Кіріспе

Ганалық футболшы

Самуэль Осей Куффур (3 қыркүйек 1976 жылы туған) – ганалық бұрынғы кәсіби футболшы, орта қорғаушы ретінде ойнаған. Физикалық күшімен танымал Куффур есімді футболшыны "Бавария" клубында он жылдан астам ойнағандығы, жалпы саны 14 жүлде жеңіп, 250-ге жуық ресми матчқа қатысқандығы үшін жақсы есте сақтайды. Куффур 2006 жылғы әлем чемпионатына және Африка Ұлттары кубогына бес рет Гана құрамасының құрамында қатысты.

Бавария Мюнхен

Ганада туған Куффур 1991 жылы 15 жасында «Турин» футбол клубымен Еуропаға әкелінді. Отандық командалар үшін жасөспірімдер футболында ойнағаннан кейін, ол 1993 жылы итальяндық клубтан «Бавария» клубына ауысты. Екінші дивизиондағы «Нюрнберг» клубында бір маусымдық қарыздық кезеңнен кейін, ол бавариялықтармен өзінің табысын бастады. Куффур 11 маусым бойы «Бавария» клубында өнер көрсетті, жасөспірімдер командаларынан өсіп, клубпен бірге УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанған маңызды ойыншыға айналды. Ол 2000–01 жылғы Чемпиондар лигасының жеңімпаз құрамының маңызды бөлігі болды, сондай-ақ 2001 жылғы Континенттер аралық кубогында жеңіс голын соқты, нәтижесінде матчаның үздік ойыншысы атанды. Сол жылы ол Африканың жыл үздік футболшысы сайлауында екінші орынды иеленді, бұл жетістікті 1999 жылы қайталады. Куффур 1999 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалында «Манчестер Юнайтед» командасына екі соңғы голдан жеңіліс тапқан «Бавария» командасының құрамында болды, кейін ашудан жерді ұрып, жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды. Ол 1994 жылғы 2 қарашада «Спартак» Мәскеу клубына қарсы өткен, 2:2 есебімен аяқталған матчта 18 жас 61 күндік шағында Чемпиондар лигасының тарихында гол соққан ең жас қорғаушы болды. Куффур УЕФА Чемпиондар лигасының 60-тан астам матчында өнер көрсетіп, барлық уақыттағы ең табысты африкалық футболшылардың бірі атанды. Мюнхенде өткізген он екі маусым мен 175 Бундеслига матчынан кейін Куффур 2005 жылы «Баварияны» тастап кетті. Ол дебюттік маусымында 21 матч өткізді, маусымның бір бөлігін ұлттық құрама міндеттерін орындауға жұмсады, ал екінші жылы УЕФА кубогының қарсыласы және Серия А командасы «А.С. Ливорно Кальцио» клубына қарызға берілді. Ол «Ливорно» сапындағы еурокубоктердегі 89-шы және соңғы матчын өткізді.

Римнен кейін

2007 жылдың тамызында Куффур Премьер-лиганың "Сандерленд" клубында сынақтан өтті, мақсаты – тұрақты келісімшартқа қол қою. Алайда, менеджер Рой Кин "Сандерлендтің" "Ливерпульге" ұтылысынан кейінгі матчтан кейінгі сұхбатында оның клубқа қосылмайтынын хабарлады. 2008 жылдың 28 қаңтарында AFC Ajax Куффурды алты айға несиеге алды, сондай-ақ тағы екі маусымға созуға болатын опция қарастырылды. Куффур бұл жаңалыққа келіспеді және карьерасын жалғастыруға ниетті екенін айтты. 2009 жылдың қаңтарында ол АҚШ-тың Басты лигасының "Чикаго Файр" клубымен байланысты болды. АҚШ-тағы Sports to Develop Destitute компаниясының бас директоры ойыншыға келісімді аяқтауға көмектесіп жатқанын мәлімдеді.

Асанте Котоко және зейнеткерлік демалысы

2009 жылдың сәуір айында Куффор 19 жылдық үзілістен кейін Ганаға оралды және «Асанте Котоко» футбол клубымен үш айлық келісімшартқа отырып, карьерасын аяқтады. Дегенмен, ол 2009 жылдың соңында клуб үшін ең бір ресми ойын өткізбей зейнетке шықты.

