Кіріспе
Реалдық уақыттағы кинематикалық позициялау (RTK) – қазіргі спутниктік навигация (GNSS) жүйелеріндегі жалпы қателерді жоюға арналған геодезиялық өлшемдерді қолдану. Бұл жүйе сигналдың ақпараттық мазмұнымен қатар, сигналдың тасымалдаушы толқынының фазасын өлшеуге негізделген және нақты уақыт түзетулерін беру үшін бір эталондық станцияны немесе интерполяцияланған виртуалды станцияны пайдаланады, осылайша сантиметрлік дәлдікке қол жеткізеді (DGPS-ке қараңыз). Атап айтқанда, GPS жүйесіне қатысты бұл технология тасымалдаушы фазаны күшейту (CPGPS) деп аталады.
Real time kinematic positioning (RTK) is the application of surveying to correct for common errors in current satellite navigation (GNSS) systems. It uses measurements of the phase of the signal's carrier wave in addition to the information content of the signal and relies on a single reference station or interpolated virtual station to provide real time corrections, providing up to centimetre level accuracy (see DGPS). With reference to GPS in particular, the system is commonly referred to as carrier phase enhancement, or CPGPS.
Тасымалдаушы фазаның ізін сақтау
RTK бірдей жалпы принципке сәйкес келеді, бірақ сигналды тасымалдаушы толқыны арқылы жеткізеді, ақпараттық мазмұнын ескермейді. RTK ровердің қатесін азайту үшін тұрақты базалық станция мен роверді пайдаланады. Базалық станция роверге түзету деректерін жібереді. Бұрынғы бөлімде сипатталғандай, спутникке дейінгі қашықтық негізінен тасымалдаушы толқын ұзындығын спутник пен ровер арасындағы толық циклдар санына көбейту және фазалық айырманы қосу арқылы есептеледі. Циклдар санын анықтау оңай емес, себебі сигналдар бір немесе бірнеше циклға фазалық ығысуға ұшырауы мүмкін. Бұл L1 сигналы үшін 19 см болатын толқын ұзындығына шаққандағы циклдар санын дұрыс есептемеу қатесіне тең келеді. Осы «бүтін санның екіұштылығын іздеу» мәселесін шешу сантиметрлік дәлдікке қол жеткізуге мүмкіндік береді. C/A сигналдарынан алынған өлшемдерді салыстыру және бірнеше спутниктер арасындағы есептелген қашықтықтарды салыстыру арқылы күрделі статистикалық әдістерді қолдану арқылы қатені азайтуға болады. Бұл техниканы пайдалану арқылы қол жеткізілетін жақсарту, құлыптаудың 1% дәлдігін сақтай отырып, өте жоғары болуы мүмкін. Мысалы, GPS жүйесінде L1 сигналында таратылатын жалпы қол жеткізу (C/A) коды 1.023 МГц жиілігінде фазасын өзгертеді, ал L1 тасымалдаушысының өзі 1575.42 МГц жиілігінде, яғни мың есе жиірек фазасын өзгертеді. L1 тасымалдаушы фазасын өлшеудегі ±1% қате бастапқы бағалаудағы ±1.9 мм қатеге сәйкес келеді. Бұл құрылымдық бөлімдерге миллиметрлік дәлдікпен өзара орналасуын есептеуге мүмкіндік береді, бірақ олардың абсолютті орны базалық станцияның есептелген орнымен салыстырғанда дәлдігімен ғана шектеледі. Бір базалық станциясы бар RTK үшін құрылғыға байланысты 8 мм + 1 ppm (миллионнан бір бөлік / 1 мм км) көлденең және 15 мм + 1 ppm тік базалық станцияға қатысты дәлдікке қол жеткізуге болады. Мысалы, 16 км (10 мильден сәл кем) қашықтықтағы базалық станциясы үшін салыстырмалы көлденең қате 8 мм + 16 мм = 24 мм (бір дюймнен сәл кем) болады. Бұл параметрлер RTK техникасының жалпы навигациядағы тиімділігін шектесе де, техника геодезиялық жұмыстар сияқты салаларға өте қолайлы. Бұл жағдайда базалық станция белгілі бір орналасқан жерде орналасқан, көбінесе эталондық нүктеде, ал мобильді құрылғылар сол нүктеге қатысты түзетулерді есептеу арқылы жоғары дәл карта жасауға мүмкіндік алады. RTK автокөлік/автопилот жүйелерінде, дәлдік шаруашылығында, машиналарды басқару жүйелерінде және осыған ұқсас салаларда да қолданылады. Желілік RTK эталондық станциялар желісін қамтитын кеңірек аумақта RTK-ны пайдалануға мүмкіндік береді. Операциялық сенімділік пен дәлдік эталондық станциялар желісінің тығыздығы мен мүмкіндіктеріне байланысты. Желілік RTK көмегімен құрылғыға байланысты 8 мм + 0.5 ppm көлденең және 15 мм + 0.5 ppm тік жақын станцияға қатысты дәлдікке қол жеткізуге болады. Виртуалды эталондық желі (VRN) базалық станцияны пайдаланбастан да дәлдікті арттыра алады.