Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
4 ғасыр б.з.д. Сицилиялық тиран Дионисий Кіші (Διονύσιος ὁ Νεώτερος, шамамен – б.з.д. 397/343 ж.), немесе Дионисий II, б.з.д. 367 жылдан 357 жылға дейін және б.з.д. 346 жылдан 344 жылға дейін Сиракуза, Сицилияны басқарған грек саясаткері.
4th century BC Sicilian tyrant
Dionysius the Younger (Διονύσιος ὁ Νεώτερος, c. no – c. 397 BC343 BC), or Dionysius II, was a Greek politician who ruled Syracuse, Sicily from 367 BC to 357 BC and again from 346 BC to 344 BC.
Өмірбаян
Дионисий II Сиракузалық Дионисий Ақсақал мен Локрилік Дористің ұлы болды. 367 ж. әкесі қайтыс болғаннан кейін, Дионисий, ол кезде отыз жасқа толмаған және мемлекеттік істерде тәжірибесіз болған, билікті мұра етіп алды және ағасы Дионның бақылауымен билік ете бастады. Дионның жас Дионисийдің ысырапты және ерсіз өмір салтына наразылығы оны ұстазы Платонды Сиракузға шақыруға мәжбүр етті. Олар бірлесіп, Дионисийді философ-патша ретінде бекітіп, үкіметті қайта құрылымдауға тырысты (Платонның жетінші хатын қараңыз). Алайда, Дионның реформаларына қарсыластардың ықпалымен Дионисий тарихшы Филистуспен сөз байласып, ағасын қуды және 366 ж. толық билікті өз қолына алды. Дионсыз Дионисийдің билігі көбінесе халыққа ұнамай бастады, себебі ол адамдарды басқаруда және әскерге қолбасшылық етуде білімі жетпейтін. Платон Дионның оралуын сұрағанда, ашуланған Дионисий Дионның мүлкі мен қаржысына араласып, әйелін басқа еркекке берді. Бұрын Дионның Сиракузадағы иеліктері Афинадағы бейбіт және жайлы өмірін қаржылаған, бірақ Дионисийдің соңғы әрекеті оны қимылға итермеледі. Дион Закінфта шағын әскер құрып, б.з.д. 357 ж. Сицилияға оралды, Сиракузалықтардың қуанышына орай. Дионисий сол кезде Италиядағы Каулония қаласында болғандықтан, Дион Сиракузаның аралдық цитаделінен басқа барлық жерін оңай басып алды. Дионисий дереу Сиракузға қайтып, цитадельден шабуыл жасауға және бейбітшілік туралы келісімдерге келуге тырысты. Барлық әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол Локриге жүзіп өтіп, цитадельді ұлы Аполлократқа тапсырды. Шет елде Дионисий Локридің достас азаматтарынан пайдаланып, қаланың тираны болды және жергілікті тұрғындарға қатыгездікпен қарады. Ол б.з.д. 346 ж. Сиракузға, Дионның офицерлері қолынан қаза болғаннан кейін сегіз жыл өткен соң ғана оралды. Локриден кеткеннен кейін жергілікті тұрғындар қалған әскерді қуды және Дионисийдің әйелі мен қыздарынан кек алды. Дионисий әлі де танымал болмағандықтан, Сиракузадағы саяси тұрақсыздық арқасында ғана билікті қайта иеленді. Алдыңғы жылдары Сицилиядағы көптеген қалалар Сиракузадан бөлініп, жергілікті тирандардың билігінде болды. Осы қалалардың бірнешеуі Дионисийге қарсы шабуылға Сиракузалықтармен бірікті, бұл өте табысты болды. Дионисий цитадельге қайта шегінді. Осы кезде, б.з.д. 344 ж., Тимолеон келді және Сицилияға басып кіруді бастады. Дионисий Тимолеонға құрмет көрсетіп, жеңіске жету мүмкіндігінің жоқ екенін түсінген соң, цитадельдің тапсырылуын ұйымдастырды және оған Қорынтқа қауіпсіз өтуге рұқсат берілді. Дионисий келесі жылы Қорынтта қайтыс болды, онда ол күннен-күнге нашарлап, қиын жағдайда өмір сүрді.
