне көшті. Countdown комиксінің ерекшелігі – қазіргі ғарыш зерттеулері туралы ғылыми мақалаларды қамтуы, олар көбінесе ересектерге арналған техникалық журналдардағыдай техникалық егжей-тегжейлілік деңгейінде болды.

Негіздер мен даму

1965 жылдан 1969 жылға дейін апта сайынғы британдық балалар комиксі TV Century 21 (кейін TV21 деп аталды) Джерри мен Сильвия Андерсонның Century 21 Productions компаниясы жасаған көптеген Supermarionation телешоуларының комикстегі нұсқаларын жариялады. 1969 жылдың ортасына қарай TV21 лицензия төлемін тоқтатты және Андерсонның мазмұнын басып шығармай қалды. (TV Century 21 басылымын бастапқыда City Magazines, Андерсонның Century 21 Publishing компаниясымен серіктестікте шығарған. Оның соңғы шығарылым жылы IPC Magazines баспасымен болды.) Жаңа комикс туралы ойланып, Андерсонның «UFO» телешоуы 1970 жылдың күзінде дебют жасауға дайын тұрғанда, Андерсонға негізделген жаңа басылым құруға мүмкіндік туды. Сонымен қатар, Countdown редакторы Деннис Хупер мен сурет редакторы Роджер Перри бірнеше жыл бойы Джерри Андерсонмен және оның әйелі Сильвиямен жақын кәсіби байланыста болды, сондықтан Supermarionation шоуларын жақсы білді. Хупер мен Перри 1964-1968 жылдар аралығында Century 21 Publishing компаниясының қызметкерлері болды. Хупер TV21-дің түрлі спин-офф журналдарының сурет редакторы болды, оның ішінде «Lady Penelope» және «Candy», ал Перри кітаптар мен жылдық Рождестволық басылымдарды бақылады. Осы кезеңде олар Century 21 Productions компаниясына (фильм студиясы Ұлы Лондонның батысында, Виндзордың жанында) үнемі барып тұратын. 1969 жылдың басында Century 21 Productions Slough Trading Estate-дегі үш, қойма сияқты үлкен киностудиясын жапты, себебі Лью Грейд Supermarionation шоуларын тоқтату және соңғы шоу үшін, Андерсоннің «UFO» үшін ATV Elstree-де тікелей түсірілімге көшу туралы шешім қабылдады. Соның салдарынан 1969 жылдың маусымынан бастап Century 21 Publishing компаниясының барлық қызметкерлеріне бір айлық ескерту берілді. TV21, «Lady Penelope» және «Candy» тағы бірнеше ай бойы күресіп бақты. Олар – таратылған Century 21 Publishing компаниясының шағын тобымен бірге – Леонард Мэтьюс (Fleetway Juvenile Comics журналының бұрынғы бас редакторы) және Альф Уоллес (Eagle және Odhams' Power Comics журналының бұрынғы бас редакторы) иелігіне өтті, олар енді Fleet Street көшесінде Martspress деген атпен тәуелсіз студияны басқарып отырды. Осының бәрі ескерілгенде, Polystyle үшін Лью Грейдтің қолдауын алу және TV21 жақында тоқтатқан қуыршақ шоуларына тиісті франчайзинг лицензияларын алу оңай болды. Сонымен қатар, жаңа журналға сол шоулардан жасалған көптеген дайын суреттер қолжетімді болды, оларды сол кездегі үздік үздіксіздік суретшілері салған. Бұл суреттер бұрын TV21-де бір рет ғана пайдаланылған, ал қазір Лондонның Фаррингдон жолының астындағы сақтау орындарында сақталған. Бұл оқиғалар төрт-бес жыл бұрын жарияланған болса да, сол оқырмандар өсіп, енді комикстер оқымайды деп есептелді. «Countdown» журналының жаңа оқырмандары үшін бұл қайта басылған комикстер мүлдем жаңа болып көрінеді.

