Кіріспе
Финляндиялық R киоск (Эстонияда R киоск деп аталады) – Reitan Group компаниясының Reitan Convenience бөлімшесіне кіретін дүкендер желісі. Reitan-ның Шығыс Скандинавия және Балтық елдеріне қатысты портфеліне Финляндиядағы R киоск, Эстониядағы R киоск және Литвадағы lt кіреді. 2017 жылы Финляндия бойынша 560 R киоск дүкені бар. Олар кітаптар, журналдар, темекі және темекі өнімдері, дайын тағамдар, снэктер, газдалған сусындар және сыра мен сидр сияқты алкогольдік сусындарды (5,5% спирттік құрамына дейін, сондықтан фин заңдары бойынша Alko алкоголь монополиясы бақылайтын шарап және спиртті ішімдіктер емес) сатады. R киоск дүкендері түрлі "Veikkaus" лотереялық ойындары (және кейбір дүкендерде ойын автоматтары), алдын ала төленген SIM-карталар және жаңару купондары, пошта қызметтері, балық аулауға рұқсаттар, сондай-ақ қоғамдық көлік билеттерін сату сияқты қызметтерді де ұсынады. Таңдалған дүкендер ұлттық теміржол және автобус билеттерін де сата алады. R киоск фин тіліндегі R әрпінің атауы болған "Ärrä" деп жиі аталады. Компанияның слоганы – "Nopeaa ja mukavaa on asiointi" ("Сауда жасау жылдам және ыңғайлы"). Эстониядағы алғашқы R киоск дүкені 1993 жылы ашылды, ал 2014 жылы Эстонияда 107 дүкен болды. 2017 жылы Reitan Convenience компаниясының тауары айналымы 1,63 миллиард еуроны құрады. Reitan Convenience 2013 және 2014 жылдары R киоскке барлығы 18 миллион еуро инвестициялады. Бұл қаржы өнімдер таңдауын кеңейтуге, сондай-ақ азық-түлік бағасын Alepa, Lidl және Siwa сияқты осы нарықта бәсекелес басқа бөлшек сауда желілерімен салыстыру үшін жұмсалды.
R kioski (known as R kiosk in Estonia) is a chain of convenience stores that is part of the Reitan Convenience division of the Reitan Group. Reitan's Eastern Nordic and Baltic portfolio includes R kioski in Finland, R kiosk in Estonia and lt in Lithuania. There are 560 R kioski shops across Finland as of 2017. They sell a range of products, such as books, magazines, cigarettes and tobacco, ready meals, snacks, soft drinks and alcoholic drinks such as beer and cider (up to 5.5% ABV, hence excluding harder liquor such as wine and spirits, whose sales are by Finnish law controlled by the Alko alcohol monopoly). R kioski shops also provide services such as the various "Veikkaus" lottery games (and in some stores, slot machines), prepaid SIM cards and top up vouchers, postal services, fishing licences, as well as the sale of public transport tickets. Selected shops are also able to sell national rail and bus transport tickets. R kioski is known as "Ärrä" (the name of the letter R in Finnish) in common language. The company slogan is "Nopeaa ja mukavaa on asiointi" (It's swift and convenient to shop). The first R kiosk in Estonia opened in 1993, and as of 2014 there are 107 shops in Estonia. Reitan Convenience posted a turnover of 1.63 billion Euros in 2017. Reitan Convenience invested 18 million Euros in R kioski in 2013 and 2014 together. The money was invested to broaden the product selection as well as to lower the price of food to par with other retail chains competing in the same market such as Alepa, Lidl and Siwa.
Тарих
Компания 1910 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Бұл бизнес бастапқыда бірнеше ірі фин баспалары теміржол станциялары үшін газет-журнал сату орталығы ретінде құрылған ("Rautakirja" сөзі "теміржол кітап дүкені" деген мағына беретін "Rautatiekirjakauppa" сөзінен қысқартылған). Кейіннен ол басқа да орындар мен өнімдерге тарады. 1958 жылы R киоскі атауы қабылданды. 2012 жылдың 5 наурызында Reitan Group компаниясы Sanoma компаниясынан R киоскін шамамен 130 миллион евроға сатып алғанын хабарлады. Топ бұл сатып алу бойынша он жыл бойы жұмыс істеген, бірақ бұрынғы келісімдер R киоскі 51 пайыз үлесіне ие болуды талап еткендіктен нәтижесіз аяқталған. Бұл сатып алу Reitan Group компаниясын 2,500 киоск нүктесіне жеткізіп, оны Еуропадағы екінші ірі киоск тобы етті. Компания 2008-2011 жылдар аралығында Румынияда да жұмыс істеген, бірақ 2011 жылдың сәуір айында R kioski Romania бас директоры Дан Василеге өз операцияларын сатты. Корпоративтік сатып алудан кейін белгілі бір кезеңнен соң Румынияда R киоскі атауынан бас тарту жоспарланған. 2021 жылдың қазан айында R киоскі Хельсинки университетінің Вийки кампусының алдында алғашқы автоматтандырылған R kioski Go! ыңғайлы дүкенін ашты. Компанияның бұрынғы ұрандары: "Kaiken lisäksi lähellä" ("Басқаның бәрін қосып айтқанда, жақын жерде"), "Äkkiä R kioskille" ("Жылдам R киоскіне"), "R kioskilla kaikki käy" ("R киоскіде барлығын қабылдаймыз немесе R киоскіге барлығы келеді") және "R Kioski — Sellaisena kuin sinä haluat" ("R Kioski — қалағаныңыздай").