Кіріспе
Гранд-Каньон ұлттық паркі әуежайы – АҚШ-тың Аризона штатының Коконино округіне қарасты Тусаян қаласында орналасқан мемлекеттік пайдаланудағы әуежай. Ол Гранд-Каньон ұлттық паркіне жақын, Гранд-Каньонның оңтүстік жиегінің кіреберісінен 1.6 шақырым (1 миль) қашықтықта орналасқан. Әуежай негізінен туристік саяхаттар мен чартерлік рейстер үшін пайдаланылады. Федералдық авиация басқармасының мәліметтері бойынша, 2008 жылы әуежай арқылы 294,436 жолаушы (enplanements) және 2007 жылы 354,624 жолаушы (enplanements) тасымалданған. FAA-ның 2009–2013 жылдарға арналған Бірыңғай әуежай жүйелерінің ұлттық жоспарына сәйкес, ол коммерциялық қызмет – негізгі категориясына жатады.
Grand Canyon National Park Airport is a state owned public use airport located in Tusayan, CDP in unincorporated Coconino County, Arizona, United States. It is near Grand Canyon National Park, 1 mile (2 km) from the South Rim entrance of the Grand Canyon. The airport is primarily used for scenic tours and charter flights. As per Federal Aviation Administration records, the airport had 294,436 passenger boardings (enplanements) in calendar year 2008 and 354,624 enplanements in 2007. According to the FAA's National Plan of Integrated Airport Systems for 2009–13, it is categorized as commercial service – primary.
Тарих
Қазіргі заманғы нысан 1925 жылы АҚШ Орман шаруашылығы қызметі коммерциялық рейстерге рұқсат берген алғашқы ресми Гранд-Каньон әуежайының орнында салынған. Жаңа әуежай 1965 жылдың қазан айында жұмысын бастады. Әуежай терминалы 1967 жылдың 20 қазанында аяқталып, салтанатты түрде ашылды. Бүгінде бұл әуежай Аризона штатындағы төртінші ең ірі әуе тасымалдаушы әуежай болып табылады, Феникс Скай Харбор халықаралық әуежайы, Тусон халықаралық әуежайы және Феникс Меса Гейтвей әуежайларынан кейін. Әуежайды 40-тан астам әуе саяхаттары және аймақтық авиакомпаниялар пайдаланады.
Ауадан көрікті жерлерді аралау
Төрт компания FAR Part 135 ережесі бойынша Ұлы Каньон үстінен көрікті әуе саяхаттарын жүргізеді. Grand Canyon Airlines компаниясы өзгертілген Twin Otter және Cessna Caravan ұшақтарында тұрақты қанатты турларды ұйымдастырады. WestWind Aviation Service компаниясы Cessna Skywagon және Cessna Caravan ұшақтарын пайдаланып, Deer Valley әуежайы мен Page қалалық әуежайына тұрақты қанатты рейстерді жүзеге асырады. Papillon Grand Canyon Helicopters компаниясы Bell 206 және Eurocopter EC130 тікұшақтарында айналмалы қанатты турларды жүргізеді. Maverick Helicopters компаниясы Eurocopter EC130 тікұшақтарында айналмалы қанатты турларды жүргізеді.
Әуежай терминалының жалға алушылары
Қазіргі уақытта әуежай терминалында төрт жалға алушы кәсіпорын бар. Grand Canyon Rental Adventures Polaris квадроциклі мен кемпинг жабдықтарын жалға береді. GC Bikes электрлік велосипедтерді жалға береді. Paragon Skydive тандемді парашютпен секіру қызметтерін ұсынады. WestWind Aviation Service Grand Canyon үстінен қанатты көрікті әуе саяхаттарын, сондай-ақ Deer Valley әуежайы мен Page қалалық әуежайына қызмет көрсетеді.
ГКН-де немесе оның маңында болған апаттар
1979 жылы 16 қарашада «Невада Эйрлайнз» әуе компаниясының 2504 рейсі, «Мартин 404» ұшағы GCN әуежайынан ұшып көтерілгеннен кейін сол жақ қозғалтқышының қуаты жоғалғандықтан, тіректің қанатқанынан және ұшу-қону жолағының соңында төмен бағытталған желге тап болғаннан кейін құлап түсті. Ұшақ ұшу-қону жолағының соңынан 7531 фут қашықтықта және ұзартылған бағыттан 2447 фут сол жақтағы ағаштарға соқтығысты. Ұшақ апаттан кейін өртеніп жойылды, бірақ борттағы 41 жолаушы мен үш экипаж мүшесінен ешкім қаза болған жоқ. 1986 жылы 18 маусымда «Гранд Каньон Эйрлайнз» әуе компаниясының 6 рейсі, «de Havilland Canada DHC 6 Twin Otter Vista Liner 300» Тонто платосы ауданында 6500 фут биіктікте «Helitech Bell 206» тікұшағымен әуеде соқтығысты. «Твин Оттер» ұшағындағы 18 жолаушы мен екі экипаж мүшесі, сондай-ақ тікұшақтағы бес адам қаза тапты. 1989 жылы 27 қыркүйекте «Гранд Каньон Эйрлайнз» әуе компаниясының 5 рейсі, «de Havilland Canada DHC 6 Twin Otter Vista Liner 300» қонуға тырысып, қайта ұшу кезінде ағаштарға құлап, борттағы 21 адамның сегіз жолаушысы мен екі экипаж мүшесі қаза болды. 2019 жылы 8 қыркүйекте Ұлыбританиядан келген 55 жастағы Кристофер Свалес тандемді секіру кезінде көз жұмды. Полиция парашюттегі тесіктерді кінәлады.
Климат
Гранд-Каньон ұлттық паркі әуежайы ылғалды континенталды климатқа (Köppen Dfb) ие, ал суық жартылай шөлейтті климатқа (Köppen BSk) жақын орналасқан.