Баспаға шығару

Полистильдің тағы бір сәттілігі басқа компанияның қиын жағдайынан пайда болды. 1950 жылдың сәуірінде "Eagle" балалар комиксі алғаш рет Уотфордтағы Sun Printers Ltd машиналарында жарық көрді. Sun Printers компаниясы "Eagle" комиксін басып шығару жұмысын он екі айға қабылдады, осы уақытта баспагер Эрик Бемроуз (Ливерпуль) жаңа он бірлік ротограф машиналарын жобалап, құрастырып бітірді. Алайда 1971 жылы Sun Printers өздерінің фотогравировкалық машиналарын жұмыс істету үшін жеткілікті тапсырыс ала алмады. Sun комикс жұмысының осы түрімен жақсы таныс болғандықтан, Sun мен Polystyle арасында бір күнтізбелік жылға (52 нөмір) "Countdown" комиксін басып шығару туралы келісім жасалды – материалдардың құны ғана төленді, ал машина уақыты толығымен тегін болды.

Қызметкерлер

Журналдың штаттық қызметкерлері өте аз болды, барлығы төрт адам ғана. Бас редактор Деннис Хупер мен суретші-редактор Роджер Перриден басқа, "Кері санау" журналының құрамында Робин Хилборн (1970–71 жылдары көмекші редактор), Питер Леви (1971–73 жылдары көмекші редактор) және 54 жастағы Билл Кидд (көмекші суретші-редактор) болды, ол 1973 жылдың басында асқазан рагынан қайтыс болды. Оның орнына "Кері санау" журналының туыс журналы "TV Comic"-те жұмыс істеген 19 жасар Дэнни Фокс келді.

Іске қосу

Полистиль жаңа комикс үшін ең тиімді атауды анықтауға күмәнді болды (осы күмәнділік комикс өмірінде бес атау өзгертуге әкелді), бастапқыда оны Countdown және Rocket деп тіркеді, бірақ алғашқы он тоғыз санын Countdown деген атпен жариялады. Бірінші саны 1971 жылғы 20 ақпанда жарық көрді. Дегенмен, түсті беттер мен фотосуреттерге қажетті жоғары сапалы қағаз және фотогравюралық баспаның қымбаттығы IPC Magazines-тің бәсекелес комикстері Valiant, Lion және Smash! сияқты 6 пен 7 динарға қарағанда 5 пенс (бір шиллинг) жоғары бағаға әкелді, бұл Countdown комиксін нарықтағы басқа ер балалар комиксінен екі есе қымбат етті (бұл факт редакциялық мақалада №1 санда жарық көрді). №19 санынан бастап №45 санына дейін комикс атауы Countdown: The Space Age Comic! болып өзгертілді. №45–56 сандарында комикс "Телеакцияға арналған Countdown!" деген жаңа атауға ие болды, ал №57–58 сандарында атауы Countdown-дағы Телеакция болып өзгертілді.

Қайта іске қосу

58 аптадан кейін, баспагер комиксті әлдеқайда арзан форматта қайта шығару арқылы шығындарды қысқартты. #59 санынан бастап (1 сәуір 1972), Countdown оны ерекшелендіретін жылтыр баспадан бас тартып, арзан газет қағазына ауысты, сонымен қатар бұрыннан бар фотогравировка баспасынан да бас тартты. (Бұл жаңа баспаханаларға ауысуды талап етті: Уолтемстоу мен Харлоудағы Дэвид Брокдорф ЛТД.) Қайта шығару барысында Джерри Андерсонның материалдарына назар аудару азайтылды, Doctor Who комиксі бірінші бетке және ішкі екі бетке шығарылды. Жаңа аталған TV Action + Countdown, Countdown комиксінен көптеген түпнұсқа комикстерді алып тастап, олардың орнына заманауи қылмыс және оқиғалы телесериалдарға негізделген жаңаларын қосты: Hawaii Five O, Alias Smith and Jones және Cannon (телесериал) олардың қатарында болды. #100 санынан бастап басылымның атауы жай ғана TV Action болып өзгерді, ал комикстер тізіміне Джерри Андерсонның "Қорғаушылар" сериалы да қосылды. Соңғы саны, #132, 1973 жылғы 25 тамызда шықты; атау ресми түрде Polystyle's TV Comic комиксімен біріктірілді, бірігуден тек Doctor Who және әзілді Droopy және Dad's Army комикстері ғана аман қалды – қызығы, бұл үш комикс те бастапқыда TV Comic комиксінде жарияланып, кейін Countdown/TV Action комиксіне ауысқан еді. Кейіннен Cannon теледетективтік сериалына негізделген жаңа комикстер TV Comic комиксінде пайда болды, ал TV Action комиксінде алғаш жарияланған комикстердің бірнешеуі 1978 жылы Target атты, қысқа өмір сүрген туыс басылымда қайта басылды.

