Кіріспе

Шарпсбург – Мэриленд штатының Вашингтон округіндегі қала. Қала Хагерстауннан шамамен 21 километр оңтүстікте орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 560 адамды құрайды. Америка Азаматтық соғысы кезінде Антиэтам шайқасы, Оңтүстік тарапында Шарпсбург шайқасы деп аталған, қазіргі Антиэтам Ұлттық шайқас алаңында, Антиэтам өзенінің жанында болған.

Тарих

Шарпсбургке айналатын жердегі жерді иеленген алғашқы еуропалық текті американдық – бір кезде үнді саудагері болған Эдмунд Картледж. Картледж 1737 жылы «Хиккори тавернасы» жер учаскесін шолып біткен кезде, болашақта Шарпсбургтің басты көшесіне айналатын жолмен Ұлы Филадельфия керуен жолы қалыптасқан еді. Патентте Хиккори тавернасы керуен жолы мен Гаррисон бұлағы, қазіргі Биг Спринг арасында орналасқан деп көрсетілген. Мыңдаған иммигранттар осы керуен жолы арқылы Пенсильваниядан Оңтүстік Каролинаға дейін саяхат жасады. 1755 жылдың 1 мамырында генерал-майор Эдвард Брэддок, колониялық губернатор Хорацио Шарп және Брэддоктың бірнеше штаб офицерлері Вирджиния штатының Винчестер қаласына жету үшін осы жолды пайдаланды, ал оның 48-ші полкі қазіргі Мэриленд штатының Уильямспорт қаласы арқылы ұзақ жолмен өтті. 1763 жылы француз және үнді соғысы аяқталғаннан кейін Джозеф Чаплин қала құрып, оны Мэриленд провинциясының губернаторы Хорацио Шарптың құрметіне атады. Оның алғашқы қоныс аударушылары негізінен неміс немесе швейцариялықтар болды, олар керуен жолы арқылы Пенсильваниядан осы аймаққа келді. Олар темекіге тәуелді болған шаруашылықтың бидай өндірісін арттыруға үлкен үлес қосты. Потомак өзенінің шығысында орналасқан Шарпсбург 19-ғасырдың басында, әсіресе 1836 жылы Чесапик және Огайо каналы Шарпсбургке дейін созылғаннан кейін өнеркәсіп орталығына айналды. Қала 1832 жылы құрылды. Шарпсбург Американдық Азамат соғысы кезінде ұлттық деңгейде танымал болды, 1862 жылдың жазында Конфедерация генералы Роберт Ли өзінің Солтүстік Вирджиния армиясымен Мэрилендке басып кірді және қаланың жанында Одақ генералы Джордж Б. Макклелланмен Потомак армиясымен кездесті. 17 қыркүйекте екі армия Антиэтам шайқасында (Шарпсбург шайқасы деп те аталады) шайқасты. Бұл американдық әскери тарихтың ең қанды күні болды, екі тараптан да барлығына шамамен 23 000 адам қаза тапты. Осыған дейін бірнеше күн бұрын Оңтүстік тауындағы шайқас үш төменгі өткелде – Крамптонның саңылауы, Тернердің саңылауы және Фокс саңылауында өтті, онда Лидің күштері батысқа қарай жылжыған Одақ полктерін, әсіресе маңызды Ұлттық жол (қазіргі АҚШ 40 тас жолының баламасы) бойында тоқтатуға тырысты, ол қазір Оңтүстік тау мемлекеттік шайқас алаңының бөлігі болып табылады. Бұл шайқас соғыстың шешуші нүктесі деп есептеледі, өйткені ол Конфедерацияны Солтүстік топырағында қажетті жеңіске жетпеуге кедергі жасады, бұл оларға еуропалық мемлекеттердің мойындауын алуға мүмкіндік берген болар еді. Лидің шегінуі Авраам Линкольнге өзінің Азат ету жарлығын жариялауға мүмкіндік берді, федералды үкіметке қарсы көтерілісші конфедерациялық аумақта тұратын барлық құлдарды «мәңгілік бостандыққа» ие деп жариялады. Бұл акт Еуропаның Оңтүстікке дипломатиялық танылуды беруіне одан да аз мүмкіндік тудырды. Шарпсбург өзінің Еске алу күнін АҚШ-тағы алғашқылардың бірі деп санайды, 2014 жылы олар 147-ші жылдық мерекелік шараларын өткізді. Қаланың орталық бөлігі 2008 жылы Шарпсбург тарихи ауданы ретінде тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. Сондай-ақ тізімге Антиэтам ұлттық шайқас алаңы, Уильям Чаплин үйі, Гуд Рейли үйі, Уильям Хагерман шаруашылығы, Джозеф С. Хейс үйі, Джейкоб Хайбаргер үйі, Эри тауы, Пайпер үйі, Толсон шіркеуі, Уилсон Миллер шаруашылығы және Вобурн сарайлары енгізілген. Антиэтам ұлттық шайқас алаңы жергілікті туризм мен іс-шаралардың маңызды көзі болып табылады.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,23 шаршы миль (1 км²) құрайды, бұл жердің барлығы.

