Кіріспе

Англиядағы қала, Суррейдегі қала, Англия. Ewell (/audio=en Ewell.ogg/'/j//uː//əl/ YOOəl, '/j//uː//l/ YOOL) – Англияның Суррей графтығындағы Эпсом және Эуэлл ауданындағы қала. Ол Лондон орталығының оңтүстігіне шамамен 19 шақырым, ал Эпсомның солтүстік-шығысына 3 шақырым қашықтықта орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 34 872 адамды құрады, олардың көпшілігі (73%) ABC1 әлеуметтік тобына жатады, Раксли округінен басқа, ол C2DE тобына жатады. Эуэлл көктемдік су ағымының орнында пайда болған, мұнда Солтүстік Даунстың өткіргіш бор тастары Лондонның су өткізбейтін сазды топырағымен кездеседі, ал Хогсмилл өзені (Темза өзенінің саласы) әлі де ауыл орталығындағы Борн Холлға жақын жердегі көктемнен бастау алады. Domesday Book-та Etwelle деп тіркелген бұл елді мекенге 1618 жылы базар өткізуге рұхсат беретін жарлық берілді. Римдіктер келген кезде бұл жерде діни орын болған болуы мүмкін, олар қыш ыдыстар, сүйектер және басқа да қалдықтарды қалдырып кеткен, олар Британ мұражайына жеткізілді. 13 ғасырда "Testa de Nevill" еңбегінде Эуэлл атауының қазіргі жазылу түрі пайда болады. Король Генрих VIII 1538 жылы Чиам шекарасында Nonsuch сарайын салдырды, ол оның ең маңызды құрылыс жобаларының бірі саналды. Бүгінгі күні Nonsuch саябағы – оның сүйікті аң аулау алаңы болған, бірақ сарайдың қалдықтары жоқ, өйткені ол 17 ғасырда қиратылған. Сол саябақта 18 ғасылға жататын және II* санаттағы мәдени ескертік болып табылатын Nonsuch Mansion үйі орналасқан, ол кейде келушілерге ашық болады. 1618 жылы Еуэллде базар өткізуге лорд Генри Ллойдқа рұхсат берілді. 1801 жылы шығыс жақтанғы жалпы жерлердің (жекеменшікке беру) және оның құнарсыз жерлерінің ("бос жатқан жерлердің") бөлінуі жүзеге асырылды. 1879 жылы Эуэлл сотының ғимараты салынды, кейіннен ол кітапханаға айналдырылды. 1930 жылдары Эуэлл қаласы негізінен жартылай жеке тұрғын үйлермен дамыды, ал Эуэлл ауданының аз бөлігі 2-ші дүниежүзілік соғыстан кейін салынды. 1980 жылдары Эуэллдің тұрғыны Диджэнс есімді қарт адам солтүстік және батысқа қарай, Корольдік Кингстон-на-Темзадағы Беррилендке дейін созылған жайылымдар мен жеміс бақшаларын еске алды. Бұл радикалды өзгерістер "Архивтік фотосуреттер – Эпсом және Эуэлл" кітабындағы фотосуреттерде көрсетілген. Бұл аймақтағы қалалық тұрғын үйлердің көп бөлігі 1930-1940 жылдарға жататын жартылай жеке тұрғын үйлер, бірақ Эдвард, Виктория дәуіріне және одан бұрынғы сәулет үлгілері де сақталған. Хогсмилл ашық кеңістігі Эуэллдің соғысқа дейінгі ауылдық тарихына шолу ұсынады.

Үкімет және саясат

Эвэллді қамтитын жергілікті басқарудың екі деңгейі бар: аудандық және облыстық деңгейде: Эпсом мен Эвэлл қалалық кеңесі, Эпсомда орналасқан, және Суррей облыстық кеңесі, Рейгэйтте орналасқан. Эвэлл ежелгі приход болған. 1894 жылы сайланған приходтық және аудандық кеңестер құрылғанда, оған приходтық кеңес берілді және Эпсом ауылдық ауданына қосылды. 1933 жылы приход Эпсомның көршілес қалалық ауданына біріктірілді, сол кезде приходтық кеңес таратылды, содан кейін приход өз кеңесі жоқ қалалық приходқа айналды. Келесі жылы қалалық аудан Евэллдің құрамына енгенін ескере отырып, "Эпсом және Эвэлл" деп қайта аталды. 1937 жылы қалалық аудан муниципалдық боронға айналды. 1951 жылы приходтың халқы 25 762 адамды құрады. 1974 жылдың 1 сәуірінде приход таратылды. Қала толығымен Эпсом және Эвэлл парламенттік округінің шегінде орналасқан және қазіргі уақытта парламентте консерватор Крис Грейлинг өкілдік етеді.

