Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шарпсбург – Мэриленд штатының Вашингтон округіндегі қала. Қала Хагерстауннан шамамен 21 километр оңтүстікте орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 560 адамды құрайды. Америка Азаматтық соғысы кезінде Антиэтам шайқасы, Оңтүстік тарапында Шарпсбург шайқасы деп аталған, қазіргі Антиэтам Ұлттық шайқас алаңында, Антиэтам өзенінің жанында болған.
Sharpsburg is a town in Washington County, Maryland. The town is approximately 13 mile (21 km) south of Hagerstown. Its population was 560 at the 2020 census. During the American Civil War, the Battle of Antietam, referred to as the Battle of Sharpsburg by the South, was fought on what is now Antietam National Battlefield, in the vicinity of Antietam Creek.
Тарих
Шарпсбургке айналатын жердегі жерді иеленген алғашқы еуропалық текті американдық – бір кезде үнді саудагері болған Эдмунд Картледж. Картледж 1737 жылы «Хиккори тавернасы» жер учаскесін шолып біткен кезде, болашақта Шарпсбургтің басты көшесіне айналатын жолмен Ұлы Филадельфия керуен жолы қалыптасқан еді. Патентте Хиккори тавернасы керуен жолы мен Гаррисон бұлағы, қазіргі Биг Спринг арасында орналасқан деп көрсетілген. Мыңдаған иммигранттар осы керуен жолы арқылы Пенсильваниядан Оңтүстік Каролинаға дейін саяхат жасады. 1755 жылдың 1 мамырында генерал-майор Эдвард Брэддок, колониялық губернатор Хорацио Шарп және Брэддоктың бірнеше штаб офицерлері Вирджиния штатының Винчестер қаласына жету үшін осы жолды пайдаланды, ал оның 48-ші полкі қазіргі Мэриленд штатының Уильямспорт қаласы арқылы ұзақ жолмен өтті. 1763 жылы француз және үнді соғысы аяқталғаннан кейін Джозеф Чаплин қала құрып, оны Мэриленд провинциясының губернаторы Хорацио Шарптың құрметіне атады. Оның алғашқы қоныс аударушылары негізінен неміс немесе швейцариялықтар болды, олар керуен жолы арқылы Пенсильваниядан осы аймаққа келді. Олар темекіге тәуелді болған шаруашылықтың бидай өндірісін арттыруға үлкен үлес қосты. Потомак өзенінің шығысында орналасқан Шарпсбург 19-ғасырдың басында, әсіресе 1836 жылы Чесапик және Огайо каналы Шарпсбургке дейін созылғаннан кейін өнеркәсіп орталығына айналды. Қала 1832 жылы құрылды. Шарпсбург Американдық Азамат соғысы кезінде ұлттық деңгейде танымал болды, 1862 жылдың жазында Конфедерация генералы Роберт Ли өзінің Солтүстік Вирджиния армиясымен Мэрилендке басып кірді және қаланың жанында Одақ генералы Джордж Б. Макклелланмен Потомак армиясымен кездесті. 17 қыркүйекте екі армия Антиэтам шайқасында (Шарпсбург шайқасы деп те аталады) шайқасты. Бұл американдық әскери тарихтың ең қанды күні болды, екі тараптан да барлығына шамамен 23 000 адам қаза тапты. Осыған дейін бірнеше күн бұрын Оңтүстік тауындағы шайқас үш төменгі өткелде – Крамптонның саңылауы, Тернердің саңылауы және Фокс саңылауында өтті, онда Лидің күштері батысқа қарай жылжыған Одақ полктерін, әсіресе маңызды Ұлттық жол (қазіргі АҚШ 40 тас жолының баламасы) бойында тоқтатуға тырысты, ол қазір Оңтүстік тау мемлекеттік шайқас алаңының бөлігі болып табылады. Бұл шайқас соғыстың шешуші нүктесі деп есептеледі, өйткені ол Конфедерацияны Солтүстік топырағында қажетті жеңіске жетпеуге кедергі жасады, бұл оларға еуропалық мемлекеттердің мойындауын алуға мүмкіндік берген болар еді. Лидің шегінуі Авраам Линкольнге өзінің Азат ету жарлығын жариялауға мүмкіндік берді, федералды үкіметке қарсы көтерілісші конфедерациялық аумақта тұратын барлық құлдарды «мәңгілік бостандыққа» ие деп жариялады. Бұл акт Еуропаның Оңтүстікке дипломатиялық танылуды беруіне одан да аз мүмкіндік тудырды. Шарпсбург өзінің Еске алу күнін АҚШ-тағы алғашқылардың бірі деп санайды, 2014 жылы олар 147-ші жылдық мерекелік шараларын өткізді. Қаланың орталық бөлігі 2008 жылы Шарпсбург тарихи ауданы ретінде тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. Сондай-ақ тізімге Антиэтам ұлттық шайқас алаңы, Уильям Чаплин үйі, Гуд Рейли үйі, Уильям Хагерман шаруашылығы, Джозеф С. Хейс үйі, Джейкоб Хайбаргер үйі, Эри тауы, Пайпер үйі, Толсон шіркеуі, Уилсон Миллер шаруашылығы және Вобурн сарайлары енгізілген. Антиэтам ұлттық шайқас алаңы жергілікті туризм мен іс-шаралардың маңызды көзі болып табылады.