Қайта санау дәуірі

Countdown апталық сериалдар мен толық әңгімелерді бірге жариялауда ерекше болды, соңғысы түрлі телебағдарламалар арасында кезекпен жарық көрді. Countdown Андерсонның соңғы туындысы – «UFO» тікелей эфирдегі әрекет сериясы негізіндегі түпнұсқа комиксті ұсынды, сондай-ақ «Stingray», «Thunderbirds» және «Fireball XL5» сияқты Андерсонның бұрынғы табыстарынан алынған комикстерді қайта басып шығарды. Бұған қоса, ол Джон М. Бернстің салған және 1968 жылғы «2001: Ғарыштық саяхат» фильміндегі ғарыш кемелерінің дизайнын қамтитын «Countdown» атты толығымен жаңа комиксті де ұсынды. Countdown 24 беттік санының бес немесе алты бетін құрайтын, кеңістік зерттеуіне баса назар аударған, егжей-тегжейлі ғылыми мақалаларымен ерекшеленді. Ғарышқа қатысты мақалалардың авторы 32-ші нөмірге дейін Робин Хилборн, ал одан кейін Питер Леви (көбінесе «Арнольд Кингстон» және «Питер Броснан» аттарымен жазды) болды, сонымен қатар тәуелсіз авторлар Дэн Ллойд пен Питер Ньюарк та үлес қосты. Бұл мақалалар техникалық журналдарға тән техникалық егжей-тегжейлілік деңгейін қамтыды: мысалы, 1971 жылғы «Countdown» журналындағы «Ғарыш маяқтары» атты ұшқышсыз спутниктер туралы мақалалар сериясының төртінші бөлімі Доплер эффектісін түсіндірді және АҚШ пен Кеңес Одағының навигациялық спутниктік бағдарламалары туралы толық мәлімет берді.

Теледидарлық экшн дәуірі

Доктор Ху комиксінің үздіксіз танымалдылығын пайдаланып, Джон Пертуидің (сол кезде телеарнада Доктор рөлін ойнаған актердің) суреті салынған комикс TV Action журналының тұрақты мұқабасына айналды. Баспагер қосымша ынталандыру ретінде танымал жаулар – Далектерді комикске енгізуге лицензия алды. Сондықтан, алғашқы қайта жаңартылған нөмірдің мұқабасында Үшінші Доктор мен Далектер бейнеленді. Доктор Ху-дың танымалдылығы бұлжымас еді; ол TV Action журналының серік басылымы TV Comic-тің беттерінен пайда болып, соңында оған қайта оралды. "The Persuaders!" әрекет-комедиялық сериалының комикс нұсқасы Countdown журналының 35-ші санында жарық көрді және "Hawaii Five 0", "Tightrope", "Cannon" және басқа да заманауи телесериалдармен бірге TV Action дәуірінде де жалғасты.

