Кіріспе

Марлборо – АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Миддлсекс округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 41 793 адамды құрайды. Марлборо 19-шы ғасырда дамыған өнеркәсіптік қалаға айналып, Массачусетс тас жолының салынуынан кейін 20-шы ғасырдың соңында жоғары технологиялық өнеркәсіпке өтті. Марлборо 1660 жылы қала болып жарияланған, ал 1890 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде муниципалитеттік хартасы Жаңа Англия қалалық жиналысы жүйесінен қала әкімі мен кеңес үкіметіне өзгертілді.

Тарих

1656 жылы Джон Хоу тері саудагері болды және екі үнді жолының – Нашуа жолы мен Коннектикут жолының тоғысқан жерінде үй салды. Ол Алгонкин тайпасының тілін білгенімен, жергілікті тайпа өзін Пеннакук деп атаған. Жаңа қоныс аударушылар үндістер тарапынан жылы қабылдалды, себебі олар басқа тайпалардан соғысқа қатыспауларын қамтамасыз етті. 1650 жылдары Бостоннан батысқа қарай 18 миль қашықтықта орналасқан Садбери қаласынан бірнеше отбасы жаңа қала құру үшін кетіп қалды. Ауыл Англиядағы Уилтширдегі Марлборо базар қаласының атымен аталып, 1657 жылы Эдмунд Райс, Джон Рудок, Джон Хоу және үшінші Джон – Джон Бент басшылығымен келген 14 адам қоныстанды. 1656 жылы Райс және оның серіктері Массачусетс Бас сотына Марлборо қаласын құру туралы петиция жіберді және ол 1660 жылы ресми түрде құрылды. Райс 1657 жылы Марлбороның сайлаушысы болып сайланды. Самнер Чилтон Пауэлл «Пуритандық ауыл: Жаңа Англия қаласының қалыптасуы» еңбегінде: «Райс Садберидегі ең ірі жеке жер иесі ғана емес, сонымен қатар ол бес жыл бойы Массачусетс заң шығарушы органында жаңа қаласын өкілдік етті және соңғы он бес жылдың кем дегенде он бірін сайлаушы және шағын мәселелер жөніндегі судья ретінде қызмет етуге арнады» деп жазды. Пуритан дін қызметкері Уильям Бримстед Марлбородағы Бірінші шіркеудің алғашқы пасторы, Уильям Уорд – алғашқы дьякон, ал Джонатан Джонсон – алғашқы ұста болды. Марлборо жеті «Дұға ететін үнді қалаларының» бірі болды, себебі олар Роксберидің пасторы Джон Элиоттың ықпалымен христиан дініне көшкен. 1674 жылы қоныс аударушылар мен жергілікті тұрғындар арасындағы жерді бөлу туралы келісім жасалды. Бұл жергілікті тұрғындардың есімдерін тіркеген жалғыз құжат. 1676 жылы Филипп патша соғысы кезінде елді мекенге үндістер шабуыл жасап, жартылай қиратты. 1711 жылы Марлборо аумағына Нортборо, Саутборо, Вестборо және Гудзон кірді. Колонияларда халық саны, сауда және саяхат өскен сайын, Марлборо Бостон Пост жолындағы танымал тоқтау орнына айналды. Көптеген саяхатшылар оның қонақ үйлері мен таверналарында тоқтады, соның ішінде Джордж Вашингтон да 1789 жылы қызметке кіріскеннен кейін көп ұзамай Уильямс тавернасына барды. 1836 жылы «қаланың әкесі» атанған Сэмюэл Бойд және оның інісі Джозеф алғашқы аяқ киім өндіріс кәсіпорнын ашты – бұл қоғамды түбінен өзгерткен оқиға болды. 1890 жылы 14 000 халқы бар Марлборо аяқ киім өндірісінің ірі орталығына айналды, Одақ әскері үшін етіктерді, сондай-ақ азаматтарға арналған аяқ киімдерді өндірді. Марлборо аяқ киімдерімен соншалықты танымал болды, 1890 жылы қала статусын алғанда оның ресми мөрінде фабрика, аяқ киім қорабы және бір жұп етік бейнеленді. Азамат соғысы аймақтағы ең ерекше тарихи ескерткіштердің бірінің құрылуына әкелді. Аңыз бойынша, Харперс-Ферриге жіберілген Марлборо компаниясы Джон Браун құлдарды азат ету үшін соңғы шайқасын өткізген өрт сөндіру станциясынан қоңырауды алып, 30 жыл бойын Элизабет Снайдер деген әйелге тапсырды. 1892 жылы компания қоңырауды Марлбороға қайтарып әкелді. Қазіргі таңда қоңырау 85-ші бағдарлама мен Бас көшенің қиылысындағы мұнарада ілінеді. Сол кезде Марлборо елде трамвай жүйесіне алғашқы рұқсат алған қала деп есептелді, Балтимордан бірнеше айға озып кетті. Негізінен жолаушыларға арналған жүйе оңтүстікке қарай Милфордқа, солтүстікке қарай Конкордқа қатынау мүмкіндігін ұсынды. Өсіп келе жатқан өнеркәсіптік қала ретінде Марлборо Квебек, Ирландия, Италия және Грекиядан келген білікті шеберлерді тарта бастады.