Борн Холл

Эуэллдің ең үлкен көрнекі нысаны – қала орталығында орналасқан Борн залы. Бұл А. Г. Шеппард Фидлер және серіктестері жобалаған, 1967–70 жылдары салынған, орталықта шыны күмбезі бар модернистік дөңгелек құрылыс. Ірі ұшқыш тәрізді дискіні еске түсіретін ғимаратта қоғамдық кітапхана, жер асты театры, спорт залы, кафе және жергілікті мұражай орналасқан. Сондай-ақ, онда жәрмеңкелер, йога және каратэ сабақтары сияқты шаралар өткізіледі. 2015 жылы Англия мұрагерлігі Борн залын сәулеттік және тарихи маңызы бар екендігі үшін ІІ санатқа енгізді, оны "кітапхана қызметін кеңейтудің және қоғамдық мүмкіндіктерді, соның ішінде мүмкіндігі шектеулі адамдарға қолжетімділікті біріктірудің амбициялы үлгісі" деп атады. Борн залы өзен бойындағы қоғамдық саябақпен қоршалған, саябақтың бір шетінде тоған мен фонтан орналасқан. Бұрын бұл жер 18 ғасырдағы Гарбранд залының жері болған, кейін мектеп ретінде пайдаланылып, жаңа ғимарат салынғанға дейін Борн залы деп аталған. Баққа кіретін 19 ғасырлық арка, жақын орналасқан қарауыл үйі және қақпа ішіндегі 18 ғасырлық көпір 1954 жылы ІІ санатқа енгізілді, ал 1976 жылы су тігірлегі де сол санатқа қосылды.

Қасиетті Мария шіркеуі

Эуэллде Англия шіркеуінің (Сент-Мария-Бейбике, Эуэлл) шіркеуі бар, оны Генри Клутон жобалап, 1848 жылы қасиеттеп берді. Қазіргі ғимарат ескі Лондон жолындағы қала орталығына жақын, ірі орында тұр. Бұл осы жердегі бұрынғы шіркеудің орнына салынған, безендірілген неоготика стиліндегі құрылыс. Оның сыртын Свандж тасымен, ал терезе жақтауларын және ою-өрнектерін Bath тасымен жасаған. Шіркеуде 1889 жылғы "Ата" Генри Уиллистің орган құбыры орналасқан. Ескі шіркеудің ерте ортағасырлық мұнарасының қираған қалдықтары саябақта жеке тұр және ол Қорғалатын Ежелгі Ескерткіш болып табылады.

Басқа ескерткіштер

Сент-Полс Хауэлл төбесі Шығыс Иуэллде орналасқан және айналма жолдағы айқын көрінуімен және заманауи дизайнымен жергілікті халыққа белгілі. Эуэллдің телефон нөмірлері қаланың көп бөлігінен өзгеше, Лондонның 020 аймақтық кодымен беріледі. Сонымен қатар, Стоунли Эуэллде The Spring пабының жанында, Суық соғыстың соңғы жылдары ядролық қақтығысқа төтеп беруге арналған жерасты құрылыстарымен жабдықталған, ерекше ірі телефон станциясы бар. 2000 жылы ол 1839 жылдан бері қарастырылып келген Метрополитен полициясынан Суррей полициясының қарауына берілді.

Экономика

Эуэлл қаласының орталығы – 400 метрлік Хай-стрит, онда екі дүкен желісі орналасқан: Сайнсберидің жергілікті филиалы және Ниса (бұрынғы Кооп), сондай-ақ пошта бөлімі де бар. Еуэллде енді банктер жоқ. Green Man пабханасы Хай-стритте орналасқан, ал тағы үш паб – The Eight Bells, The Wheatsheaf және Spring Кингстон жолында, қаланың солтүстігінде орналасқан.

Эуэлл қаласы

Эуэллдің орталық, тарихи орталығы, Хай-стрит, Борн-холл, Эуэлл замогы мектебі және оған жақын орналасқан аймақтарды қамтиды.

