Кіріспе

Сандерленд – АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Франклин округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 3 663 адамды құрайды. Бұл қала Спрингфилд, Массачусетс қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі. Сандерленд алғаш рет 1713 жылы қоныстанды, ал 1718 жылы ресми түрде қала болып құрылды. Алғашқыда бұл жерге Swampfield деген ат қойылған, қазіргі Swampfield Road сол атаудың құрметіне аталған, бірақ көбірек тұрғындарды тарту мақсатында атауы өзгертілді. Қала Сандерленд графы Чарльз Спенсердің құрметіне қайта аталды. Тарихи тұрғыдан алғанда, жер негізінен шаруашылыққа пайдаланылған. 1774 жылы Леверет қаласы құрылғанға дейін, ол Сандерлендтің аумағының бір бөлігі болған.

География және көлік

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 54,5 км², оның ішінде 54,5 км² жер және 5,0 км², немесе 3,53%, су құрайды. Сандерленд Пионер аңғарында, Коннектикут өзенінің шығыс жағалауында орналасқан, және өзен қаладан суды алып шығады. От мұнарасы бар биік конгломерат тау – Тоби тауы қаланың шығыс шекарасында орналасқан, одан 76 шақырымдық Роберт Фрост жолы өтеді. Тау, Тоби тауы мемлекеттік орманмен қоршалған, сарқырамаларымен, көркем көріністерімен және біртүрлі экожүйесімен танымал. Сандерлендте өзінің үлкендігі мен жасымен әйгілі американдық платан – "Баттонбол" ағашы өседі. Сандерленд Франклин округінің оңтүстік шетінде, Гэмпшир округінің солтүстігінде жатыр. Сандерленд солтүстікте Монтегю, шығыста Леверет, оңтүстікте Амхерст және Хэдли, батыста Уэтели және Дирфилдпен шектеседі. (Өзеннің кесіп жатуына байланысты Сандерленд пен Уэтели арасында тікелей байланыс жоқ.) Қала орталығы Коннектикут өзенінің шығысында орналасқан, Гринфилд округ орталығынан оңтүстікке қарай 10 миль (16 км), Спрингфилдтен солтүстікке қарай 28 миль (45 км) және Бостоннан батысқа қарай 90 миль (145 км) қашықтықта жатыр. Қала халқының көп бөлігі өзен бойындағы қаланың батыс жағында шоғырланған, бірақ Тоби тауының солтүстігінде шағын ауыл бар. Қала ішінде тас жол жоқ, ең жақын тас жол – қаланың батысынан өтетін 91-ші тас жол. 116-шы бағыт Амхерсттен келіп, Сандерленд көпірі арқылы Дирфилдке қарай өтеді. Бұл көпір – Гринфилд пен Монтегю арасындағы Генерал Пирс көпірінен солтүстікке және Хэдли мен Нортгемптон арасындағы Кальвин Кулидж көпірінен оңтүстікке қарай Коннектикут өзенін кесіп өтетін жалғыз жол, арақашықтығы 19 миль (31 км). 47-ші бағыт та қаланың батыс бөлігінен өтеді, 116-шы бағытты кесіп, Монтегге қарай солтүстікке беттейді, содан кейін 63-ші бағытта аяқталады. 63-ші бағыт қаланың солтүстік-шығыс бұрышында қысқа ғана қашықтыққа созылады. 63-ші бағыттың жанынан Нью-Англия орталық темір жолы өтеді, ол 2014 жылғы жаңа бағыттан бұрын Вермонтқа қарай Amtrak Vermonter пойызын қала арқылы жүргізген. Алайда, қала ішінде пойыз тоқтайтын станция болған жоқ. Қалаға Гринфилдте орналасқан Франклин аймақтық көліктік басқармасының (FRTA) автобус бағыты қызмет көрсетеді, ол Монтегюдің кейбір бөліктерінен Сандерленд көпіріне жақын оңтүстік аялдамасына дейін саяхаттайды, сондай-ақ Амхерст пен Оңтүстік Дирфилд арасындағы қызмет көрсететін Пионер аңғары көліктік басқармасының (PVTA) екі автобус бағыты да қызмет көрсетеді. Ең жақын жалпы авиациялық әуежайы – Монтегюдегі Тернерс-Фоллс әуежайы, ал ең жақын халықаралық әуежай – Коннектикуттағы Брэдли халықаралық әуежайы.

Демография

Жас санаты Халық пайыздық көрсеткіші 20 жасқа дейін 771 20.3 20–24 732 19.4 25–34 689 18.2 35–44 584 15.5 45–64 683 18.1 65 және одан жоғары 318 8.5

Жазылым бойынша, 2000 жылы қалада 3,777 адам, 1,633 шаруашылық және 765 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1668 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық 1633 шаруашылық. Шаруашылықтардың 22,5% -ы 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 37,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 6,7% -ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 53,1% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтардың 27,9% жеке адамдардан тұрады, ал 4,9% -ы 65 жастан асқан жалғыз адамдардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,28 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адамды құрады. Қаладағы шаруашылықтың орташа табысы 37 147 доллар, ал отбасының орташа табысы 53 021 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 36 779 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 526 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 024 доллар болды. Отбасылардың 4,2% және халықтың 14,0% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 5,8% және 65 жастан асқандардың ешқайсысы жоқ.

