Кіріспе

Лейден – АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Франклин округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 734 адамды құрайды. Бұл Спрингфилд, Массачусетс қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі.

Тарих

Ағылшын қоныстануына дейін бұл аймақты уабанаки халқы мекендеген. Ағылшын отаршылары алғаш рет 1737 жылы Лейденге "Fall Town" құрамында қоныстанды, оған сондай-ақ Бернардстон және Колрейн кірді. 1784 жылы қала Бернардстоннан бөлініп шықты, бірақ 1809 жылғы 22 ақпанға дейін қала мәртебесін алған жоқ. Қаланың аты Американы отарлаудан бұрын паломниктерге пана берген Нидерландының Лейден қаласының құрметіне берілген. XVIII ғасырда Лейденде ұн тартатын диірмендер, ағаш өнімдерін өңдейтін мекемелер және сүт шаруашылығы сияқты бірнеше шағын өнеркәсіптер жұмыс істеді, бірақ қазіргі күні ең ірі өнеркәсіп – клен сиропын өндіру. Қала Гринфилд қаласын сумен қамтамасыз ететін су қоймасына да ие. Уильям Доррелл құрған және басқарған утопиялық секта – Дорреллиттер 1790 жылдары Лейденде белсенді болды. "Рухани бауырластық" коммуны 1968 жылы Лейденде құрылды.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – , оның ішінде жер және , немесе 0,66% су құрайды. Лейден Вермонт штатының Виндхэм округіне оңтүстікке қарай, Массачусетс штатының солтүстік шекарасында орналасқан. Қаланың солтүстігінде Гилфорд (Вермонт), шығысында Бернардстон, оңтүстігінде Гринфилд және батысында Колрейн қалалары жатыр. Қала орталығы Гринфилдтен солтүстікке қарай 9 миль (14 км), Спрингфилдтен солтүстікке қарай 47 миль (76 км) және Бостоннан батыс-солтүстікке қарай 96 миль (154 км) қашықтықта орналасқан. Лейден Беркширлердің шығыс жиегінде орналасқан, қаланың көп бөлігі Грин өзенінің (оның батыс шекарасын құрайтын) және Глен Бруктың салаларының аңғарларымен жатыр. Бруктерден алыс қаланың көп бөлігі орманды, және қала шекарасында шағын мемлекеттік орман мен жабайы табиғатты басқару аймағы бар. Глен Бруктың негізгі және шығыс салаларының қосылған жері Гринфилд суқоймасын құру үшін бөгеттелген, содан кейін брук оңтүстікке қарай Гринфилдке ағып, Грин өзенімен қосылады. Лейден – Массачусетс штатындағы мемлекеттік бағыттары жоқ сирек қалалардың бірі (мұндай қалалардың шамамен жартысы Нантакет, Мартаның жүзімдігі және Элизабет аралдарында орналасқан). Көршілес қалаларда штаттық, АҚШ және мемлекетаралық бағыттар бар, 91-ші мемлекетаралық жол қаланың оңтүстігі мен шығысынан өтеді. Ең жақын автобус және жолаушылар пойызы қызметтері Гринфилдте, ал ең жақын шағын әуе қызметі Тернерс-Фоллста орналасқан. Ең жақын ұлттық әуе қызметі Коннектикут штатының Виндзор-Локс қаласындағы Брэдли халықаралық әуежайында.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша қалада 772 адам, 277 үй шаруашылығы және 219 отбасы тұрды. Халық саны бойынша Лейден Франклин округінің 26 қаласы ішінде 22-ші орында, ал Массачусетс штатының 351 қаласы мен кенті ішінде 333-ші орында болды. Халық тығыздығы , округ бойынша 18-ші және штат бойынша 316-шы орынды иеленді. Қаланың нәсілдік құрамы: 98,45% ақ нәсілді, 0,39% афроамерикалық, 0,26% американдық үндістер, 0,13% азиялық және 0,78% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 0,26% құрады. Барлығы 277 үй шаруашылығы болды, оның 37,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 68,2% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,1% күйеуі жоқ әйел басқаратын үй шаруашылығы және 20,6% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 16,2% жеке адамдардан тұрды, ал 4,7% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,78 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,08 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 26,9% 18 жасқа дейінгілер, 6,1% 18-24 жас аралығындағылар, 28,5% 25-44 жас аралығындағылар, 30,7% 45-64 жас аралығындағылар және 7,8% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 40 жас болды. Әр 100 әйелге 102,1 еркек шақ келді. 18 жасқа және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 102,2 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 50 385 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 53 750 доллар болды. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 40 192 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 29 659 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 26 076 доллар болды. Халықтың 4,7%-ы және отбасылардың 3,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,7%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 3,0%-ы.