The first American of European descent to own land in what would eventually become Sharpsburg was the one time indian trader Edmund Cartledge. By the time Cartledge surveyed his "Hickory Tavern" land tract in 1737, the Great Philadelphia Wagon Road was already well established over the path that would become Sharpsburg's main street. Hickory Tavern is noted in the patent as between the wagon road and Garrison Spring, today's Big Spring. Thousands of immigrants used this route of the wagon road traveling from Pennsylvania as far south as the Carolinas. On May 1, 1755, the road was used by Major general Edward Braddock, colonial governor Horatio Sharpe and several of Braddock's staff officers to reach Winchester, Virginia, while his 48th regiment took a longer route via today's Williamsport, Maryland. At the end of the French and Indian War in 1763, Joseph Chapline founded a town, naming it in honor of his friend Horatio Sharpe, the Proprietary Governor of the Province of Maryland. Its original settlers were mostly of German or Swiss origin reaching the area from Pennsylvania via the great wagon road. They were a major force in leading to an increase in wheat production from the original agricultural dependence on tobacco. Located east of the Potomac River, Sharpsburg attracted industry in the early 19th century, especially after the Chesapeake and Ohio Canal was extended to Sharpsburg in 1836. The town was incorporated in 1832. Sharpsburg gained national recognition during the American Civil War, when Confederate General Robert E. Lee invaded Maryland with his Army of Northern Virginia in the summer of 1862 and was intercepted near the town by Union General George B. McClellan with the Army of the Potomac. The rival armies met on September 17, in the Battle of Antietam (also called the Battle of Sharpsburg). It would be the bloodiest single day in all American military annals, with a total of nearly 23,000 casualties to both sides. A few days earlier, the multi sited Battle of South Mountain occurred at the three low lying passes in South Mountain—Crampton's Gap, Turner's Gap, and Fox's Gap—where Lee's forces attempted to hold back the advancing Union regiments moving westward especially along the important National Road (now U. S. Route 40 Alternate) which is now a part of South Mountain State Battlefield Park. The drawn battle is considered a turning point of the war, since it kept the Confederacy from winning a needed victory on Northern soil, which might have gained it European recognition. Lee's retreat gave Abraham Lincoln the opportunity he needed to issue his Emancipation Proclamation, declaring all slaves residing in rebelling Confederate territory against the federal government, to be "forever free". This act made it even more unlikely that Europe would grant diplomatic recognition to the South. Sharpsburg claims its Memorial Day commemoration as one of the first in the U. S., having their 147th consecutive celebration in 2014. The town core was added to the National Register of Historic Places in 2008 as the Sharpsburg Historic District. Also listed are the Antietam National Battlefield, William Chapline House, Good Reilly House, William Hagerman Farmstead, Joseph C. Hays House, Jacob Highbarger House, Mount Airy, Piper House, Tolson's Chapel, Wilson Miller Farm, and Woburn Manor. The Antietam National Battlefield is an important source of local tourism and activities.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,23 шаршы миль (1 км²) құрайды, бұл жердің барлығы.
According to the United States Census Bureau, the town has a total area of 0.23 square miles (1 km2), all land.
Көлік
Шарпсбургке және одан барудың негізгі жолы – автомобиль жолдары. Қалаға қызмет ететін екі басты автомобиль жолы – Мэйн-стрит бойымен өтетін 34-ші Мэриленд жолы және Мэйн-стрит пен Черч-стрит қиылысында аяқталатын 65-ші Мэриленд жолы. MD 34 шығысқа қарай Бунсбороға дейін созылып, батысқа қарай Потомак өзеніне дейін жалғасады, онда ол Батыс Вирджиния штатындағы Шепардстаун қаласына 480-ші Батыс Вирджиния жолы ретінде өтеді. MD 65 солтүстікке қарай 70-ші мемлекетаралық тас жолымен қиылысқа дейін жалғасады, содан кейін Хагерстаун қаласындағы соңғы аялдамасына дейін жетеді.
