Кіріспе
АҚШ-тағы коммерциялық емес ұйым Mote Marine Laboratory – Флорида штатының Сарасота қаласындағы Сити Айленд аймағында орналасқан, сондай-ақ Флорида штатының Бока Гранде және Флорида Кийз аймақтарында кампустары бар тәуелсіз, коммерциялық емес теңіз зерттеу ұйымы. 1955 жылы Эуджини Кларк Флорида штатының Пласида қаласында құрған, ол 1967 жылға дейін Кейп Хаз теңіз зертханасы деп аталды. Зертхананың мақсаты – теңіз ғылымын және білімін дамыту, сондай-ақ теңіз ресурстарын сақтау және оларды тұрақты пайдалануды қолдау. Қоғамдық аквариум мен оған қоса берілген білім беру бағдарламасы зерттеу нәтижелерін жұртшылыққа түсіндіреді.
Mote Marine Laboratory is an independent, nonprofit, marine research organization based on City Island in Sarasota, Florida, with additional campuses in eastern Sarasota County, Boca Grande, Florida, and the Florida Keys. Founded in 1955 by Eugenie Clark in Placida, Florida, it was known as the Cape Haze Marine Laboratory until 1967. The laboratory aims to advance marine science and education, supporting conservation and sustainable use of marine resources. A public aquarium and associated education program interpret its research for the public.
Тарих
1955 жылы Флорида штатының Пласида қаласында Евгения Кларк құрған зертхана 1967 жылға дейін «Кеп Хейз» теңіз зертханасы деп аталды. Кейіннен зертхананың ірі демеушілері Уильям Р. Мот, оның әйелі Ленор және оның қарындасы Бетти Мот Роуздың құрметіне қайта аталды. Алғашқы зерттеулер акулалар және басқа балықтарға бағытталған еді. 1960 жылдан бері зертхананың негізгі орны Флорида штатының Сарасота қаласында, ал 1978 жылдан бастап – Сити-Айлендте орналасқан. Зертхана 2010 жылы 55 жылдығын тойлады және 2010 жылдың наурыз айында Флорида штатының Палатасы мен Сенатының қаулысымен теңіз ғылымы саласындағы еңбегі үшін марапатталды. 2010 жылдың наурыз айында Евгения Кларк Флорида әйелдерінің Даңқ залына енгізілді. 2015 жылы зертхана 60 жылдығын тойлағанда, «Мүмкіндіктер мұхиты: Мот теңіз зертханасы үшін кампания» атты алғашқы көп жылдық, жан-жақты қайырымдылық жобасын ұсынды. Кларк 2015 жылдың ақпанында қайтыс болған кезде зертханада аға ғылыми қызметкер, директор және қамқор ретінде жұмыс істеп жүрген. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, зертханада 200-ден астам қызметкер жұмыс істеді, оның ішінде 20-дан астам зерттеу бағдарламасы бойынша зерттеу жүргізетін Ph.D. ғылым кандидаттары бар. Зерттеулердің қатарында: кораллдардың денсаулығы мен аурулары, химиялық және физикалық экология, фитопланктон экологиясы, мұхиттардың қышқылдануы, теңіз және тұщы су шаруашылығы, балықтардың мекендеу орындарының экологиясы, жағалауға шығып жатқан жануарларды зерттеу, экожтоксикология, акулалар мен шаяндарды сақтау жөніндегі зерттеулер, балық шаруашылығының экологиясы мен дамуы, коралл рифтерін бақылау және бағалау, коралл рифтерін қалпына келтіру, қоршаған ортаның денсаулығы, мұхиттар технологиясы, теңіз иммунологиясы, бентостық экология, теңіз биомедициналық зерттеулер, қоршаған ортаны қылмыстық-сот тәртібімен саралау, теңіз бетегесін сақтау және зерттеу, манаттар мен дельфиндерді зерттеу кіреді. Чикаго зоологиялық қоғамымен бірлесіп, зертхана жабайы дельфиндер популяциясын зерттеу бойынша әлемдегі ең ұзақ мерзімді зерттеуді жүргізеді. 1978 жылдан бері зертхана Сарасотадағы кампусын, Саммерленд-Кидегі Элизабет Мур атындағы Коралл рифтерін зерттеу және қалпына келтіру халықаралық орталығын, Ки-Уэсттегі көрме залын, Бока-Грандедегі ақпараттық орталықты және Сарасота округінің шығысындағы Мот аквакультуралық зерттеу паркін қоса кеңейді. Штат қызметкерлерімен қатар, зертханада 1000-ге жуық еріктілер жұмыс істейді.