Көлік

Шарпсбургке және одан барудың негізгі жолы – автомобиль жолдары. Қалаға қызмет ететін екі басты автомобиль жолы – Мэйн-стрит бойымен өтетін 34-ші Мэриленд жолы және Мэйн-стрит пен Черч-стрит қиылысында аяқталатын 65-ші Мэриленд жолы. MD 34 шығысқа қарай Бунсбороға дейін созылып, батысқа қарай Потомак өзеніне дейін жалғасады, онда ол Батыс Вирджиния штатындағы Шепардстаун қаласына 480-ші Батыс Вирджиния жолы ретінде өтеді. MD 65 солтүстікке қарай 70-ші мемлекетаралық тас жолымен қиылысқа дейін жалғасады, содан кейін Хагерстаун қаласындағы соңғы аялдамасына дейін жетеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 705 адам, 285 үй шаруашылығы және 192 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 325 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,7% ақ нәсілді, 0,4% афроамерикалық, 0,1% жергілікті американдық және 3,7% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,1% құрады. 285 үй шаруашылығының ішінде 28,1% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 47,7% - бірге тұратын жұбайлар, 13,0% - күйеуі жоқ әйелдер, 6,7% - күйеуі жоқ ерлер, ал 32,6% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,3% жеке адамдардан тұрады, ал 7% - 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,47 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,92 адам. Қала тұрғындарының орташа жасы 42,8 жас. Тұрғындардың 20,3% 18 жасқа дейін, 7,3% 18 мен 24 жас аралығында, 26,4% 25 пен 44 жас аралығында, 33,2% 45 пен 64 жас аралығында және 12,8% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 50,9% ерлер және 49,1% әйелдер.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 691 адам, 286 шаруашылық және 193 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 304 тұрғын үй болды, олардың тығыздығы көрсетілген жоқ. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,8% ақ нәсілді, 0,4% афроамерикалық, 0,6% азиялық, 0,3% латиноамерикандық немесе латино нәсілді, ал 1,2% – екі немесе одан көп нәсілді. 286 шаруашылықтың ішінде 26,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 54,2%-ы бірге тұратын күйеу жұбайлар, 9,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 32,5%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 26,2%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 8,0%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,42 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,90 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 21,7%-ы 18 жасқа дейінгілер, 8,7%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 29,1%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 27,6%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 12,9%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 103,2 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 101,9 еркек келеді. Шаруашылықтың орташа табысы 41 786 доллар, ал отбасының орташа табысы 52 875 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 37 500 доллар, ал әйелдердің 22 000 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 917 доллар. Шаруашылықтың 1,1%-ы және халықтың 3,1%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің арасында ешкім жоқ, ал 65 жастан асқандардың 5,6%-ы.

Ерекше жергілікті

Хауэлл Г. Крим, мемлекеттік қызметкер (Ақ үйдің бас уәкілі, 1938–1957)