Халықаралық мансап

13 жыл бойы Гана құрамасының құрамында ойнаған Куффур 17 жасында 1993 жылғы 28 қарашада Сьерра-Леонеға қарсы өткен ойында алғашқы ойынын өткізді. Ол бұрын-соңды жасөспірімдер, жастар және олимпиадалық деңгейдегі барлық ұлттық құрамалардың құрамында болған және 23 жасында толық құраманың капитаны атанды. Куффур 13 жасында халықаралық аренаға жол салды. Жасөспірімдер деңгейінде ол 1991 жылы Италияда өткен FIFA U-17 әлем чемпионатында жеңіс тұтқан Гана құрамасының құрамында болды, ал 1993 жылы Жапонияда өткен FIFA U-17 әлем чемпионатында Нигериядан кейін күміс жүлдегер атанды. Жастар деңгейінде ол 1993 жылы Австралияда өткен FIFA жастар әлем чемпионатында Бразилиядан кейін екінші орын алған командамен бірге өнер көрсетті. Куффур 1992 жылғы Олимпиадада 16 жасқа толғанға дейін қола жүлде жеңіп алып, барлық уақыттағы ең жас Олимпиада чемпионы атанды. Ол сондай-ақ 1996 жылы дәл осы деңгейде ширек финалға жеткен құраманың мүшесі болды. Куффур 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Италияға қарсы өткен ойында ел құрамасы сапында бір рет алаңға шықты. Бірінші ойында 0–2 есебімен жеңілгеннен кейін, ол келесі үш ойынға қатыспады, себебі Гана Бразилияға қарсы 1/16 финалда жеңіліп қалды. 2007 жылғы 12 қаңтарда Африка Футбол Конфедерациясы Куффурды барлық уақыттың үздік 30 африкалық футболшысының бірі деп таныды.

Жеке өмір

2003 жылы Куффур BBC телеарнасына берген сұхбатында, "Жүрек және жан" деректі фильміне берген интервьюінде, футболдан зейнеткерлікке шыққан соң дін қызметкері немесе миссионер болғысы келгенін айтты. Интервью барысында ол ойынға кірер алдында дұға оқығанда кейбір неміс ойыншыларының қызығушылықпен қарағанын, сондай-ақ, Гана христиандарының, әсіресе Мюнхенде тұратындардың қолдауын алғанын айтты. Сол интервьюде Куффур сол жылдың қаңтар айында суға батып қайтыс болған қызы Годива туралы да әңгімеледі. Ол христиандық сенімінің болашаққа қатысты қайрат беруге көмектесетінін түсіндірді. Ол американдық футболшы Матай Акинмбонидің туысы. Сондай-ақ ол жақында Израильдің "Хапоэль Беэр-Шева" клубымен келісімшарт жасасқан, жас футболшы Мюнхен Осей Куффурдың әкесі.

Ғылым

2010 жылы футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Куффур спорт комментаторы болып жұмыс істеді, негізінен Оңтүстік Африкадағы SuperSports арнасымен, ал дебютін 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатында жасады. 2015 жылдың 8 ақпанында ол тікелей эфирде берген уәдесі бойынша, "Қара жұлдыздар" құрамасы 2015 жылғы Африка Ұлттар Кубогын жеңе алмағандықтан SuperSports студиясында шашын қырқып алды. 2018 жылы дәрігерінің кеңесімен, көп саяхаттаудың әсерінен футбол комментаторлығынан үзіліс жасады, 2018 жылғы ФИФА әлем чемпионатында жұмыс істемеді. 2014 жылдың 2 қазанында, басқарма мүшесі болып қызмет еткен кезде, клуб иесі Отумфуо Нана Осей Туту II тағайындағаннан кейін Кумаси Асанте Котоконың жаңа бас директоры болып тағайындалды. Бірақ 15 қазанға дейін бұл жаңалықтың ерте жариялануы Отумфуоның бұл шешімінен бас тартуына әкелгені белгілі болды. 2016 жылдың ақпан айында Куффур 1990 жылдары осы командада ойнағаннан кейін Гананың 17 жасқа дейінгі ұлттық футбол құрамасы – Black Starlets мүшесі болып тағайындалды. 2020 жылдың 16 қаңтарында ол Гананың бас ұлттық құрамасы – Black Stars басқару кеңесінің мүшесі болып тағайындалды.