Кіріспе

Расселл – АҚШ, Массачусетс штатының Хэмпден округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 1643 адамды құрайды. Бұл қала Спрингфилд, Массачусетс қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі.

География

Расселл батыс Хэмпден округінде орналасқан, оңтүстікке қарай Гранвилл, батысқа қарай Блэндфорд, солтүстікке қарай Хантингтон, солтүстік-шығысқа қарай Монтгомери және оңтүстік-шығысқа қарай Вестфилдпен шектеседі. Негізгі ауыл – Расселл, қаланың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан және халық санағы бойынша белгіленген аудан. Вороноко ауылы қаланың шығыс бөлігінде орналасқан. Екі ауыл да Вестфилд өзенінің жағасында орналасқан және АҚШ 20-шы тас жолымен байланысты, ол оңтүстік-шығысқа қарай 8 миль (13 км) Вестфилдке және солтүстік-батысқа қарай 27 миль (43 км) Лиге дейін жетеді. 90-шы тас жол, Массачусетс автожолы, Расселдің ортасынан өтеді, бірақ қала аумағында түсіп қалу жерлері жоқ. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша Рассел қаласының жалпы ауданы 2,043 км², оның ішінде 2,043 км² құрлық және 2,39% - су. Қала екі өте әртүрлі топографиялық бөлімге ие: Оңтүстік Төрт Бөлік негізінен Коннектикут өзені аңғарының батысындағы платоның жиегі бойымен орналасқан, биіктігі әртүрлі жерлер, ал қаланың қалған бөлігі – Вестфилд өзенінің жылдам ағысымен өтетін терең аңғар. Оңтүстік Төрт Бөліктің биік жазықтары қаланың оңтүстік-шығыс шекарасына жақын жартасқа дейін созылады, бұл Еуропа мен Солтүстік Америка бөлінген мезозой дәуірінде пайда болған жарық аңғарының шеті. Коннектикут өзені әлі де осы жарық аңғарды бойлай ағады, ол ағылшын пуритандарының ерте қоныстануымен байланысты Пионер аңғары деп аталады. Оңтүстік Төрт Бөліктің биік жазықтары мен аңғар арасындағы жартастар орманды, егіншілікке жарамсыз және өзендермен тілінген, олар жазықтарға қарай шағырлар жасаған. Вестфилд өзені аңғарының бойында плейстоцен дәуірінде мұздықтар аңғардың төңірегіндегі төбелердегі топырақтарды сыпырып тастап, жартастарды тіктеп алды, әсіресе өзеннің шығысындағы Текоа және Шаттерак тауларында, сондай-ақ аңғардың ортасында тұрған Тортл Бенд тауында. Бұл шыңдардың ешқайсысы да айналасындағы жазықтан көп биіктеп тұрмаса да, олардың тік беткейлері аңғардан қарағанда әсерлі биіктікте көрінеді. Мұздықтар солтүстікке қарай шегінгенде, мұздық моренасы Коннектикут өзенін Хартфордтан төмен бөгеп, 322 км-ге созылатын Хичкок көлін құрады, оның бір саласы Уэстфилд өзені бойымен солтүстік-батысқа қарай созылды. Расселде, өзен бұрынғы көлге құятын жерде, коммерциялық маңызы бар шағыл тастардың қоймалары орналасқан. Өзен қала ішінде үш кеңінен бөлінген сарқырамаға ие, олардың жалпы биіктігі шамамен 90 фут (27 м) құрайды және қаланың өнеркәсіптік дамуына ықпал еткен.