География

Марлборо (42.350909, −71.547530) орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 57 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 55 шаршы километрі құрлық, ал 3 шаршы километрі (4,87%) су. Ассабет өзені қаланың солтүстік-батыс бөлігінен өтеді. Қала шегінде үш ірі көл бар: Уильямс көлі, Миллхэм суқоймасы және Форт-Медоу суқоймасы. (Форт-Медоу суқоймасының бір бөлігі жақын орналасқан Хадсон қаласына дейін созылады.) Марлборо қаласынан 495 тас жолы, АҚШ 20 тас жолы және Массачусетс 85 тас жолы өтеді. 290 тас жолының шығыс басы да Марлборо қаласында орналасқан.

Жақын орналасқан қалалар

Марлборо Массачусетс штатының шығысында орналасқан және алты муниципалитетпен шектеседі: Берлин, Хадсон, Садбери, Фрамингем, Саутборо және Нортборо.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 36 255 адам, 14 501 үй шаруашылығы және 9 280 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 14 903 тұрғын үйден тұрады, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 87,70% ақ нәсілді, 2,17% афроамерикалық, 0,20% американдық үндістер, 3,76% азиялық, 0,04% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 3,27% басқа нәсілдер және 2,86% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 6,06% құрады. 14 501 үй шаруашылығының 30,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 51,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,0%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36,0%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,4%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 8,3%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,47, ал отбасының орташа мүше саны 3,07 болды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 23,3% - 18 жасқа дейінгілер, 7,0% - 18-24 жас аралығындағылар, 36,7% - 25-44 жас аралығындағылар, 21,5% - 45-64 жас аралығындағылар және 11,6% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 97,2 еркек шақ келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 94,8 еркек шақ келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 56 879 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 70 385 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 49 133 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 32 457 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 28 723 долларға тең. Отбасылардың 4,7%-ы және халықтың 6,8%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 8,9%-ы және 65 жастан асқандардың 10,3%-ы.

Экономика

Марлборо қаласында көптеген кәсіпорындар, дүкендер мен мейрамханалар орналасқан. Қаланың қайта жаңартылған оңтүстік-батыс бөлігі – жергілікті жерде «Оңтүстік-батыс төртбұрышы» деп аталады – Forest Street, Cedar Hill Street, Simarano Drive, Ames Street, D’Angelo Drive және Campus Drive (Марлбородағы кампусқа қызмет көрсетеді) бойында шоғырланған көптеген кеңсе парктері мен корпоративтік ғимараттарды қамтиды. Бұл жерлерден Interstate 495 тас жолына оңай қол жеткізуге болады. Марлбороның осы алты көршілес көшесінде 2024 жылдың ақпан айына қарай TJX, Adcole, Redwire, DuPont, Fresenius Medical Care, Bonhams, Viasat, IPG Photonics, Ken's Foods, ExaGrid, Phio Pharmaceuticals, Quest Diagnostics, Hologic, BJ's Wholesale Club және тағы да көп компаниялар орналасқан. Қаланың Interstate 495 тас жолына жақын орналасқан қала маңындағы кеңсе парктерінің инфрақұрылымының жақында кеңеюі – бұл Ұлы Бостонның сыртқы айналма жолы деп белгілі – Уолтем қаласымен салыстыруға болатын стратегиялық жер пайдалану форматы. Өзінің кезегінде Уолтемде де айналмалы Massachusetts State Route 128 тас жолына жақын орналасқан көптеген кеңсе парктері бар. Марлбороның басқа аймақтарында қала экономикасында маңызды рөл атқаратын Raytheon, Boston Scientific, Sunovion (бұрынғы Sepracor), NAPA Auto Parts, Target, The Home Depot, Apex Entertainment, Boston Post Road West жолағындағы Best Western Royal Plaza Hotel, сондай-ақ Solomon Pond сауда орталығындағы 75-тен астам дүкені бар сауда орталығы да бар. Марлборо орталық тарихи ауданы – қаланың орталық бөлігіндегі Main Street көшесінде шоғырланған – мейрамханалар, шаштараздар, шаштараздықтар, сақтандыру агенттіктері және көптеген басқа да кәсіпорындарды қамтиды.

