Кіріспе
Ағылшын футболшысы (туған жылы 1984)
Лерой Халиру Бохари Лита (28 желтоқсан 1984 жылы туған) – ағылшын футболшысы, қазір Coalville Town клубында шабуылшы ретінде ойнайды. Лита «Челси» клубының жастар жүйесінің тәрбиесі, бірақ клубтың негізгі құрамында ешқашан ойнаған емес; 2002 жылы «Бристоль Сити» клубына ауысып, кейін «Рединг» сапында өнер көрсетті, ондағы жақсы ойыны Англияның 21 жасқа дейінгі құрамасына шақыруға мүмкіндік берді. Одан кейін «Миддлсбро», «Суонси Сити», «Барнсли», «Йевил Таун» клубтарында, Грекияда «АО Чанья» және Таиландта «Сисакет» командаларында ойнады. Сондай-ақ, «Чарлтон Атлетик», «Норвич Сити», «Бирмингем Сити», «Шеффилд Уэнсдей», «Брайтон & Хоув Альбион» және «Ноттс Каунти» клубтарында арендада ойнады. Содан кейін ол жартылай кәсіпқой футболға көшті.
Бристоль қаласы
Киншасада туған Лита 2002-03 маусымның басында «Бристоль Сити» сапында дебют жасады, ал алғашқы голын 2002 жылдың қыркүйек айында «Порт Вейл» командасына қарсы соқтырып, жеңіс әкелді. Лита 18 жасында 2003-04 маусымның басында скаут Роджер Бартон тауып алғаннан кейін «Бристоль Сити» клубымен алғашқы кәсіби келісімшартқа қол қойды. 2004-05 маусымның басында Брайан Тиннион Дэнни Уилсоннан басқарушылық қызметін қабылдағаннан кейін Лита негізгі құрамда өзін толыққанды көрсетті. Сол жылы ол клуб үшін барлық турнирлерде 29 гол соқты, ал U21 құрамасында бір гол соқты, осылайша маусымдық голдарының саны 30-ға жетті.
Оқу
Лита 2005 жылғы 13 шілдеде 1 миллион фунт стерлингтік клубтық рекордтық сомаға Чемпионшиптегі «Рединг» клубына қосылды. Лита дебюттік матчында өз алаңында «Плимут Аргайлға» қарсы керемет бас соққысымен есепті теңестірді, бірақ «Рединг» 2:1 есебімен жеңілді. Дегенмен, маусым бойы олар лигада тек бір ғана ойынды ұтырды. Лита алғашқы үш ойынында үш гол соқты, «Редингтің» «Престонға» қарсы өткен ойынында 3:0 есебімен жеңіске жетті және екі голдың авторы атанды. Ол Лига кубогында «Суонси Ситиге» және лигада «Бернлиге» қарсы өткен матчтарда жеңіске жетті, содан кейін өз алаңында «Кристал Пэласқа» 3:2 есебімен жеңіліп, гол соқты. Ол біршама уақыт гол соғудан қалысты, бірақ «Ипсвичте» 3:0 есебімен жеңіске жетіп, осы гол «Редингті» Чемпионшип турнирінің жетекшісіне шығарды. Содан кейін ол 6 аптаға жарақат алып, ФА кубогының үшінші турында «Вест Бромвич Альбионға» қарсы қайта оралды. Бұл ойында ол өте жақсы өнер көрсетіп, керемет хет-трик жасады, соның ішінде 25 ярдтан алыс қашықтықтан соққан әдемі гол да бар. Ол өз алаңында «Норвич Ситиге» 4:0 есебімен жеңіске жетті, ал келесі ойында «Крю Александраға» қарсы 4:3 есебімен жеңіске жеткенде екі керемет гол соқты. «Саутгемптонға» қарсы өткен матчта ол үшінші лига ойынының қатарынан гол соқты. «Престонға» қарсы өткен матчта ол ойынға қосымша уақытта шығып, жеңіске гол соқты, бірақ 2005-06 маусымы келесі