Эуэлл соты

Эуэлл Корт – Эуэлл ауылының солтүстік-батысында орналасқан тұрғын үй ауданы және әкімшілік бөлімшесі. Аймақтың орталығында Эуэлл Корт паркі орналасқан, онда Эуэлл Корт үйі және Эуэлл Корт көлі бар. Волонтёрлер басқаратын Эуэлл Корт кітапханасы Эуэлл Корт үйі ішінде орналасқан. Бұл аймақтың үлкен бөлігін Хогсмилл ашық кеңістігі алып жатыр, ол жергілікті табиғат қорығы болып табылады және Эуэлл ауылының жанындағы теміржол желісінен Раксли-лейнге дейін созылады. Мұнда Хогсмилл өзенінің бірнеше салалары бар, оның ішінде Раксли-лейн жанында Хортон ағысымен қосылатын жері де кіреді. Эуэлл Корт солтүстік-шығысынан A240 (Кингстон жолы) арқылы шектеледі.

Батыс Ивелл

Вест-Эуэлл – бірнеше жергілікті орталықтары бар үлкен тұрғын үй ауданы. Оның басты орталығы – Ewell West теміржол станциясының маңындағы аудан, онда дүкендер қатары орналасқан. Оның маңызды жолдары – Чессингтон жолы және Раксли-лейн. Екеуі де "B" санатты жолдар болып табылады, және олардың бойында бірнеше дүкендер орналасқан. Аймақтың солтүстік шетінде Хогсмилл ашық кеңістігінің бір бөлігі, соның ішінде Боунсгейт ағысы жатыр. Раксли фермасы көпірі Раксли-лейннің ортасында Хогсмилл өзенінің үстінен өтеді, бұрынғы Раксли Splash деп аталатын су өткізгіштің орнына салынған. Вест-Эуэллге Эпсом мен Кингстон, сондай-ақ Чессингтон қалаларына автобус қатынасы бар. Батыс Эуэлл екі округті қамтиды: Раксли-лейннің оңтүстігінде орналасқан Вест-Эуэлл округі және Раксли-лейннің солтүстігінде орналасқан Раксли округі.

Шығыс Иуэлл

Бұл 1930 жылдарға дейін салынған, көбінесе жартылай жеке тұрғын үйлерден тұратын аудан. A24 Ewell Bypass жолының шығысында орналасқан бұл аймаққа Ewell East теміржол станциясы қызмет көрсетеді. A232 тас жолы осы ауданнан өтеді. Нонсуч саябағының көп бөлігі, соның ішінде ескі Нонсуч сарайы, Шығыс Эуэллде орналасқан, сондай-ақ қираған Куддингтон шіркеуінің қалдықтарын да осы жерден табуға болады. Уоррен фермасы жергілікті табиғат қорығы да Шығыс Эуэлл аймағында жатыр.

Эуэлл Даунс

Жеке үйлерден тұратын, бірнеше жеке жолдары бар аудан. Эуэллдің оңтүстігінде, орталығы мен Эпсом Даунс арасында орналасқан.

Ноншақ саябақ

Эуэлл ауылының шығысында, Стоунли мен Чимге дейін созылатын тарихи парк. Бұл – 16 ғасырдағы Нонсуч сарайының бұрынғы орны, қазір Нонсуч сарайы орналасқан жер. Мұнда "Нонсуч паркрун" атты тегін, апта сайынғы 5 километрлік жүгіру жарысы өтеді.

Уоррен фермасы

Водленд Трастқа тиесілі, Шығыс Ивеллдегі жергілікті табиғат қорығы. Орманмен шектесетін бұталы дала. Нонсуч паркі мен Нонсуч жоғары мектебіне жақын орналасқан.

Хогсмилл ашық кеңістігі

Еуэлл ауылындағы Хогсмилл бастауынан басталып, өзен арнасы бойымен төменге қарай созылатын кең жабайы табиғат жолы. Бұл солтүстік-батысқа қарай Эуэлл Корт және Вест-Эуэлл арқылы Кингстонға дейін жалғасады. Ішінде Борн Холлды (жоғарыдағы Ескерткіштер бөлімінде егжей-тегжейлі сипатталған) қоса алғанда үш жабық саябақ бар және:

Эуэлл Корт саябағы

Еуэлл Корт көлі мен Еуэлл Корт үйін (кафесі бар) қамтитын жабық аумақ. Үй 2014 жылғы өрттен кейін қайта жаңартылды. Эуэлл Корт арнасы парк шебіндегі Хогсмилл өзеніне құяды. Хогсмилл – табиғи парк шекарасы болып табылады, ал қалған периметрі бойынша жаяу өтетін қақпалары бар қоршаулар орнатылған.

