Кіріспе

CASTEP – бұл ортақ дереккөзді академиялық және коммерциялық бағдарламалық пакет, ол кристалдық қатты денелердің, беттердің, молекулалардың, сұйықтықтардың және аморфты материалдардың электрондық қасиеттерін бірінші принциптерден есептеу үшін жазық толқын негізін қолданатын тығыздық функционалдық теориясын пайдаланады. CASTEP геометрияны оңтайландыруға, симметрия мен геометриялық шектеулермен шекті температуралық молекулалық динамикаға, сондай-ақ электрондық конфигурацияның кең ауқымды туынды қасиеттерін есептеуге мүмкіндік береді. CASTEP бастапқыда сериялық, Fortran 77 негізіндегі бағдарлама болған, бірақ Йорк, Дарем, Сент-Эндрюс, Кембридж университеттері мен Ратерфорд зертханаларының ғалымдары үшін параллельді компьютерлерде пайдалану үшін 1999 жылдан 2001 жылға дейін Fortran 95 және MPI қолданылып толыққандай қайта құрылды және қайта жазылды.

Тарих

CASTEP 1980-шы жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында Кембридждегі Кавендиш зертханасының TCM тобында құрылды. Ол кезде бұл Fortran77 тілінде жазылған академиялық код болды, ал атауы бастапқыда CAmbridge Serial Total Energy Package-ден туындаған. 1990-шы жылдардың ортасында Molecular Simulations International компаниясына лицензия беру арқылы коммерцияланды (кейіннен компания Accelrys, одан кейін Biovia сатып алды), бұл келісім бойынша Кембридж университеті авторлық гонорардың бөлігін алды, ал дамудың көп бөлігі бастапқы академиялық авторлармен сақталды. Код 1999–2001 жылдар аралығында заманауи Fortran мүмкіндіктерін пайдалану, кодтың барлық бөлігінде параллелизмді іске қосу және бағдарламалық жасақтаманың тұрақтылығын арттыру мақсатында қайта жобаланып, толығымен жаңадан жазылды. Жаңа код базасы CASTEP атауын қабылдады, бірақ код енді параллель жұмыс істейтіндіктен және жалпы энергиядан басқа көптеген шамаларды есептей алатындықтан, бұрынғы мағынасы жойылды. Осы кезде жылдық сату көлемі 1 миллион фунт стерлингтен асты. Коммерциялық статусына қарамастан, CASTEP және оның бастапқы коды Ұлыбританиялық ғалымдар үшін тегін қалды. 2019 жылы тегін академиялық лицензия әлемдік академиялық қолдануға (тек Ұлыбританиялық академиялық ортаға ғана емес) кеңейтілді. Коммерциялық пайдаланушылар CASTEP-ті Biovia-ның Materials Studio жинағының бір бөлігі ретінде сатып ала алады.

Теория және шамалау

Көп денелі толқындық функциядан бастап, ядролық және электрондық координаттарға қатысты адиабатикалық жуықтау жасалады (Борн-Оппенгеймер жуықтауы). Кодта сондай-ақ Блох теоремасы қолданылады, яғни периодтық жүйенің толқындық функциясы жасушаның периодтық факторы мен фазалық факторын қамтиды. Фазалық фактор жазық толқынмен өрнектеледі. Блох теоремасын қолдану арқасында толқындық функцияны жасушалық периодтық фактор және фазалық фактор үшін жазық толқындар түрінде жазу ыңғайлы. Осыдан негізгі функциялар ортогоналды болады және нақты кеңістіктен кері кеңістікке және керісінше Фурье түрлендіруін орындау жеңілдейді. CASTEP кодының барлық бөлігінде жылдам Фурье түрлендірулері, сондай-ақ Кулондық энергиялар үшін Эвальд қосындысы әдісі қолданылады. Жазық толқындармен және итеративті диагонализациялау әдістерімен (конъюгатты градиент немесе блокадаланған Дэвидсон алгоритмі арқылы) қатар, псевдопотенциалдар CASTEP коды үшін есептеулердің есептеулік қиындығын азайту үшін маңызды. Псевдопотенциалдар атом ядросын және ішкі электрондарды тиімді сандық потенциалмен ауыстырады.

Геометрияны оңтайландыру

CASTEP жүйесінің атомдық геометриясын бірнеше әртүрлі жолмен оңтайландыруға мүмкіндік береді. Стандартты әдіс - BFGS, онда Гессиан матрицасына жуықтама кезекті электрондық минимумдау қадамдарында құрастырылады және әр қадамда іздеу бағытын анықтау үшін пайдаланылады. Демптелген молекулалық динамика да қолданылуы мүмкін және көбінесе тез жинақталады, кейде толқындық функцияны экстраполяциялау арқасында BFGS-ден де жылдам. Бірақ, демптелген МД сызықтық емес иондық шектеулерді қолдану мүмкіндігі болғандықтан, көбінесе BFGS-ке қарағанда артықшылыққа ие. Тағы бір балама – FIRE схемасы, ол демптелген МД-мен ұқсас тәсілді қолданады, бірақ сәл өзгеше әдістемеге негізделген.