ойында «Бернлиде» аяқталды, онда ол ауырсып, білезігін сындырды. Дегенмен, «Рединг» Чемпионшип атағын жеңіп алды және 106 ұпай жинап, Премьер-лигаға жолдама алды. Лита Премьер-лигадағы өміріне сәтті бастама берді, алғашқы күні «Миддлсброға» қарсы өткен матчта жеңіс голын соқты. Бұл ойында «Рединг» 0:2 есебімен ұтылып бара жатқанда, 3:2 есебімен жеңіске жетті. Ол «Челсиге» қарсы «Стэмфорд Бриджде» өткен матчта 2:2 есебімен тең түсіп, гол соғып, гол соғудан ұзақ уақыт қалысқан кезеңін аяқтады. Бұл голдардың алғашқысы болды, ал келесі он екі ойында ол тағы да он гол соқты. Коппел BBC тілшісіне: «Лерой қатты ауырады. Бұл күлкілі жағдай, бірақ оған өте қиын, өйткені ол үш-төрт аптаға жатқан күйі болуы мүмкін» деді. Лита 2007-08 маусымында жақсы формада болмады және көп бөлігін жарақат алып немесе құрамнан тыс қалды. Ол сондай-ақ «Чарлтон Атлетик» клубында арендада ойнады. Ол сол маусымда Премьер-лигада тек бір гол соқты, ол 4:0 есебімен жеңіске жеткен «Дерби Каунтиге» қарсы өткен соңғы ойында соғылды. Бірақ «Рединг» де «Дерби» клубымен бірге лигадан төмендеді, өйткені гол айырмасы бойынша олар төмендеп қалды.
Қарыз беру
2008 жылдың 5 наурызында Лита 2007–2008 маусымында «Рединг» командасының негізгі құрамына шығу мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, бір айға «Чарлтон Атлетикке» жалға берілді. Кейіннен жалға алу мерзімі маусым соңына дейін ұзартылды, бірақ 19 сәуірде маусымның соңғы үш ойынына қайтарылып алынды. Лита 1 қазанда бір айға «Норвич Ситиге» жалға кетті. Ол алғашқы алты ойында төрт гол соқты, оның ішінде «Вулвергемптон Уондерерс» командасына қарсы өткен матчта хет-трик жасады (5:2 есебімен жеңіс). «Рединг» және «Норвич» клубтары 7 желтоқсанға дейін жалға алу мерзімін тағы алты ойынға ұзартуға келісті. «Норвичтің» жергілікті қарсыласы «Ипсвичті» 2:0 есебімен жеңгеннен кейін, 8 желтоқсанда Литаның үшінші айға жалға алынатыны жарияланды. Лита «Норвич» үшін жеті гол соқты, ал маусымның соңында команда төмендеп кеткеніне қарамастан, ол клубтың үздік бомбардирі атанды.
Оқыуға қайта оралу
Лита Редингке оралды және Кардифф Ситиге қарсы ФА Кубогының үшінші раундындағы жеңіліс ойынында қатысты. Содан кейін ол 2009 жылдың 9 қаңтарында өз алаңында Уотфордқа қарсы лигадағы алғашқы ойынына шықты, қосымша ойыншы ретінде алаңға түсіп, есепті 4:0-ге жеткізді. Кейін, сол аптаның ішінде Лита өзін жақсы жаққа өзгергенін және команданы жоғары деңгейге көтеру үшін Редингте қалатынын мәлімдеді. 2009 жылдың 13 қаңтарында Шеффилд Юнайтед Лита үшін Редингтің жеті тамырлық сомасын қабылдады, бірақ клуб Лита сұраған 1,2 миллион фунт стерлингтік қол қою ақысын төлеуге келіспегендіктен келісімнен бас тартты. 15 мамырда Лита, Майкл Дуберри, Маркус Ханеман және клуб капитаны Грейм Мёртиге олардың келісімшарттары жаңартылмауы туралы хабарланды.