Пулл жолының демалыс алаңы

Жасыл кеңістік аймағы, онда ойын алаңы және екі футбол алаңы бар. Сол жерде Harrier орталығын табуға болады, оның ішінде Ewell Athletics Track және Epsom және Ewell Harriers Athletics клубы орналасқан. 1890 жылы құрылған (Саррейдегі ең көне клуб) осы трассада 1950 жылдан бері жаттығулар жүргізіп келеді. Gauntlett бокс клубы 2017 жылдан бері Harrier орталығында жаттығады.

Пріст Хилл жергілікті табиғи қорығы

Шығыс Эуэллде, A240 тас жолының жанында орналасқан.

Лондондық жолдың демалыс алаңы

Эуэлл ауылының солтүстік жиегіндегі шағын саябақ, үлкен ойын алаңымен және 2,3 гектар ашық кеңістігімен.

Гибралтар демалыс алаңы

Эуэлл ауылының батысында, Эуэлл Батыс теміржол станциясының қасында орналасқан парк. Мұнда боулинг алаңы, теннис корты, футбол алаңдары және үлкен ойын алаңы бар. Эуэлл теннис клубы осы паркқа жақын жерде орналасқан.

Спорт, демалыс және бос уақыт

Эуэлл Кортта король Георгий V-ге арналған ескерткіш ретінде Король Георгий алаңы бар. Сондай-ақ Король Георгий алаңында Эуэлл жеңіл атлетика жолы орналасқан, бұл Ұлыбритания жеңіл атлетикасының B класындағы трассасы, онда 1890 жылы құрылған Эпсом мен Эуэлл Харриерс клубы 1950 жылдан бері жаттығулар жүргізіп келеді. 2000 жылы жеңіл атлетика трассасына қосымша ретінде салынған Harrier Centre – балаларға арналған жұмсақ ойын алаңы бар шағын спорт орталығы. Эуэлл теннис клубы да Эуэлл ауылында, Эуэлл ауылының батыс жағында орналасқан. Эуэлл крикет клубы 27 Раксли-лейн мекенжайында орналасқан. Онда екі крикет алаңы және лицензиясы бар клуб үйі бар. Қазіргі таңда Суррей Чемпионаты мен Суррей Каунти Лигасында өнер көрсетіп, сонымен қатар жексенбі күндері достық крикет ойындарын ұйымдастырады және жас крикет секциясы қарқынды дамуда. 14 жасқа дейінгілер 2022 жылы Суррейдің жасөспірімдер крикет чемпионатының Орталық дивизионында жеңіске жетті. 2022 жылы клуб өздерінің 100 жылдық мерейтойын атап өтті. Эуэлл сонымен қатар Эуэлл Сент-Мэри Моррис тобының да мекені. 1979 жылы құрылған бұл топ, сол кездегі викарий Питер Хогбеннің жыл сайынғы ауылдық фестивальге арналған қалдырған мұрасының арқасында пайда болды. Команда сексенші жылдардың соңында Моррис рингіне қатысып, қазір репертуарында көптеген ерекше билер бар. Олар Cotswold Morris биін билейді және қара түсті цилиндрлер, қызыл және ақ түсті шаштықтар мен ленталар киеді. Эуэлл Лондонның сыртқы орбиталық жолының (London Loop) жаяу жүру маршрутында орналасқан. Бұл маршрут Оңтүстік Чим арқылы Уоррен фермасы мен Нонсуч паркіне, шығыс Эуэлл арқылы өтеді, содан кейін Эуэлл ауылынан өтіп, Эуэлл замогы мектебінің жанынан өтеді. Ол Борн-холл арқылы өтеді (Ходжсмилл өзенінің бастауында) және Ходжсмилл ашық кеңістігі бойымен Кингстон ауданының шекарасына дейін созылады.

Көлік

Эуэллде екі теміржол станциясы қызмет көрсетеді: Лондон Уотерлу, Доркинг және Гилдфордқа қатынайтын Эуэлл Вест және Лондон Виктория, Доркинг және Хоршамға қатынайтын Эуэлл Ист. Екі станция да TfL 6-аймағында орналасқан. Эуэллдегі автобус бағдарларына TfL-дің 293, 406, 418, 467, S2 және TfL басқаруындағы емес E5 және E16 маршруттары кіреді, олар Морден, Кингстон-апон-Темс және Чессингтонмен байланыстырады.