Теледидардағы адам

Сурет редакторы Роджер Перри «Доктор Кто» сериальдарының түсірілімдерінде жиі болды, және жазбалар архивінен мақалаға сәйкес келетін суретті табу оңай болды, сонымен қатар журналға үлкен икемділік сезімін сыйлады. Қосымша «толтыру беттері» әдетте бәйге түрінде (Airfix жинақтары сияқты сыйлықтарды беру) немесе Питер Левидің «профилі» сияқты жылдам және оңай жазылатын нәрселерден тұратын. Соңғы минуттағы толтыру беттерінің бірі Перридің Штутгарттағы жерлеу рәсіміне қатысу қажеттілігінен туындады. Бірнеше ай бұрын, 1972 жылдың наурыз айының соңындағы аса дауылды күні Перри 1959 жылдан 1968 жылға дейін «Eagle» журналының бас редакторы болған ғылым жазушысы Дэн Ллойдты алып, Шығыс Кенттегі Пегвелл шығанағына сапар шекті. Ллойдтың жоспары бойынша, су айдынындағы кемелер туралы терең мақала жазылатын еді, бірақ Пегвелл шығанағындағы қатты жел кемелердің ұшуына кедергі келтірді. «Ховерллойд» өте сақ болды, себебі сол айдың басында – 1972 жылдың 4 наурызында – Райдтан (Уайт аралы) Портсмутқа бағыт алған SR. N6 кемесі ұқсас жел салдарынан Солентте құлап, 27 жолаушының бесеуі қаза тапты. Оқыс оқиға Саутси жағалауынан 400 метрдей қашықтықта болды. Олардың көңілін көтеру үшін Ллойдтың баспасөз хатшысы келесі сапарларында Ллойд пен Перриге Францияға тегін бару мүмкіндігі ұсынылды. Перри Ллойдтың баспасөз хатшысына телефон соғып, компанияның үшінші SR. N4 кемесінің іске қосылу рәсіміне бірден шақырылды. Іске қосылу рәсімін әуе кемесін ойлап тапқан сэр Кристофер Кокерл бата алады. Перридің көмекші сурет редакторы Билл Киддті штаттағы фотограф ретінде алып келгенінен, ол «Теледидардан келген адам» атты ұзақ сериялы мақалалардың біріншісін жасауға жеткілікті материал тапты. Перридің осындай ақпараттық журналистикамен айналысуы бірінші рет емес еді. 1961 жылы «Eagle» журналында дизайнер болып жұмыс істеген кезде, Перридің суреті «The Roving Reporter» атты апталық тізімде пайдаланылған. Перри ешқашан кеңсесінен шықпаса да, Countdown суретшілері Джон М. Бернс пен Эрик Кинкейд (әсіресе «Toad of Toad Hall» және «Riverbank Tales» шығармаларымен танымал) салған суреттер Перридің (яғни Ларри Лайннің) әрқашан кеңейіп келе жатқан әлемде саяхаттап жүргендей әсерін берді.