Мидлзборо
2009 жылдың 3 тамызында оның тегін трансфер бойынша «Миддлсбро» клубына қосылатыны жарияланды. Ол «Миддлсбро» сапындағы тұңғыш ойынын 2009 жылдың 7 тамызында «Шеффилд Юнайтедпен» 0:0 есебімен тең түскен кезде өткізді, бірақ гол соғу мүмкіндігі шектеулі болды. Лита «Миддлсбро» үшін алғашқы голын «Донкастер Роверс» клубына қарсы өткен матчта соқты, нәтижесі 2:0 болды. Ол голды тойлағанда жейдесін шешкені үшін сары карточка алды. 2009 жылдың 3 қазанында «Миддлсбро» 2:0 есебімен жеңіске жеткен кезде, бұрынғы клубы «Редингке» қарсы екінші голын соқты. «Миддлсбро» үшін үшінші голын 2009 жылдың 21 қарашасында «Ноттингем Форест» клубына қарсы матчта, Хюлио Арканың соққысынан секенген допты пайдаланып соқты. 2009 жылдың 5 желтоқсанында Лита «QPR» клубына қарсы өткен матчта 5:1 есебімен жеңіске жеткен кезде екі гол соқты. Бұл жаңа бас жаттықтырушы Гордон Страхан басқаратын «Миддлсброның» тұңғыш жеңісі болды. Лита голды тойлағаны үшін тағы да сары карточка алды. 2009 жылдың 26 желтоқсанында Лита «Сканторп» клубына қарсы өткен матчта шынтақпен соққандығы үшін қызыл карточка алды, бұл оның мансабындағы алғашқы қызыл карточкасы болды. Литаның 2010–11 маусымдағы алғашқы голы 18 қыркүйекте бұрынғы клубы «Редингке» қарсы соғылды, ал екіншісі 27 қарашада «Халл» клубымен 2:2 есебімен тең түскен кезде соқты. 28 желтоқсанда, Литаның 26 жасқа толған күні, ол «Престон» клубына қарсы өткен матчта 3:1 есебімен жеңіске жеткен кезде екі гол соқты – бірінші голын орта алаңнан бастап, өте әдемі әрі жеңіл жүріспен соқты. Лита 2011 жылдың 15 қаңтарында «Бристоль Сити» клубына қарсы өткен матчта, «Миддлсброның» 4:0 есебімен жеңіске жеткен кезде екі гол соқты, осы клубта карьерасын бастаған еді. Ол алғашқы голын тойлағаннан кейін сары карточка алды, себебі үй жанкүйерлері оны мазақтады. Кейін Лита «Бристоль Сити» клубының сайты арқылы өз әрекеттері үшін жанкүйерлерінен кешірім сұрады.
Суонси қаласы
2011 жылдың 27 шілдесінде жаңадан Премьер лигаға көтерілген «Суонси Сити» клубы «Миддлсброудан» Литаның қызметі үшін 1,75 миллион фунт төлемді қабылдады. Ол келесі аптада медициналық тексеруден өтіп, үш жылдық келісімшартқа қол қойды. «Суонси» сапындағы дебюттік ойынын Лита «Манчестер Ситиге» қарсы матчта қосымша уақытта алаңға шығып өткізді. Лита «Суонси Сити» сапындағы алғашқы голын 2011 жылдың 17 қыркүйегінде «Вест-Бромвич Альбионға» қарсы өткен ойында соқты, нәтижесі 3:0 жеңіс болды.
Бірмингем қаласы (заем)
2012 жылдың 6 қыркүйегінде Лита үш айға Бирмингем Сити клубына шұғыл несиемен қосылуға келісті, трансферлік терезе екі күннен кейін ашылғанда ауысу аяқталады. Ол екінші ойынында клуб сапындағы алғашқы голын соқты, Пол Каддистің пасын пайдаланып, Болтон Уондерерс клубымен өткен матчта есепті ашты. Он лигалық ойында үш гол соққаннан кейін, Литаның несиесі 12 қарашада тоқтатылды, ол жамбас жарақатынан жазылу үшін өз клубына оралуға мүмкіндік алды.