Dionysius II of Syracuse was the son of Dionysius the Elder and Doris of Locri. When his father died in 367 BC, Dionysius, who was at the time under thirty years old, and completely inexperienced in public affairs, inherited the supreme power and began ruling under the supervision of his uncle, Dion, whose disapproval of the young Dionysius's lavishly dissolute lifestyle compelled him to invite his teacher Plato to visit Syracuse. Together they attempted to restructure the government to be more moderate, with Dionysius as the archetypal philosopher king (see the Seventh Letter of Plato). However, under the influence of opponents of Dion's reforms, Dionysius conspired with the historian Philistus and banished his uncle, taking complete power in 366 BC. Without Dion, Dionysius's rule became increasingly unpopular, as he was mostly incompetent in governing men and commanding soldiers. When Plato appealed for Dion's return, the irritated Dionysius interfered with Dion's property and finances and gave his wife to another man. Before this, Dion's Syracusan estates had financed his peaceful and comfortable life overseas in Athens, but Dionysius's last offence spurred him into action. Dion formed a small army at Zacynthus and returned to Sicily in 357 BC, much to the delight of the Syracusans. As Dionysius was in Caulonia, Italy at the time, Dion took all but Syracuse's island citadel easily. Dionysius sailed back to Syracuse immediately, attempted attacks from the citadel and tried to negotiate peace treaties. When he was unsuccessful in all attempts, he sailed to Locri and left the citadel in the hands of his son Apollocrates. While in exile, Dionysius took advantage of the friendly citizens of Locri and became the city's tyrant, treating the locals with great cruelty. He did not return to Syracuse until 346 BC, eight years after Dion's assassination by his officers. Soon after he left Locri, the locals drove out the remaining troops and took their revenge on Dionysius's wife and daughters. Dionysius, who was still unpopular, was able to regain power in Syracuse only because of its great political instability. In the preceding years many other cities in Sicily defected from Syracuse and were ruled by local tyrants. Several of these cities joined the Syracusans in an attack against Dionysius which proved to be quite successful. Dionysius was forced back into the citadel. At this time, 344 BC, Timoleon arrived and began his invasion of Sicily. Dionysius, out of respect for Timoleon and aware he no longer had a chance of victory, arranged the surrender of the citadel and was given safe passage to Corinth. Dionysius died in the following year in Corinth, where he lived in increasingly miserable conditions.
Ағартушылық ілімде
Жетінші хатта Дионисий II Платонның эпистемологиялық диверсиясын егжей-тегжейлі сипаттаудың орталық тұлғасы болып табылады, бұл екінші әдебиетте «жарықтандыру ілімі» деп белгілі. Сицилияға екінші рет сапар шеккеннен кейін Платон Архитастан Дионисий II-нің философиядағы прогресін мақтаған хат алды. Платон үшінші рет келіп, Дионисий II-ні сынап, оның философиядағы жетістіктері туралы айтылғандай үлкен прогресс жасаған-жасалмағанын анықтауға тырысады. Жетінші хатқа сәйкес, болашақ философтың шынайылығы оның алдында тұрған міндеттің ауқымын көрсету арқылы тексерілуі мүмкін. Құдайға тән қасиеттері барлар бұл шақыруды қабылдаса, ал жалған философтар бұл міндетті тым қиын деп тауып, даналық іздеуден бас тартады. Жарықтандыру іліміне сәйкес, нағыз философ білім мен ақыл-ойының артуы үшін күнделікті іс-әрекеттерін реттеп, ұйымдастырады. Философиялық өмірдің нағыз және қиын екенін ашып көрсету – бидайды қабықтан ажыратудың қатесіз тәсілі болды. Платон философтардың философиялық білім алу кезінде қажырлы мінез-құлық дамытуы керек деп есептеді. Еңбек етуден қашқандарды қабылдамау қажет. Платон философиялық ізденістердің мәнін және жоғары мәселелерге түсінік алу үшін қажетті өзін-өзі тәрбиелеуді ашқанда, Дионисий II Платонның ілімдерінің ең маңызды аспектілерін білетінін мәлімдеді. Жетінші хатта Платон Дионисий II өзінің философиялық білімін ілім ретінде баяндайтын трактат жариялаған болуы мүмкін деп күдіктенді. Одан әрі оқуға құштарлық танытпағандықтан, Дионисий II Платонның сынағынан өте алмады.