The primary means of travel to and from Sharpsburg is by road. The two main highways serving the town are Maryland Route 34, which follows Main Street, and Maryland Route 65, which ends at the intersection of Main Street and Church Street. MD 34 extends eastward to Boonsboro and continues westward to the Potomac River, where it crosses into Shepherdstown, West Virginia, as West Virginia Route 480. MD 65 proceeds northward to a junction with Interstate 70 and then continues to its terminus in Hagerstown.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 705 адам, 285 үй шаруашылығы және 192 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 325 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,7% ақ нәсілді, 0,4% афроамерикалық, 0,1% жергілікті американдық және 3,7% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,1% құрады. 285 үй шаруашылығының ішінде 28,1% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 47,7% - бірге тұратын жұбайлар, 13,0% - күйеуі жоқ әйелдер, 6,7% - күйеуі жоқ ерлер, ал 32,6% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,3% жеке адамдардан тұрады, ал 7% - 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,47 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,92 адам. Қала тұрғындарының орташа жасы 42,8 жас. Тұрғындардың 20,3% 18 жасқа дейін, 7,3% 18 мен 24 жас аралығында, 26,4% 25 пен 44 жас аралығында, 33,2% 45 пен 64 жас аралығында және 12,8% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 50,9% ерлер және 49,1% әйелдер.
As of the census of 2010, there were 705 people, 285 households, and 192 families living in the town. The population density was There were 325 housing units at an average density of The racial makeup of the town was 95.7% White, 0.4% African American, 0.1% Native American, and 3.7% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 2.1% of the population. There were 285 households, of which 28.1% had children under the age of 18 living with them, 47.7% were married couples living together, 13.0% had a female householder with no husband present, 6.7% had a male householder with no wife present, and 32.6% were non families. 25.3% of all households were made up of individuals, and 7% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.47 and the average family size was 2.92. The median age in the town was 42.8 years. 20.3% of residents were under the age of 18; 7.3% were between the ages of 18 and 24; 26.4% were from 25 to 44; 33.2% were from 45 to 64; and 12.8% were 65 years of age or older. The gender makeup of the town was 50.9% male and 49.1% female.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 691 адам, 286 шаруашылық және 193 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 304 тұрғын үй болды, олардың тығыздығы көрсетілген жоқ. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,8% ақ нәсілді, 0,4% афроамерикалық, 0,6% азиялық, 0,3% латиноамерикандық немесе латино нәсілді, ал 1,2% – екі немесе одан көп нәсілді. 286 шаруашылықтың ішінде 26,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 54,2%-ы бірге тұратын күйеу жұбайлар, 9,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 32,5%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 26,2%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 8,0%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,42 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,90 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 21,7%-ы 18 жасқа дейінгілер, 8,7%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 29,1%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 27,6%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 12,9%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 103,2 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 101,9 еркек келеді. Шаруашылықтың орташа табысы 41 786 доллар, ал отбасының орташа табысы 52 875 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 37 500 доллар, ал әйелдердің 22 000 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 917 доллар. Шаруашылықтың 1,1%-ы және халықтың 3,1%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің арасында ешкім жоқ, ал 65 жастан асқандардың 5,6%-ы.
As of the census of 2000, there were 691 people, 286 households, and 193 families living in the town. The population density was There were 304 housing units at an average density of The racial makeup of the town was 97.8% White, 0.4% African American, 0.6% Asian, 0.3% Hispanic or Latino, and 1.2% from two or more races. There were 286 households, out of which 26.6% had children under the age of 18 living with them, 54.2% were married couples living together, 9.4% had a female householder with no husband present, and 32.5% were non families. 26.2% of all households were made up of individuals, and 8.0% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.42 and the average family size was 2.90. In the town, the population was spread out, with 21.7% under the age of 18, 8.7% from 18 to 24, 29.1% from 25 to 44, 27.6% from 45 to 64, and 12.9% who were 65 years of age or older. The median age was 38 years. For every 100 females, there were 103.2 males. For every 100 females age 18 and over, there were 101.9 males. The median income for a household in the town was $41,786, and the median income for a family was $52,875. Males had a median income of $37,500 versus $22,000 for females. The per capita income for the town was $20,917. About 1.1% of families and 3.1% of the population were below the poverty line, including none of those under age 18 and 5.6% of those age 65 or over.
Ерекше жергілікті
Хауэлл Г. Крим, мемлекеттік қызметкер (Ақ үйдің бас уәкілі, 1938–1957)
Howell G. Crim, civil servant (White House Chief Usher, 1938–57)