Шеффилд Шаршауы (заем)
Лита 2013 жылғы 26 қаңтарда дебют жасады, 54-ші минутта Киран Лидің орнына шыққаннан кейін «Чарлтон Атлетик» клубына қарсы жеңіс голын соқты. Ол келесі ойында да гол соғып, екінші голын «Брайтон мен Хов Альбион» клубына қарсы өткен матчта бірінші таймдағы әуе шабуылымен (воллеи) 3:1 есебімен жеңіске жеткізді. Лерой 23 ақпанда «Кристалл Пэлас» клубына қарсы гол соқты, осылайша «Шеффилд Уэнсдей» сапындағы голдарының санын 3-ке жеткізді. Ол «Шеффилд Уэнсдей» үшін гол соққанда әдеттегідей, саусақтарымен «М» әрпін жасайтын мерекелік қимылын орындайды, ол «үлкен» дегенді білдіреді. Лита 6 сәуірде «Блэкберн Роверс» клубына қарсы 3:2 есебімен жеңіске жеткен кезде жақсы орындалған пенальтиден маусымның төртінші голын соқты. Ол сондай-ақ, Литаның бұрынғы клубы «Миддлсбро» клубына қарсы 2:0 есебімен жеңіске жетіп, екінші голын соғып, команданың құлдыраудан сақталуына көмектесті.
Брайтон & Хов Альбион (салық)
2013 жылдың 16 қазанында Лита 2014 жылдың 1 қаңтарына дейін «Брайтонға» қарызға берілді. Лита 2013 жылдың 19 қазанында «Еовилге» қарсы 0:0 есебімен аяқталған матчта қосымша ойыншы ретінде тұңғыш рет алаңға шықты. Лита клуб сапындағы алғашқы голын «Донкастер Роверске» қарсы өткен сыртқы ойында 3:1 есебімен жеңіске жеткен кезде соқты. Лита «Сигулс» сапындағы қарыздық кезеңінің соңына дейін 5 матч өткізіп, 1 голдың авторы атанды.
Барнсли
Суонси Ситиден кеткен соң Лита 2014 жылдың 9 тамызында Бірінші лига клубы Барнслимен бір жылдық келісім жасады.
Ноттс округі (салық)
Лита 2015 жылдың наурызында 2014/15 маусымының соңына дейін «Ноттс Каунти» клубына жалға берілді.
AO Ханья
2015 жылдың тамызында Лита грек футбол лигасының "АО Ханья" командасымен келісім жасасты.
Еувил қаласы
2016 жылдың 5 наурызында Лита екінші лигадағы «Еовил Таун» клубымен маусым соңына дейін мерзімілі келісімшартқа отырды. 2015–16 маусымы аяқталған соң ол клубтан босатылды.
Сисакет
2017 жылдың 7 қаңтарында Лита «Сисакет» Тай лигасының T1 клубына қосылды.
Лигалық емес футбол
2018 жылдың қыркүйегінде Лита ағылшынның лигадан тыс клубы "Маргейтке" қосылды. 34 жасында Лита 2019 жылдың тамызында кәсіби футболдан зейнетке шыққандығын жариялады. Ол айдың соңында "Хэверхилл Роверс" клубына жаттықтырушы ретінде қосылды, ал қыркүйектің соңында "Оңтүстік лигасының" "Солсбери" клубымен қысқа мерзімді келісімге қол қойды. 8 қарашада Лита "Ұлттық лиганың Оңтүстік" клубы "Челмсфорд Ситимен" қысқа мерзімді келісімшартқа қол қойды; ол маусым соңында барлық жарыстарда 14 ойыннан кейін клубты тастап кетті. Содан кейін ол 18 ай бойы "Оңтүстік лигасының" "Нунэтон Бороу" клубында өнер көрсетті, ал 2022 жылдың қаңтарында дивизиондағы бәсекелесі "Стратфорд Таунға" қосылды.