Үкімет

2009 жылдың шілдесінде жоғары қатылыммен өткен сайлауда қала салықтың 2,5%-дан артық өсуіне рұқсат етпеуге дауыс берді. Бұл дауыс беру штат заңымен талап етілді, себебі қалалар сайлаушылардың келісімінсіз жылына 2,5%-дан астам салықты көтере алмайды. Қала рецессия салдарынан штаттық қаржыландырудың қысқартылуын азайту үшін білім беруге қосымша қаражат сұрады. 2009 жылы қала тамақ және қонақүйлерге 0,75% көлемінде салық енгізіп, штаттық салықпен қоса барлық салықты 7%-ға жеткізді.

Білім

Сандерленд Конвей, Уэтели және Дирфилд қалаларымен бірге 38-ші округтік мектептер бірлестігінің және Frontier аймақтық мектептер бірлестігінің құрамына кіреді. Әр қалада өз бастауыш мектебі бар, ал Сандерленд бастауыш мектебі қаланың мектепке дейінгі жастан бастап алтыншы сыныпқа дейінгі оқушыларына қызмет көрсетеді. Төрт қаланың барлығы да жетіншіден он екінші сыныпқа дейінгі оқушыларын Дирфилдтегі Frontier аймақтық мектебіне жібереді. Frontier командаларының спорттық командалары "Redhawks" деп аталады, ал команданың түстері қызыл және көк. Frontier мектебінде сабақ барысында және сабақтан кейін көптеген өнер бағдарламалары қолжетімді. Аймақта бірнеше жеке мектептер бар, олардың ішінде Бемент мектебі (балабақшадан тоғызыншы сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсететін аралас интернат), Иглбрук мектебі (6-9 сыныптардағы ұлдарға арналған жеке мектеп) және Дирфилд академиясы – жеке дайындық мектебі бар.

Сауда

Сандерлендте көптеген кәсіпорындар мен мейрамханалар бар, олардың көпшілігі Амхерст жолы (Rt. 116) бойында орналасқан. Сандерленд сонымен қатар маусымдық Майк есімді жүгері лабиринтінің (Mike's Maze Corn Maze) туған жері. Cook's Source журналы Сандерлендте негізделген.

Тұрғын үй және даму

Қала ауыл шаруашылығын сақтау шектеулер бағдарламасын пайдаланады. Егістік жерлерге құқықтар жердің бағаланған құнының 80 пайызына сатып алынады. Бұл жерде шаруашылықты жалғастыруға мүмкіндік береді, бірақ жердің тұрғын үй және коммерциялық құрылысқа пайдаланылуына жол бермейді. Мұндай шаралардың экономикалық салдары теріс болды, және экономистер бұл мәселеге көбірек алаңдаушылық білдіріп жатыр. Федералдық Тұрғын Ұйымдарын Қадағалау кеңсесінің мәліметінше, 1980 және 2003 жылдар аралығында тұрғын үй бағасының ең үлкен жалпы өсімі Массачусетс штатында тіркелді. Жалға берілетін тұрғын үйдің құны да осыған ұқсас өсті. Ұлттық Төмен Кірісті Тұрғын Ұйымының зерттеуі 2003 жылы Массачусетсті пәтер жалдау үшін ең қолжетімсіз штат деп бағалады. Алайда, қалада көршілес колледждердің студенттері көп тұратын жалға берілетін тұрғын үйлердің көп саны бар. Бұл жалға берілетін үйлер төмен және орташа кірісті тұрғындар үшін қолжетімді, бірақ штаттың қатаң қолжетімді тұрғын үй заңы – 40B тарауы бойынша «қолжетімді» деп танылмайды, ол мәңгілік қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін меншік құқығын шектеуді талап етеді. Сандерлендте жан басына шаққандағы жалға берілетін пәтерлердің саны Массачусетс штатының көптеген басқа муниципалитеттерінен асып түседі.

Демалыс

2007 жылғы жылдық есепке сәйкес, Демалыс бөлімінің қолдауымен Сандерленд тұрғындарына 40-тан астам бағдарлама мен іс-шара ұсынылды. Іс-шаралар мен бағдарламаларға қолөнер сабақтары, UMass мұзды хоккей және футбол жарыстары, ересектер мен жастар спорты, жыл сайынғы Пасха жұмыртқасын іздеу, тауға серуендеу, би сабақтары және Сандерлендтің өзінде, сондай-ақ айналасындағы аймақтарда тағы да көптеген іс-шаралар кірді. Қалада қазан айының ортасында жыл сайынғы күз мерекесі, ал Еске алу күнінде шеру және салтанатты шаралар өтеді. Маунт Тоби мемлекеттік қорығы Сандерлендтің солтүстік жиегінде орналасқан. Онда жаяу жүруге, тау велосипедімен жүруге, шаңғы тебуге, қар мотоциклімен жүруге және аң аулауға арналған кең жол желісі бар. Коннектикут өзеніндегі Сандерленд қайық тұрағында жүзуге, балық аулауға және қайықпен саяхаттауға болады.