Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық теориялық химик (1921–2017)
American theoretical chemist (1921–2017)
Роберт Гормли Парр (22 қыркүйек 1921 – 27 наурыз 2017) – американдық теориялық химик, Солтүстік Каролина университетінің Шапел-Хиллдегі химия профессоры.
Robert Ghormley Parr (September 22, 1921 – March 27, 2017) was an American theoretical chemist who was a professor of chemistry at the University of North Carolina at Chapel Hill.
Мансап
Парр 1942 жылы Браун университетін "А" дәрежесімен, magna cum laude аяқтады, содан кейін Миннесота университетіне түсіп, 1947 жылы физикалық химиядан Ph.D. дәрежесін алды. Ол докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Миннесота университетінің оқытушылар құрамына қабылданды және бір жыл сол жерде жұмыс істеді. 1948 жылы Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы Карнеги технология институтына (қазір Карнеги-Меллон университеті) ауысты, 1957 жылы толық профессор атанды. 1962 жылы Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Джонс Хопкинс университетіне, ал 1974 жылы Солтүстік Каролина университетінің Чапел-Хилл қаласындағы филиалына көшті, онда 1990 жылы атаулы профессорлық қызметке тағайындалды және соңғы рет дәріс берді.
Parr received an A. B. degree magna cum laude from Brown University in 1942, and then entered the University of Minnesota, receiving a Ph. D. in physical chemistry in 1947. He joined the faculty at Minnesota upon receiving his Ph. D. and remained there one year. In 1948 he moved to the Carnegie Institute of Technology (now Carnegie Mellon University) in Pittsburgh, Pennsylvania, becoming a full professor in 1957. In 1962 he moved to Johns Hopkins University in Baltimore, Maryland, and in 1974 to the University of North Carolina at Chapel Hill, where he received appointment to an endowed professorship in 1990 and where he last taught.
Жетістіктері мен марапаттары
Парр Дупон химияшысы Рудольф Паризермен бірге жұмыс істеп, 1953 жылы жарияланған пи-электронды жүйелер үшін молекулалық орбитальдарды есептеу әдісін жасады. Осыған ұқсас процедураны Джон А. Попл да сол жылы ұсынғандықтан, бұл әдіс көбінесе Паризер–Парр–Попл әдісі немесе PPP әдісі деп аталады. PPP әдісі, қалыптасқан құрылымдық химиялық ойлаудан (максималды жабысу принципін қолдаған) өзгешелік танытып, нөлдік дифференциалды жабысу жуықтауын алға жылжытты. 1978 жылы Парр тығыздық функционалдық теориясының (DFT) химиялық және биологиялық жүйелердің, әсіресе жоғары молекулалық салмағы бар жүйелердің сандық есептеулерінде өте тиімді болатынын түсінді. 1988 жылы Парр, Вейтао Янг және Ченгте Ли жүйелердің корреляциялық энергиясын шамалауға мүмкіндік беретін DFT әдісін жетілдірді. LYP (Ли–Янг–Парр үшін) функционалдық теориясы қазір химия әдебиетіндегі ең көп сілтеме жасалған мақалалардың бірі. 1963 жылы Парр «Молекулалық электрондық құрылымның кванттық теориясы» деген кітабын жариялады, ол кванттық теорияны химиялық жүйелерге қолданған алғашқы кітаптардың бірі болды. 1989 жылы ол Янгпен бірлесіп «Атомдар мен молекулалардың тығыздық функционалдық теориясы» кітабын шығарды, ол қазір DFT бойынша негізгі оқулық саналады.
Working with DuPont chemist Rudolph Pariser, Parr developed a method of computing approximate molecular orbitals for pi electron systems, published in 1953. Since an identical procedure was derived by John A. Pople the same year, it is generally referred to as the Pariser–Parr–Pople method or PPP method. The PPP method differed from existing structural chemistry thinking (which advocated maximum overlap principle) by advancing the concept of zero differential overlap approximation. By 1978 Parr had realized that density functional theory (DFT) would be extremely useful in quantitative calculations of chemical and biological systems, especially those with high molecular weights. In 1988 Parr, Weitao Yang and Chengteh Lee produced an improved DFT method which could approximate the correlation energy of systems. The LYP (for Lee–Yang–Parr) functional theory is now one of the most cited papers in the chemical literature. In 1963 Parr published Quantum Theory of Molecular Electronic Structure, one of the first books to apply quantum theory to chemical systems. In 1989 he and Yang published Density Functional Theory of Atoms and Molecules, now considered the basic textbook on DFT.