Тарих

Расселл бастапқыда Покумтук (сондай-ақ Дирфилд) ұлтының бір бөлігі болды, олар алгонкин тілінде сөйледі. Көптеген жергілікті халықтар сияқты, олар да шешек ауруынан қырылды, содан кейін 1675–1676 жылдардағы король Филипп соғысына қатысулары олардың жойылуына себеп болды, өйткені отаршылдық күштердің жеңісі осы тайпаның қалдықтарын батысқа, Нью-Йоркке және солтүстікке, Канадаға таратуға әкелді. Пионер аңғарының төмендігінен тыс жерлерде қоныс салуға жол ашық болғанымен, батыстағы биік жерлердің жұқа, тасты топырағы мен төбелі ландшафты 1725 жылға дейін қоныс салуды кешіктірді, содан кейін аңғарда қоныс салуға жарамды жер қалмады. Таулы аймақтардағы өзен аңғарлары суық ауа мен кеш мұзға ұшырағандықтан, әсіресе 19 ғасырдың соңына дейін жалғасқан Кішкентай мұз дәуірі кезінде, ертедегі қоныстану Оңтүстік тоқсан және оған жақын жерлердегі биік жерлерде болды. Өнімділігі төмен топырақ пен шағын егістік жерлер қолма-қол ақша табуға қолайлы емес еді, сондықтан шаруашылық көбінесе өзін-өзі қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл шаруашылықтарда тұтынылатын өнімдердің көп бөлігі үйде жасалған немесе айырбасталған. Таулы жерлердегі шаруашылықтардың халқы 1800 жылға қарай өсті, сол кезде Аппалачи тауларынан әрі қарай, қазіргі Ұлы көлдер аймағындағы Нью-Йорк пен Солтүстік-Батыс территориясында өнімді шаруашылық жерлері ашылды. 1825 жылға қарай жұмыспен қамту мүмкіндіктері маңызды болды, өйткені Жаңа Англияда алғашқы (су қуатына тәуелді) Өнеркәсіптік революция басталды. Ақшалай табыс шаруашылықтарға жергілікті өнімдердің орнына Батыс Үндістаннан импортталған тауарлар мен азық-түлік, мысалы, қант құмырасына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Шаруашылық көбінесе жартылай жұмыспен айналысатын болды және көптеген шаруашылықтар тасталып, бірте-бірте орманға айналды, тек тас қабырғалар мен жертөледегі шұңқырлар қалды. Өнеркәсіптік революция Вестфилд өзені аңғарында дамуға әкелді, өйткені үш каскадтың су қуаты әлеуеті өнеркәсіптік мақсатта пайдаланылды. Үш ауыл каскадтардағы диірмендердің маңында дамыды, ал аңғардың бойындағы қолайлы еңістер Беркширдің 1400 фут (427 м) биіктігіндегі темір жол үшін пайдаланылды. Хантингтон шекарасына жақын жердегі өзеннен жоғары орналасқан шағын ауыл Крессент Миллс деп аталды. Бастапқыда Chapin and Gould Paper Company диірмені болған Texxon компаниясы әлі күнге дейін аяқ киімге арналған арнайы маталар шығаратын зауытты басқарады. Ортаңғы елді мекен және қаланың әкімшілік орталығы Рассел ауылы деп аталады. Вестфилд Ривер Папер Компаниясы жұмысын тоқтатқанға дейін мұнда глассин және басқа да арнайы қағаздар өндірілді, содан кейін жергілікті шнур ағашын пайдаланатын биомасса электр стансасына сатып алынды. Рассел ауылы 1950 жылдарға дейін бірнеше дүкендері, шаштараздары және бірнеше мейрамханалары бар өзін-өзі қамтамасыз ететін қоғамдастық болды. Содан кейін автомобиль иелігінің артуы Вестфилд пен басқа да Пионер аңғары қалаларындағы үлкен коммерциялық ұсыныстарды қолжетімді етті. Төменгі өнеркәсіптік ауыл жергілікті тайпаның атымен Вороноко деп аталды, ал жергілікті каскадтар бір кезде Салмон шарлауығы деп аталды, өйткені Атлантикалық салманды сол жерде байқап, ұстаған. Strathmore Paper Company компаниясы бұл жерде жоғары сапалы облигациялық қағаздарды International Paper сатып алғанға дейін және кейіннен тоқтатылғанға дейін өндірді. Strathmore бастапқыда 1904 жылы Хорас А. Мозес сатып алған. Мозес, кейіннен "Junior Achievement" ұйымының негізін қалаушы, болашақты көреген әлеуметтік инженер және индустриалист болды, ол Вороноконы үлгілі компания қалашығы ретінде дамытты, оның тұрғын үйі өте жоғары стандартты және ғимараттары көп түрлі қоғамдық іс-шараларды қамтиды. Зауыт пен оның қалашығы оның Шотландиядағы Стратмор қалашығына жасаған сапарына негізделген. Мозес сондай-ақ Оңтүстік кварталдағы Расселл тоғанының айналасында қожалық құрды, онда ол марапатталған алмалар мен бағалы аң аулаушы иттерді өсірді. Кейіннен ол мүлкін Американың скауттар кеңесінің Хэмпден кеңесіне сатқан. Бүгінде Хорас А. Мозес скаут резервациясында Мозеске және оның ұжымына арналған көптеген ғимараттар бар, оның ішінде жайғы үйі, ол "Манор үйі" деп аталады. Бұл жер 1930 жылдары Шотландиядан әкелінген сирек кездесетін шотландтық қарағайдың соңғы мекендерінің бірі деп саналады. 