Хеднесфорд қаласы
2022 жылдың 24 наурызында Лита Оңтүстік лигасының Премьер дивизиясының Орталық тобындағы «Хеднесфорд Таун» клубымен келісімшарт жасасты. Ол дебюттік матчында «Стурбридж» клубына қарсы хет-трик авторы атанды және 2022–23 маусымға жаңа келісімге қол қойғанша алты ойында алты гол соқты. «Хеднесфорд» клубы менеджер Кинен Микин Ричардс пен оның командасымен жол айырғаннан кейін, 2022 жылдың 27 тамызында Лита уақытша басқарушы болып тағайындалды. 2022 жылдың 12 қыркүйегінде Стив Берр бас менеджер болып тағайындалғаннан кейін ол ойыншы-жаттықтырушы болып бекітілді. 2022 жылдың 1 қазанында Лита төрт минуттың ішінде хет-трик жасап, «Хеднесфорд» клубы «AFC Rushden & Diamonds» клубын 5:0 есебімен жеңіп, маусымдағы тұңғыш жеңісін тойлады. 2023 жылдың қаңтарында Лита Оңтүстік лигасының Премьер дивизиясының Орталық тобындағы «Илкестон Таун» клубына қосылды.
Нунэтон ауданы
2023 жылдың 1 тамызында Лита «Нунэтон Бороу» клубына қосылды. Ол 2024 жылдың қаңтарында клубтан кетіп қалды.
Коулвилл қаласы
Лита және бұрынғы «Нюнетон Борроу» капитаны Скотт Макманус 2024 жылдың 9 қаңтарында «Коулвилл Таун» клубына қосылды, ол Оңтүстік лигасының Премьер-лигасының Орталық дивизионында ойнайды.
Англияның U21 құрамасының жеңісі
Лита Конго Демократиялық Республикасы үшін ойнау мүмкіндігінен бас тартып, Англия құрамасымен халықаралық карьерасын жалғастыруды жөн көрді, әйтсе де бұрын туған жерінде ойнағысы келетінін айтқан болатын. 2005 жылдың 8 ақпанында Нидерландының U21 құрамасына қарсы өткен матчта (2:1 есебімен жеңіліс) Англияның U21 құрамасы сапында дебюттік голын соқты, екінші таймда алаңға түсті. Келесі ойынға бір жылдан астам уақыт күтіп, 2006 жылдың 28 ақпанында Норвегияға қарсы өткен матчта (3:1 есебімен жеңіс) қайтадан қосалқы ойыншы ретінде алаңға шықты. Премьер-лигада гол соғу бойынша жақсы көрсеткіштерді көрсеткеннен кейін, Лита 2007 жылдың 6 ақпанында Испаниямен 2:2 есебімен тең түскен матчта қосалқы ойыншы ретінде тағы да алаңға түсті, соның нәтижесінде үш халықаралық ойынында екінші голын соқты.
2007 жылғы U21 Еуропа чемпионаты
22 жасқа толған Лита 2007 жылы 21 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатында өнер көрсетуге құқылы болды және құрамаға шақырылды. Топтық кезеңдегі Чехияға қарсы өткен алғашқы ойында Англия 88-ші минутта пенальти алды, бірақ Лита соққан допты қақпадан тысқа шығарып, Англияны ұпайсыз теңестірді. Дегенмен, ол келесі үш ойында Англия үшін гол соқты: Италиямен 2:2 тең түсті, Сербияны 2:0 есебімен жеңді, ал жартылай финалда Нидерландыға қарсы пенальтилер сериясында (13:12) жеңіліске ұшырады. Ол турнирдің УЕФА символдық құрамасына енді.