Өндіріс және тарату мәселелері

"Countdown" журналының ерекшелігі неде болса, оның мазмұны апта сайын өзгеріп тұруы. Бұл қасақана жасалған жоқ, тек қажеттілік тудырды. Хупер көптеген комикстерге арналған сценарийлерді ұзақ уақыт жазды. Бірақ мәселе мынада: Перри сценарийлерді суретшілерге жеткілікті уақытқа дейін бермейтін, олар суреттерді уақытында аяқтап, тапсыра алмайтын. Ең жақсысы, «баспа күні» (мәтін мен суреттер баспаханаға тапсырылатын күн) мен мұқаба күні (журналдың сатыла бастайтын күні) арасында бес апталық үзіліс болуы керек еді. Бұл бес апта баспаханаға мәтінді жинап, дизайнердің макетіне сәйкес журналдың болашақ түрін көрсететін визуалды «макет» жасауға мүмкіндік беретін. Бұл «макет» кесілген және жабыстырылған қағаздардан жасалады, онда суреттер дұрыс өлшемде көрсетіледі (бұрын «фотостаттар» деп аталған құралдарды пайдалана отырып), ал мәтін мен тақырыптар өз орнында тұрады. Бұл макет редакцияға көшірмені қайта оқып, қателіктерді жоқтап, қажетті өзгерістерді енгізу үшін жіберіледі. Сол кезде баспа саласында компьютер болмағандықтан, дизайнердің міндеті мәтінді оған бөлінген орынға сыйыстыру болды. Көбінесе мәтін тым ұзын немесе тым қысқа болып, қосымша жазуға немесе мәтінді қысқартуға тура келді. «Макет» баспаханаға қайтарылғаннан кейін, оны өзгерту мүмкін емес еді. Макетті баспаханаға қайтарғаннан кейін екі апта өткен соң (сатуға шығармас бұрын бірнеше күн қалғанда, бүкіл елге таратуға уақыт беру үшін), қызметкерлерге алдын ала көшірмелер жіберілді. Егер баспаханаға кейбір суреттер бір апта немесе он күн кешіксе де болады деп ескертілсе, Перри Хупердің сценарийін көбінесе баспа күнінің өзінде алатын, ал оны баспаханаға жібермес бұрын суретші суреттеп, сөздерді жазуы керек еді. Тағы бір мәселе – үздіксіздіктің комикс суреттерін салатын суретшілер тек «Countdown» ғана емес, апталық жұмыс жүктемесін орындау үшін басқа да жұмыстарды алатын. Мұндай суретшілердің бірі әр апта сайын жұмысын бір күн кешіктіріп тапсыратын. Осы мәселені шешу үшін оқиғаны төрт, бес немесе алты аптаға созуға, содан кейін бірнеше апта басқа оқиғаны қосуға шешім қабылданды, осылайша суретшіге уақыт беруге. Хупер сценарий жазуын жалғастырды, ал бұл шешімді Перри қабылдады. Алғашқыда Линден суретшілерінің өкілі Деннис Босдет айтқандай, «Countdown» енді Хупер емес, Перри редакциялап жатыр деген әңгіме тарады. Тарату да қиындық тудырды. Алғашқы 26 аптадан кейін жағдай жақсарғанмен, бастапқыда жаңа комикстің таралуы біркелкі болды, кейбір аймақтарда журналдың кейбір нөмірлері сатылымға шықпады, себебі оларды баспаға шығатын күнге дейін газет стендтеріне жеткізу үшін жеткілікті мөлшерде басып шығара алмады, бұл өндіріс мәселелерінің салдары болуы мүмкін.

Талдау

Жаңа телебағдарламаның қайта іске қосылу өзгерістерінің тиімділігі күмәнді, себебі жаңа "TV Action" журналы бар болғаны 74 нөмірге дейін жарық көрді, бұл бастапқы "Countdown" журналының 58 нөмірінен аздап ұзақ болды. Өндіріс шығындарын қымбат литографиялық басудан және журналдық қағаздан бас тарту арқылы төмендету, әрине, "TV Action" журналының осы уақытқа дейін жарық көруіне белгілі бір дәрежеде әсер етті. "TV21" сияқты, теледидардың танымалдылығын пайдалануға тырысқан "Countdown" және "TV Action" журналдары бұл тәсілдің тұрақты еместігін көрсетті – кем дегенде жасөспірімдер нарығында. "Polystyle" осы концепцияны сәл кіші жастағы нарықта ұзақ уақыт бойы табысқа жеткізді, әсіресе оның әзіл-қалжыңға толы "TV Comic" журналы, ол бес-он жастағы балаларға арналған және 30 жылдан астам уақыт бойы жарық көрді. Кейінірек "Countdown" журналының бір комикстері ересектер нарығында апталық телебағдарламаға негіделген комикстердің табысқа жете алатынын көрсетті. 1979 жылы "Marvel UK" "Doctor Who Weekly" журналын шығарғанда, бұл басылымда бір ғана телешоу жайлы ақпарат болды, сонымен қатар "Doctor Who" бағдарламасы және оның өндірісі туралы деректік материалдар мен оған негіделген комикстер де жарияланды.