Кіріспе

Жағажай шатыры (сонымен қатар жағажай кабинасы, жағажай қорабы немесе шомылу қорабы деп те аталады) – танымал шомылу жағажайларындағы жоғары толқын деңгейінен жоғары орналасқан, әдетте ағаштан жасалған, көбінесе жарқын түсті шағын құрылыс. Олар көбінесе күннен немесе желден қорғану, киім ауыстыру және жеке заттарды қауіпсіз сақтау үшін пайдаланылады. Кейбір жағажай шатырларында тамақ және ыстық сусын дайындауға арналған қарапайым жабдықтар болады, олар газ баллондарымен немесе сирек жағдайларда электр желісі арқылы жұмыс істейді.

Орналасқан жерлер

Көптеген жағажай курорттарында жағажай шатырлары жағажайдың жоғарғы жағында бір немесе бірнеше қатарға орналасқан. Жағажай шатырлары орналасқан жеріне байланысты жеке меншікте немесе жергілікті кеңес немесе осыған ұқсас әкімшілік органның меншігінде болуы мүмкін. Танымал жағажайларда жеке меншік жағажай шатырлары ыңғайлы орналасқандықтан, олардың көлемі мен жайлылығына пропорционал емес, жоғары бағаға сатылуы мүмкін. 2006 жылы Дорсеттегі Вест-Бексингтондағы соғыстан бұрынғы ағаш жағажай шатыры аукционда 216 000 фунт стерлингке сатылды, ал 2012 жылы Мадефорд Спиттегі жағажай шатыры 170 000 фунт стерлингке сатылды, содан кейін 2017 жылға қарай бағасы 270 000 фунттан асты. Бірақ бұл ерекше жағдайлар еді, себебі екі жағдайда да түнгі тұруға болады еді. 2009 жылы Ұлыбританиядағы стандартты жағажай шатырларының бағасы Уолтон-он-Назеде 6 000 фунт стерлингтен басталып, әдетте 35 000 фунт стерлингке дейін жетеді. 2016 жылдың қаңтарында Австралияның Виктория штатындағы Брайтон қаласында жағажай шатыры рекордтық 285 000 долларға сатылды. 2021 жылдың сәуір айындағы есеп осы санаттағы жағдайды жаңартты: "Британиядағы жағажай шатырының орташа сұраныс бағасы бір 12 айдың ішінде 25 578 фунт стерлингтен 36 034 фунт стерлингке дейін өсті". Бүгінде Ұлыбританияда шамамен 20 000 жағажай шатыры бар деп есептеледі. Жағажай шатырларын көруге болатын жерлерге Лоустофт, Саутволд, Уолтон-он-Назе, Фринтон-он-Си, Аберсох, Лэнгленд-Бей, Ротерслейд, Растингтон, Сент-Хеленс, Уайт аралы, Танкертон-Слопс және Мерси аралы кіреді. Басқа елдердегі орналасқан жерлерге Франциядағы Вимеро, Оңтүстік Африкадағы Кейптаун, Норвегиядағы Несодден және Австралиядағы Порт-Филлип айналасындағы Брайтон және басқа да көрнекті орындар жатады. Хольхиаши – Мальдив аралдарында ғана кездесетін шағын Мальдивтік демалыс орындары. Бұл шағын жағажай шатырларын жағажайлар мен порстардың жанында табуға болады.

Тарих

Австралиядағы Брайтон қаласындағы суға түсу орындары 1862 жылға дейін бар болғандығы мәлім. Суға түсу қораптары сол дәуірдегі викториялық моральға жауап ретінде салынған және пайдаланылған деп есептеледі, және олар Австралияда ғана емес, сонымен қатар Англия, Франция, Италия және Кейптаунда да шамамен сол уақытта болғандығы белгілі. Олар виктория дәуірінде ұяттылықты сақтау үшін қолданылатын дөңгелекті ванна машиналарын дамыту арқылы пайда болды. Георг III жаңа үрдіске корольдік бекіту берді, ол Веймут қаласында «Құдай патшаны сақтасын» әнінің музыкалық сүйемелдеуімен емдік ванна қабылдағанда, ал королева Виктория 1840 жылдары Уайт аралындағы Осборн үйіне орнатты. Суффолк қаласындағы Феликсстоуде кемінде 1891 жылдан бері жағажай шатырлары болған деп саналады. 20 ғасырдың басында жағажай шатырлары «еңбекші табы үшін демалыс үйлері» ретінде қарастырылды, бірақ 1930 жылдары олардың имиджі жаңарды, Георг V және королева Мария күнін Сассекстегі жағажай шатырында өткізді, ал басқа иелерінің арасында Спенсерлер отбасы және Лоренс Оливье болды. 2011 жылдың сәуірінде Борнмут кеңесі үйлену және азаматтық одақ рәсімдерін өткізу үшін құмға жағажай «шатырын» орнатуға рұқсат алды. «Супер жағажай шатыры» Борнмут жағажайында Батыс жартастың көтерілісінің астында орналасқан. Truck Surf Hotel – Португалия мен Марокко жағалауларындағы жағажайлар арасында апталық циклмен қозғалып, серфинг қауымдастығына қызмет ететін жүк көлігіне орнатылған бес бөлмелі қонақ үй.