Кіріспе

Marcin Janusz Gortat (17 ақпан 1984 жылы туған) – поляк кәсіби баскетболшысы, қазіргі уақытта Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) «Вашингтон Визардс» командасының ойыншыларын дамыту және көмекші жаттықтырушысы. Ол орталық позициясында ойнаған және боксшы Януш Гортаттың ұлы. 2005 жылғы НБА драфтының екінші раундында «Феникс Санс» командасы таңдады. «Орландо Мэджик», «Феникс Санс», «Вашингтон Визардс» және «Лос-Анджелес Клиперс» командаларында ойнады. 2020 жылы кәсіби баскетболдан зейнеткерлікке шықты.

Ерте өмір және мансап

Бала кезінде Гортат футбол мен жеңіл атлетикамен айналысып, биіктікке секіруде қатысты. Оның әкесі Януш Гортат 1972 жылы Мюнхенде және 1976 жылы Монреальде өткен Олимпиада ойындарында жартылай ауыр салмақта қола медалін жеңіп алған поляк боксшысы, ал анасы Алиция Гортат волейболдан Польша ұлттық құрамасының мүшесі болған. Оның Роберт есімді үлкен ағасы да боксшы. Гортат ағасы Филиппен бірге Польшаның Лодзь қаласында өсті. Ол Лодзьдегі техникалық училищені бітірген. Польша тілінен басқа, ол ағылшын, неміс және серб тілдерін мүдірген. Гортат сонымен қатар мотоцикл спидвеінің жанкүйері, көбінесе поляк клубы Motor Lublin-ді қолдайды. Ол өзінің жақын досы, 4 мәрте әлем чемпионы Бартош Змарзликті қолдап, спидвей Гран-при жарыстарында да жиі көрінеді. Гортат мансабын ŁKS Łódź командасында бастады, содан кейін Германияның баскетбол Бундеслигасындағы RheinEnergie Cologne командасында үш маусым ойнады, олармен ол 2006 жылы ел чемпионатында жеңіске жетті және команда тарихында алғаш рет 2006-07 жылғы Евролига маусымында өнер көрсетті. 2005 жылғы НБА драфтында «Феникс Санс» (оны кейін «Орландо Мэджикке» сатты) командасы оны 57-ші нөмірмен таңдады, бірақ Гортат 2007 жылға дейін Германиядағы «Кельн» клубында ойнауды жөн көрді. Гортат өзін католик дінінің өкілі деп есептейді және оның сенімі оған үміт пен шабыт сыйлайды дейді.

Орландо Мэгжик (2007-2010)

2007 жылдың 2 тамызында Гортат «Орландо Мэджик» клубымен келісімшартқа отырды. 20 қарашада ол НБА даму лигасының «Анахайм Арсенал» командасына жіберілді. 2 желтоқсанда ол D лигасынан қайтарылды және 2008 жылдың 1 наурызында «Нью-Йорк Никс» командасына қарсы тұңғыш рет алаңға шықты. 2008 жылдың 16 сәуірінде «Мэджик» клубының 2007–08 маусымдағы соңғы ойынында Гортат 28 минут ойнап, 12 ұпай және 11 доптама жинады. 2008 жылдың 15 желтоқсанында жарақат алған Дуайт Ховардтың орнына негізгі құрамда шыққан Гортат 28 минут ойнап, 16 ұпай және 13 доптама жинады. 2009 жылдың 13 сәуірінде Говардтың орнына қайтадан негізгі құрамда шыққан Гортат шамамен 43 минут ойнап, доптама бойынша жеке рекордтық көрсеткішін 18 доптамаға жеткізіп, 10 ұпай жинады. 2009 жылдың 30 сәуірінде Гортат «Филадельфия 76ers» командасына қарсы 6-шы ойында плей-оффта алғаш рет негізгі құрамда ойнады, 5-ші ойындағы әрекеттері үшін дисквалификацияланған Говардты алмастырды. Ол 11 ұпай жинап, 15 доптама алды, нәтижесінде «Мэджик» командасы «76ers» командасын 4:2 есебімен жеңіп шықты. Бұл «Мэджик» плей-офф жолы NBA финалына дейін жалғасты, Гортатты чемпионат сериясында ойнаған алғашқы поляк ойыншысы етіп таныстырды. 2009 жылдың 8 шілдесінде шектеулі еркін агент Гортат «Даллас Маверикс» клубымен бес жылға 34 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Алайда, «Орландо» 2009 жылдың 13 шілдесінде ұсынысқа тең келісім жасау арқылы Гортаттың «Далласқа» өтуіне кедергі келтірді. Гортаттың «Мэджик» командасында қалуы «өте көңілі толмады», себебі Дуайт Ховардтың қосалқы құрамында ойнау оның алаңдағы уақытын шектеуі мүмкін еді, ал «Даллас» үшін ойнаса, негізгі орталық болуға мүмкіндік алатын еді.

