Кіріспе

Тернерс-Фоллс – АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Франклин округінде орналасқан Монтегью қаласындағы халыққа бөлінбеген ауыл және халық санағына арналған белгіленген жер. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 4 512 адамды құрайды. Бұл Спрингфилд, Массачусетс қаласының метрополитендік статистикалық аймағының бір бөлігі. Оның атауы кейде Монтегью қаласының бүкіл аймағын білдіретін метафора ретінде қолданылады, себебі ол қаланың іскерлік орталығы болып табылады және халықтың жартысынан астамын құрайды.

География

Тернерс-Фолс (42.598943, 72.556809) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, ауылдың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде жер аумағы және су аумағы (17,02%) құрайды.

Демография

2020 жылғы санақ бойынша, CDP-де 4,512 адам, 2,015 үй шаруашылығы және 1,153 отбасы тұратын болды. Халық тығыздығы 866,0 адам/км² (2,239,0 адам/миль²) құрады. 2,145 тұрғын үй болды, олардың орташа тығыздығы 418,3/км² (1,081,4/миль²) шамасында. CDP-нің нәсілдік құрамы: 94,93% ақ нәсілді, 0,74% афроамерикалық, 0,34% американдық үндістер, 0,97% азиялық, 0,11% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,79% басқа нәсілдер және 2,12% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3,49% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 1,995 үй шаруашылығының ішінде 27,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 39,2% -ы бірге тұратын жұбайлар, 14,0% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 42,2% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 35,7% жеке адамдардан тұрады, ал 17,0% -ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын азаматтар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,22 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,87 адамды құрады. CDP-де халық жас бойынша таралып кеткен: 23,9% - 18 жасқа дейінгілер, 8,8% - 18-24 жас аралығындағылар, 26,4% - 25-44 жас аралығындағылар, 22,2% - 45-64 жас аралығындағылар және 18,7% - 65 жасқа жоғары жастағылар. Орташа жас 39 жасқа тең. Әр 100 әйелге 90,2 еркек шақ келеді. 18 жасқа және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 86,3 еркек шақ келеді. CDP-дегі үй шаруашылығының орташа табысы 24,243 доллар, ал отбасының орташа табысы 38,041 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 30,997 доллар, ал әйелдердің 25,444 долларға тең. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 16,446 долларды құрады. Отбасылардың 13,4% және халықтың 18,9% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 28,6% және 65 жасқа жоғары жастағылардың 8,9% -ы.

Тарих және мәдениет

Тернерс-Фолс ауылы 1868 жылы Фичбургтен шыққан белгілі Альва Крокердің жоспарымен салынған өнеркәсіптік аудан ретінде құрылды. Крокер сарқырамалардың мол қуатын үлкен қала салуға мүмкіндік беретін құрал деп есептеді. Ол Лоуэллде және басқа жерлердегі бұрынғы, сәтті тәжірибелерге ден қойды. Крокердің мақсаты – Коннектикут өзенінің күшін пайдаланып, арзан гидроэнергия ұсынып, өнеркәсіпті қалаға тарту болатын. Ол үшін бөгет пен канал салынды. Оның даму жоспары – электр желісі бойындағы жер учаскелерін компанияларға сату, ал зауытта жұмыс істеуге келген жұмысшыларға жеке құрылысқа арналған жерлерді сату еді. Ауылдың қалған бөлігі тікбұрышты тор түрінде, көшелер нөмірлену арқылы жоспарланды. Басты сауда орталығы – Авеню А, әсем ағаштармен көмкерілген кең даңғыл ретінде жобаланды.

Тернерс-Фолс қазағы

Бес ауылдың ең ірісі – Тернерс-Фолс, аймақтық үндістер соғыстарында маңызды рөл атқарған капитан Уильям Тернердің құрметіне аталған. 1676 жылы Филипп патша соғысы кезінде капитан Тернер Хэдлиден шамамен 160 атты әскерді бастап, сарқыраманың жанындағы үнді лагеріне күтпеген шабуыл жасады. Ұлы сарқыраманың Гилл жағындағы жергілікті американдықтардың ауылына жасалған шабуыл бірнеше сағатқа созылды және көптеген адамдардың, оның ішінде көптеген әйелдер мен балалардың қаза болуына әкелді. Сарқырама маңындағы аймақты Покумтук конфедерациясы, нарагансетттер, нипмуктар, вампаноагтар және вабанаки тайпалары лосось пен шабақ мөлшерінің көптігіне байланысты дәстүрлі түрде бөлісіп пайдаланған. 160 қатысушының кем дегенде 40-ы кері шегіну кезінде қаза тапты. Олардың арасында капеллан, пастор Хоуп Атертон да болды, ол бас тобынан айырылып, өздігінен жол табуға мәжбүр болды; кейбіреулері сәтті болды, ал басқалары ешқашан оралмады. Капитан Тернердің денесі шамамен бір айдан кейін табылды және ол құлаған жердің батысындағы тіктеу жерге жерленді. Бүгінде сол жерде тақта орнатылған. Тернерс-Фолс трагедиясы сол кезде Тернерс-Фолс шайқасы деп аталды және көбінесе Филипп патша соғысының шешуші нүктесі деп есептеледі. Тарихшы Рассел Борн атап көрсеткендей, "Пескеомпскут қырғынынан кейін одақтас сахемдер Филипп патшаның стратегиясын ашық талқылады, бұл жергілікті американдық көшбасшы Метакомға берілген есім, және оның басын бейбіт келіссөздерге қадам ретінде ағылшыздарға жіберуді қарастырды". Қырғыннан кейін бір ай ішінде Коннектикут аңғарындағы ағылшын шабуылдары күрт тоқтады. Көп ұзамай Филипп патша соғысы да аяқталды. Тернерс-Фолс трагедиясының ауыр салдарына байланысты Монтегью қаласының сайлау кеңесі мен қала әкімдігі 2004 жылдың 19 мамырында түрлі жергілікті американдық тайпалардың өкілдерімен бірлесіп, 250 жылдық мерекелік шаралар аясында Татуласу күнін тойлады.

Тарихи аудан

Ауылдың орталық бөлігі – Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген тарихи аудан. Тернерс-Фоллс тарихи ауданы деп белгілі, ол шамамен Коннектикут өзені, Power Canal, 9-шы көше және L көшесімен шектеледі. «Ренессанс» қауымдастығы 1972 жылдан 1980 жылға дейін Тернерс-Фоллс қаласының орталығында бірнеше жылжымайтын мүліктер мен кәсіпорындарға ие болды.