Үкімет

Лейденде ашық қалалық жиналыс үлгісі қолданылады және оны әкімшілер кеңесі мен әкімшілік көмекші басқарады. Лейденнің өз өрт сөндіру бөлімі және аймақтық кітапхана желісіне қосылған кітапханасы бар. Полиция қызметін Бернардстон полиция бөлімі қамтамасыз етеді. Ең жақын аурухана, Франклин медициналық орталығы, көршілес Гринфилдте орналасқан, сондай-ақ көптеген жақын мемлекеттік қызметтер де сол жерде. 2023 жылы сайлау округтері қайта бөлінгеннен кейін Лейден Массачусетс штатының Өкілдер палатасында Натали Блейс өкілдік ететін Бірінші Франклин округінің құрамына кіреді. Массачусетс Сенатында қала Гэмпшир, Франклин және Ворчестер округінің бөлігі болып табылады, оны Джоан Комерфорд ұсынады. Лейден Массачусетс губернаторының сегізінші кеңес округінің құрамына кіреді және оның өкілі Тара Джейкобс. Қала Массачусетс штаты полициясының "B" жасағының Екінші (Шелберн-Фоллс) станциясымен патрульденеді. Ұлттық деңгейде Лейден Массачусетс штатының 1-ші сайлау округінің құрамында Ричард Нил арқылы АҚШ Өкілдер палатасында өкілдік етеді. 1991 жылдың маусымынан 2013 жылдың қаңтарына дейін палатада қаланы өкілдік еткен Амхерст қаласының Джон Ольвері, қайта округтеу оны және Репрезентант Нилді бір округке қойғаннан кейін зейнетке шықты. Массачусетс штатын АҚШ Сенатында аға сенатор Элизабет Уоррен (D) және кіші сенатор Эд Марки (D) ұсынады, ол 2013 жылдың маусымында Мемлекеттік хатшы Джон Керри босатқан орынды толтыру үшін өткен арнайы сайлауда жеңіске жетті.

Білім

Лейден – Пионер аңғарының аймақтық мектеп округінің мүшесі, оған шығысқа қарай бірнеше солтүстік шекаралық қалалар кіреді. Округ негізінен екі бөлікке бөлінген: әр қаланың өз жартылай тәуелсіз бастауыш мектептері бар, ал оқушылар жетінші сыныптан он екінші сыныпқа дейін Нортфилдтегі Пионер аңғарының аймақтық мектебінде білім алады. 2019 жылдан бастап Перл Родс бастауыш мектебі жабылды. Қазір оқушылар Бернардстон бастауыш мектебінде 1-6 сыныптарда оқиды. Гринфилдте және басқа жақын маңдағы қауымдастықтарда жеке, діни және жарғылық мектептер бар, ең танымал жеке мектеп – жақын маңдағы Дирфилдтегі Дирфилд академиясы. Ең жақын қоғамдық колледж Гринфилд қаласында орналасқан. Ең жақын мемлекеттік колледж – Солтүстік Адамстағы Массачусетс либералды өнерлер колледжі, ал ең жақын мемлекеттік университет – Массачусетс Амхерст университеті. Ең жақын жеке колледждер, соның ішінде Бес колледж және Жеті әйел бауырлас колледждері, Нортгемптон аймағында орналасқан.