Феникс Санс (20102013)

2010 жылдың 18 желтоқсанында Гортат Винс Картермен бірге «Финикс Санс» командасына ауыстырылды, сондай-ақ Микаэль Пиетрюс, 2011 жылғы бірінші раундтағы таңдау құқығы (кейін Никола Миротич болып белгіленді) және 3 миллион доллар «Финикс Санс» командасына берілді. Бұл алмасудың шарты бойынша «Финикс Санс» Джейсон Ричардсон, Эрл Кларк және бұрынғы «Мэджик» ойыншысы, сондай-ақ бұрынғы командаласы Хедо Тюркоглуды алды. Стив Нэш #13 нөміріндегі жейде кигендіктен, Гортат Орландо мен Польшада киген #13 нөмірінен бас тартып, «Санс» командасында #4 нөмірін таңдады. «Санс» командасындағы алғашқы маусымында, оның ойынға берілген уақыты артып, көрсеткіштері де жақсарды. Алғашқыда ол қосалқы құрамда ойнады, бірақ кейін Робин Лопес орнына орталық шегіндегі ойыншы ретінде тұрақты түрде алаңға шыға бастады. Финиксте ойнаған кезінде Гортат «Польшалық балға» деген лақап атымен танылды, бұл лақап оған алғаш рет «Орландо Мэджик» командасында ойнағанда берілген еді. 2011–2012 жылғы маусымда (лок-аут салдарынан қысқартылған) Гортат әр ойында орташа есеппен 15,4 ұпай және 10,0 ребонд жинады. Ол «Санс» командасының тұрақты маусымның барлық ойындарында қатысқан жалғыз ойыншысы болды. Сонымен қатар, Гортат бұрынғы «Мэджик» командаласы Дуайт Ховард, Эндрю Байнум және ДеМаркус Казинс сияқты орталық ойыншылардың қатарына қосылды, олардың барлығы да сол маусымда орташа есеппен «дабл-дабл» көрсеткен. Маусым аяқталғаннан кейін ол FIBA EuroBasket 2013 іріктеу турниріне Польша ұлттық баскетбол құрамасына шақырылды. Финляндияға қарсы өткен екінші ойында ол 27 ұпай жинап, 21 ребондты алып, Польшаның 2013 жылғы FIBA EuroBasket турниріне қатысуын қамтамасыз етті. 2012 жылдың 7 қарашасында Гортат «Шарлотта Бобкэтс» командасына қарсы өткен матчта 117–110 есебімен жеңіске жетіп, 23 ұпай жинады, 10 ребондты ұстады және мансабындағы ең көп – 7 блок жасады. Ақпан айының соңында Гортат тізесіне жарақат алып, маусымның қалған бөлігінде командадан шығарылды.

Вашингтон Визардс (20132018)

2013 жылдың 25 қазанында Гортат, Шэннон Браун, Малкольм Ли және Кендалл Маршаллмен бірге Вашингтон Уизардс командасына Емека Окафор мен 2014 жылғы қорғалған бірінші раунд таңдауының орнына ауыстырылды. 2014 жылдың 27 ақпанында Гортат Торонто Рапторс командасымен өткен үш қосымша уақытталған ойында 134–129 есебімен жеңіске жетіп, мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 31 ұпай және 12 допты жинады. 13 мамырда ол 31 ұпай (плей-офф мансабындағы ең жоғары көрсеткіш) және 16 допты жинап, Визардс командасының Индиана Пейсерспен өткен екінші раундтағы 5-ші ойында жеңіліске ұшырауына жол бермеуге көмектесті. Ол 1987 жылдан бері плей-офф ойынында кем дегенде 30 ұпай және 15 доп жинаған алғашқы Wizards ойыншысы болды. 2014 жылдың 10 шілдесінде Гортат Визардс командасымен бес жылға 60 миллион долларлық келісімшартқа қайта қол қойды. 2015 жылдың 28 желтоқсанында Гортат желтоқсанның 21-27 аралығында өткен ойындар бойынша Шығыс конференциясының үздік ойыншысы атанды және мансабында алғаш рет осы құрметке ие болды. 2016 жылдың 29 ақпанында ол төртінші ширекте 18 ұпайының 13-ін соқты және мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 20 допты жинап, Визардс командасының Филадельфия 76ers командасын 116–108 есебімен жеңуіне көмектесті.

Лос-Анджелес Клиперс (20182019)

2018 жылдың 26 маусымында Гортат Остин Риверспен алмастырылып, «Лос-Анджелес Клиперс» командасына өтті. 2019 жылдың 5 қаңтарында Гортат «Санс» командасымен 121–111 есебімен өткен ойында 18 ұпай және 13 допты қозғалтып, «дабл-дабл» жасады. 7 ақпанда «Клиперс» командасы оны босатып жіберді. 2020 жылдың 16 ақпанында Гортат баскетболдан кетуін ресми түрде жариялады.

"Вашингтон Визардс" клубының көмекші жаттықтырушысы

2022 жылдың қазанында ол «Визардс» командасына уақытша көмекші жаттықтырушы болып қосылды. «Визардс» командасының арқасында Гортат зейнетке шыққаннан бері алғаш рет «Polish Heritage Night» (Polska Noc w NBA) кешін НБА-ға қайта әкеле алады. Бұл жыл сайынғы шараның 9-шы реті, ол 2023 жылдың 24 наурызында Вашингтонда «Сан-Антонио Спёрс» командасын қабылдағанда, құрамында тағы бір поляк – Джереми Сочан болғанда поляк мұрасын тойлайды.