Марлбороу аймақтық сауда палатасы

Марлбороу аймақтық сауда палатасы – Марлборо қаласы және Метро-Батыс Массачусетс штатындағы оған жақын бес қаланың жергілікті сауда палатасы. Палата аймақтағы 650-ден астам кәсіпорның және мыңдаған қызметкерлердің бизнес мүдделерін қорғайды және кеңсесі қалада орналасқан. Сауда палатасының қызметіне Метро-Батыс аймақтық көлік басқармасымен бірлесіп көлік инфрақұрылымын жақсарту және Марлборо қаласының Downtown Village-ына мәдени аудан мәртебесін беру бойынша жұмыс істеу кіреді.

Көлік

Марлборо 495, 290, 20 тас жолдарының және Массачусетс автожолының қиылысына жақын орналасқан. Ол көршілес қалалармен МВРТА арқылы байланысты. MWRTA 7-автобус маршруты Марлбороны Саутбороу қаласымен және Банана лот паркингісіндегі Фрамингем қалалық теміржол стансасымен жалғастырады, соңғысы Фрамингем/Ворчестер қалалық теміржолымен тікелей байланыс ұсынады – бұл Бостон, Ворчестер және басқа да аралық аялдамаларға пойыз қатынасын қамтамасыз етеді. Фрамингемдегі Банана лот аялдамасы Amtrak-тың Lake Shore Limited пойзына және Greyhound қалааралық автобус қызметіне де қосылады. MWRTA 7C (Inner City Marlborough) автобус маршруты шамамен шығыстан батысқа қарай Марлборо қаласынан өтеді. Бұл маршрут Марлбороның орталық бөлігі арқылы өтеді және бірнеше сауда орталықтарымен/сауда кешендерімен, тұрғын үйлермен және Марлборо ауруханасымен байланыстырады. 7 және 7C маршруттары арасында Ньютон және Уид көшесіндегі автобус аялдамасында ауысуға болады. MWRTA 15-автобус маршруты Марлбороны солтүстікке қарай Хадсон қаласымен байланыстырады. Маршрут Марлбороның орталығындағы Ньютон және Уид көшесіндегі автобус аялдамасынан басталады, аралық аялдамалары Марлборо ауруханасы, Бостон ғылыми және Walmart болып табылады, содан кейін Хадсондағы Хайленд Коммонс аялдамасына жетеді. 15-маршруттағы жұмыс сағаттарында Boston Scientific, Болтон көшесіндегі автобус күту орыны (Марлборо орталығында) және MBTA-ның Саутбороу қалалық теміржол стансасы арасында шектеулі қызмет көрсетіледі. 15-маршруттың жолаушылары Ньютон және Уид көшесіндегі автобус аялдамасында 7 және 7C маршруттарына ауыса алады.

Жеке қызметтер

Марлборо қаласында бірнеше жеке такси/лимузин қызметтері қызмет көрсетеді, мысалы, "Марлбороу Сити Такси", "Американ Уэй" сияқты.

MetroWest-тің Ghost Light ойыншылары

Ghost Light Players – 501(c)(3) қайырымдылық ұйымы, Марлборо қаласында орналасқан. Топ 2012 жылдан бері Марлборо және оның төңірегінде өнер көрсетіп келеді, қойылымдарының ішінде «Гамлет», «Ит Құдайды көреді», «Ромео мен Джульетта», «Макбет», «Godspell» және «Love Comics» пьесалары бар.