1965 жылы Расселл көршілес қалалармен бірігіп, Гейтвей аймақтық мектеп округін құрды, ол қазір 1300-ге жуық оқушыны оқытады, оларға жұмсалатын жылдық шығын шамамен оқушы басына 15000 долларды құрайды. Өте аз өнеркәсіптік және коммерциялық мүліктердің салық жүктемесін бөлісуіне байланысты Расселл штаттағы бірлікке шаққандағы ең жоғары салық ставкаларының біріне ие. Вестфилд Ривер Папер Компаниясы 1994 жылы жұмысын тоқтатты, ал Strathmore Paper 1999 жылы International Paper Co. компаниясы сатып алып, жұмысын тоқтатты. Бұл қаланың Крессент Миллс ауылындағы шағын Texxon зауытынан басқа өнеркәсіптік салық базасын қалдырмады. Бөлшек сауда операциялары да өте шектеулі, тұрғындар көбінесе Вестфилд пен Уэст-Спрингфилдке сауда жасауға барады. 1990 жылдары Пенсильванияның батысынан меннониттер Расселлге көшіп келді, онда олар шіркеу, жиһаз фабрикасы/көрме залы "Country Woodcraft" және "Bread Basket" нан пісіретін дүкенін құрды. Әр жылдың 11 қыркүйегінде 2003 жылдан бері Расселдегі меннониттік жастар хоры Нью-Йорк қаласындағы Дүниежүзілік сауда орталығының Ground Zero орнындағы террористік шабуылдың құрбандарын еске алу үшін әндер орындап келеді. 2004 жылы Вестфилд Ривер Папер Компаниясының бұрынғы орнынан, Вестфилд өзеніне қол жеткізіп, Бостон және Албани темір жолының бұрынғы желісінен және жылжымайтын мүлік дамыту, орман шаруашылығы және орман өңдеу жұмыстарынан туындаған қалдық ағаштан пайдалану үшін биомасса электр стансасы құру ұсынылды. Ұсыныс өте даулы болды. Ол жұмыс орындарын құруға және салық жүктемесін жеңілдетуге мүмкіндік берсе де, қарсыластар қала арқылы жүк көліктерінің қозғалысы, ауаның ластануы, суды алу және салқындату мақсатында қолданылғаннан кейін өзенге қайтарылатын судың жылулық ластануы туралы алаңдаушылық білдірді. 2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, Расселдегі саяси мәселелер көбінесе салық базасы мен экономикаға байланысты.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 1775 адам, 656 шаңырақ және 498 отбасы тұратын болды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге (39/км²) 100,9 адамды құрады. Қаланың тұрғын үйлерінің саны 699, орташа тығыздығы шамалы. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,7% ақ нәсілді, 0,7% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 0,3% азиялық, 0,1% басқа нәсілдерден және 1,0% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,6% құрады. 656 шаңырақтың 31,1% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 57,8% бірге тұратын жұбайлар, 6,6% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 24,1% отбасы емес. Барлық шаңырақтың 16,3% жеке адамдардан тұрады, ал 4,8% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Шаңырақтың орташа мүше саны 2,7, ал отбасының орташа мүше саны 3,0. Қала тұрғындарының жас ерекшелігі: 25% 18 жасқа дейінгілер, ал 9,9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 40,4 жас. Қаланың 49,2% ер адамдар және 50,8% әйелдерден тұрады. Шаңырақтың орташа табысы 57 308 доллар, ал отбасының орташа табысы 58 498 доллар. Отбасылардың 7,1% және халықтың 9,0% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,7% және 65 жастан асқандардың 5,7% кедейлікте өмір сүреді.

Білім

Қалада мектептер жоқ. Оқушылар Гантингтон қаласындағы Литтлвилл бастауыш мектебіне, Гейтвей аймақтық орта мектебіне, Гейтвей аймақтық жасөсперімдер мектебіне және Гейтвей аймақтық жоғары мектебіне барады.

Саясат

2020 жылғы президенттік сайлауда қала Либертариандық партиясының үміткері Джо Йоргенсенге штат бойынша ең жоғары дауыс үлесін сыйлады. Қалада берілген 919 дауыстың ішінде Йоргенсен 28 (3,05 пайыз) дауыс алды. Бұрынғы президент Дональд Трамп 512 дауыспен (55,71 пайыз) бұрынғы вице-президент Джо Байденнен (366 дауыс, 39,83 пайыз) басым түсті. Жасыл партияның үміткері Хоуи Хокинс алты дауыс (0,65 пайыз) алды, ал жеті дауыс жазба ретінде берілді (0,76 пайыз).