In the Seventh Letter Dionysius II is central to the detailed description of Plato's epistemological digression, known as doctrine of illumination in secondary literature. Following his second visit to Sicily, Plato received a letter from Archytas praising the progress Dionysius II had made in philosophy. Plato visits a third time and tests Dionysius II to determine whether he had really made as much progress in philosophy as reported. According to the Seventh Letter, the authenticity of a prospective philosopher could be tested by setting out the extent of the undertaking. Those possessing a divine quality would accept the challenge, while pseudo philosophers would find the tasks so daunting they would abandon the pursuit of wisdom. According to the doctrine of illumination, a genuine philosopher will regulate and order all daily activities to enhance learning and reason. Disclosing the true and difficult nature of philosophical life was an infallible test to separate the wheat from the chaff. Plato's view was that philosophers had to develop a resolute character while engaging in philosophical education. Those who shun hard work, needed to be rejected. When Plato disclosed the nature of philosophical pursuits and the self discipline needed to gain insights into higher matters, Dionysius II claimed to already know the most significant aspects of Plato's teachings. In the Seventh Letter, Plato also suspects that Dionysius II had published a treatise expounding his knowledge of philosophy as teachings. By disdaining further training, Dionysius II fails Plato's test.
Халықтық мәдениет пен әдебиетте
Көбінесе Дионисий II-ге қате жатқызылады, бірақ оның әкесі Дионисий I Дамокл қылышы туралы аңыздың басты тұлғаларының бірі. Бұл оқиға Тауромендік Тимейдің (б.з.д. 356–260 ж.) Сицилия тарихының жоғалған бөлігінде кездеседі. Римдік шешен Цицерон грек тарихшысы Диодор Сицилийдің еңбектерінен осы туралы оқыған болуы мүмкін. Цицерон оны «Tusculanae Disputationes» атты еңбегінің 5-ші бөлімінде, 61-бетте [1] пайдаланған, осылайша ол еуропалық мәдениетке енген. Кейбір зерттеушілер Дионисий II-ні Дантенің «Тозақ» поэмасының 12-ші әніндегі «Сицилиялық Дионисий» деп санайды. Бұл Дионисий – Хирон атынан аталған, тирандық жасағаны үшін қанға малтығып жатқан көптеген жандардың бірі. Дегенмен, оның әкесі Дионисий I-ді нақты тұлға деп есептейді. Ренессанс дәуірінің алхимигі Майкл Майер өзінің «Atalanta Fugiens» (1617 ж.) кітабында Дионисий II туралы аңызды баяндайды. Онда ол Коринф шығанағында кемесі құлап, жүзу білмегенде жағаға жетпеген болар еді. Коринфте кедейлікте өмір сүрсе де, ол мұғалім болды. Майер осы аңызды «Магнум опус» еңбегіндегі белгілі бір мәселені түсіндіру үшін аллегория ретінде пайдаланады, онда «философиялық тас» «философиялық судың» бетіне көтерілуі керек. Дионисий Мэри Реноның «Аполлонның бетпердесі» романында да маңызды рөлде көрінеді.
Often misattributed to Dionysius II, his father, Dionysius I, is one of the central characters in the legend of the Sword of Damocles. The anecdote apparently figured in the lost history of Sicily by Timaeus of Tauromenium (c. 356–260 BC). The Roman orator Cicero may have read it in the texts of Greek historian Diodorus Siculus. Cicero used it in his Tusculanae Disputationes, 5. 61,[1] by which means it passed into the European cultural mainstream. Dionysius II has been argued by some as the "Dionysius of Sicily" referenced in Canto 12 of Dante's Inferno. This Dionysius is among the many souls named by Chiron that boil in blood for tyranny. However, his father, Dionysius I, is largely considered the true subject. The Renaissance alchemist Michael Maier relates a legend about Dionysius II in his book Atalanta Fugiens (1617), where he was shipwrecked at the Gulf of Corinth, and without his swimming skills he could have never reached the shore. At Corinth, although he lived poorly, he became a teacher. Maier uses this legend as an allegory to explain a certain point in the Magnum opus, when the "philosophical subject" (the stone) must ascend to the surface of the "philosophical water". Dionysius also features in Mary Renault's The Mask of Apollo.