Моте аквариумы
Аквариум – зертхананың қоғаммен байланыс бөлімі, онда 100-ден астам теңіз түрі көрсетіледі, олардың ішінде зертхана ғалымдарының зерттеген түрлері мен экожүйелеріне баса назар аударылады. Аквариум Жануарлар парктері мен аквариумдар қауымдастығынан аккредитация алған, ол қатаң өтінім және тексеру процесі негізінде жануарларды күтіп-бағу, қорғау, ғылым, жай-күйі және тағы басқаларын қамтитын білікті мекемелерді аккредиттейді. Аквариумда жұмыс істейтін зертханаларға терезелер мен барлық жастағы адамдар үшін ғылымды қолжетімді етуге арналған интерактивті көрмелер бар. Аквариумда акулаларды тамақтандыру көрсетіледі, онда ірі акулалар сыйлық ретінде тамақ алу үшін белгілі бір нысандарға үйретіледі. Теңіз тасбақалары және өзен сусарлары сияқты басқа да тұрғын жануарлар да осылай тамақтандырылады және күтімін жақсарту және денсаулықты сақтау үшін оларға арналған жаттығулар жүргізіледі. Барлық түсіндірілген жаттығу және тамақтандыру сессиялары жануарларды күту мақсатында жоспарланған, ал кейбір жағдайларда жабайы популяцияларды қорғауға бағытталған мінез-құлық зерттеулерін жүргізуге мүмкіндік береді. 2011 жылға дейін АҚШ-та тұтқында ұсталған соңғы спинер дельфині Харли Моте аквариумында өмір сүрді.
Білім
Зертхананың білім беру, аквариум және қоғаммен байланыс бөлімінде теңіз ғылымдары мектебі және барлық жастағы адамдарға арналған қоғамдық бағдарламалар бар. Зертхана сондай-ақ тағылымдама, жазғы лагерьлер, мектептерге сапарлар, экскурсиялар, қажеттілік бойынша оқу мүмкіндіктері, қызметкер ғалымдары мен басқа да теңіз сарапшыларының қатысуымен жыл сайынғы арнайы лекциялар циклы және SeaTrek деп аталатын цифрлық оқу бағдарламасын ұсынады. SeaTrek. TV бағдарламасы оқытушыларды студенттермен және басқа да көрермендермен тікелей бейнеконференция арқылы байланыстырады, көбінесе қолжетімді компьютерлік бағдарламалар мен сервистерді пайдаланады, бұл ғылыми сабақтарды АҚШ-тың және шетелдің сыныптарына қолжетімді етеді. Зертхана мұғалімдерге арналған кәсіби даму семинарлары сияқты ересектерге арналған оқу бағдарламаларын да жетілдіреді, сонымен қатар Оңтүстік-Батыс Флоридадағы басқа да мекемелерде, оның ішінде Сарасота-Брэдэнтон халықаралық әуежайында бірнеше аквариумды ұстап тұрады.
Кітапхана
Лабораторияда кітапхана Кейп-Хейзде құрылған сәттен бастап жұмыс істеп келеді. Артур Вайнинг Дэвис кітапханасы мен мұрағат 35 жылдан бері зертханаға ресурстар, анықтамалық материалдар және зерттеу жарияланымдарын ұсынып келеді. Оның қоры теңіз және қоршаған ортаны зерттеу мен білім беруді қолдау мақсатында сақталады. Баспа және архивтік жинақтардан өзге, кітапхана қызметкерлердің жарияланымдары, институционалдық құжаттар және тарихи жинақтардан алынған материалдардың іздеуге қолайлы, ашық қолжетімді электрондық репозиторийін ұстап тұрады. Кітапхана мен мұрағат зерттеулер мен танысу үшін көпшілікке ашық, бірақ алдын ала жазылу қажет болуы мүмкін. Кітапхана Халықаралық су және теңіз ғылымдары кітапханалары мен ақпараттық орталықтары қауымдастығының (IAMSLIC) мүшесі болып табылады. Бұл қауымдастық кітапхана және ақпараттық ғылым саласына, әсіресе су және теңіз ғылымдарының және олармен байланысты пәндердің барлық аспектілеріндегі білім мен ақпаратты тіркеуге, іздеуге және таратуға қатысты жеке тұлғалар мен ұйымдарды біріктіреді.
Коммерциялық бағдарламалар
2006 жылдан 2014 жылға дейін зертхана Сарасота округінің шығысындағы Моте Аквакультуралық Ғылыми-зерттеу паркінде Сибирь шағаласынан "Моте икрасын" (Сибирьдің малсоль осетрасы) өндірді. Бұл тұрақты, экологиялық таза аквакультураны көрсету мақсатында жасалды. 2014 жылдың 24 қарашасында икра өндіру операциясы Southeast Venture Holdings, LLC (Seven Holdings) компаниясына сатылды. Зертхана осы орайда 200 акрлық зерттеу паркіне толық иелік етіп, экологиялық таза азық-түлік өндірісінен бастап жабайы балық популяцияларын қалпына келтіруге дейінгі мақсаттарға баса назар аудара отырып, тұрақты аквакультура және аквапоника бойынша зерттеулерін жалғастырды. 2017 жылдың басында Seven Holdings қаржылық себептермен шағала бағдарламасын тоқтатты. Парктегі қызметкерлер теңіз аквапоникасын (балық пен тұзға төзімді "теңіз көкөністерін" прототиптік жылыжайларда өсіру), Мексика шығанағындағы альмако джек қорының аквакультуралық өндіріс әлеуетін зерттеу, пробиотикалық қоспалардың личинка балықтарының тіршілік етуіне тигізетін әсерін зерттеу және тұрақты, коммерциялық аквакультураның өсуіне үлес қосатын басқа да жобаларды зерттеуде.