Кіріспе

Броктон – АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Плимут округінде орналасқан қала. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халқы 105 643 адамды құрайды. Плимут қаласымен бірге Плимут округінің екі әкімшілік орталығының бірі болып табылады. Массачусетс штатындағы ең ірі алтыншы қала және жергілікті боксшылар Рокки Марчиано мен Марвин Хаглердің жетістіктері, сондай-ақ Броктон орта мектебінің табысты спорттық бағдарламаларының арқасында кейде "Чемпиондар қаласы" деп аталады. Оның құрамында Монтелло және Кампелло деген екі ауыл бар, екеуінде де MBTA қалалық теміржол станциялары мен пошта бөлімдері орналасқан. Кампелло – ең кішкентай аудан, бірақ халқы ең көп. Броктон бейсбол командасы – «Броктон Рокс» клубына үй иесі. АҚШ-тағы екінші желді қала болып саналады, желдің орташа жылдамдығы .

Тарих

1649 жылы Оусамекин (Массасойт) Дуксбериге қосымша ретінде Майлс Стэндишке сол кезде Саутукет деп аталған, қоршаған Вампаног жерін сатты. Броктон осы аймақтың бір бөлігі болды, ал ағылшындар оны Бриджвотер деп атады. 1821 жылдың 15 маусымында сол кездегі Бриджвотер қалашығының бір бөлігі Солтүстік Бриджвотер болып құрылды. Броктон Исаак Броктың құрметіне аталған. Ол 1812 жылғы соғыстың алғашқы маңызды шайқасы – Куинстон-Хайтс шайқасында британдық бас қолбасшы болды, онда шабуылдаған американдық әскерлер жеңіліс тауып шегінді. Брок патшаға адал болғандықтан, қалаға оның атын беру отар тұрғындары арасында пікір тудырды. Нәтижесінде, 1874 жылы қала Броктон деп аталды және 1881 жылдың 9 сәуірінде ресми түрде қала мәртебесін алды. Броктон «Жер асты жолының» тоқтау орны болды, ол құпия бағыттар мен қауіпсіз үйлер желісі арқылы құлдардың Солтүстікке және Канадаға бостандыққа қашуына көмектесті. Атақты азаттық жақтасы Фредерик Дуглас Азаматтық соғысқа дейінгі кезеңде Броктон қаласындағы «Еркіндік ағашы» алаңында көпшілік алдында сөз сөйледі. Америка Азаматтық соғысы кезінде Броктон АҚШ-тағы ең ірі аяқ киім өндірушісі болды, және 20 ғасырдың соңына дейін қалада ірі аяқ киім және былғары өнімдері индустриясы болды. 1898 жылы құрылғаннан бері Броктон кеңсе тауарларының сатушысы W. B. Mason компаниясының бас кеңсесі болып табылады, ол бастапқыда қаланың аяқ киім индустриясын осы тауарлармен қамтамасыз ету үшін құрылған. Қаланың экономикасы бір кезде аяқ киім өнеркәсібіне негізделген, бірақ содан бері денсаулық сақтау, білім беру және өндіріс сияқты басқа да салаларды қамтиды. Броктон кедейлік, қылмыс және аймақтық және жергілікті нәсілдік сегрегация сияқты бірқатар қиындықтарға тап болды. Бұл қиындықтарға қарамастан, қала соңғы жылдары үлкен прогресс жасады.

Әлемдегі алғашқылар

1883 жылы 1 қазанда Броктон қаласы Томас Эдисонның қосқышты қосуымен әлемде үш сымды жер асты электр жүйесін алғаш рет пайдаланған қала болды. 1894 жылы 24 қазанда ашылған қалалық театр әлемдегі үш сымды электр жүйесіне қосылған алғашқы театр атанды.

АҚШ-тың алғашқылары

1884 жылдың 30 желтоқсанында Броктон қаласында Америка Құрама Штаттарындағы электрмен жұмыс істейтін алғашқы өрт сөндіру станциясы ашылды. 1890 жылдың желтоқсан айында Броктон қаласында Эдгар дүкенінің иесі Джеймс Эдгар алғаш рет Санта Клаус костюмін киіп, дүкенде пайда болды. 1896 жылы Броктон елде теміржол өткелдерін жойған алғашқы қала атанды. 2020 жылы Броктон Жаңа Англияда афроамерикандықтар көпшілік құраған алғашқы қала болды. Броктонның афроамерикандықтардың басымдығы қаланың мәдениетіне, экономикасына және саясатына оң әсер етеді деп күтілуде.

Әлемдік рекордтар

2010 жылдың 23 қарашасында Броктон қаласы бір уақытта бір жерде Санта шапақшасын киген адамдардың ең көп саны бойынша әлемдік рекордты орнатты, бұл шараға 872 адам қатысты. 2011 жылдың 20 қарашасында Броктон қаласы Санта шапақшасын кигендердің бұрынғы рекордын екі есеге арттырып, қаланың орталық бөлігінде 1792 адам Санта шапақшасын киді.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 21,6 шаршы миль (56 км²), оның ішінде 21,5 шаршы миль (56 км²) құрлық, ал 0,1 шаршы миль (0 км²) (0,56%) су құрайды. Броктон – Комонвеллдегі жер ауданы бойынша 162-ші орындағы және Плимут округінің жиырма жеті қаласының арасында он екінші үлкен қала. Броктонның солтүстік-батысында Стоутон, солтүстігінде Эйвон, солтүстік-шығысында Холбрук, солтүстік-шығысында Абингтон, оңтүстік-шығысында Уитман және Ист-Бриджвотер, оңтүстігінде Уэст-Бриджвотер және батысында Истон қалалары орналасқан. Броктон Бостоннан оңтүстікке қарай шамамен 25 миль, ал Род-Айленд штатының Провиденс қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 миль қашықтықта жатыр. Броктон көбінесе қалалық жерлерді қамтиды, ол бір кезде қаланың көптеген аяқ киім фабрикаларын қуатпен қамтамасыз еткен Солсбери жазықтығы өзенінің бойында орналасқан. Солтүстік-шығысында Абингтондағы Эймс Ноуэлл мемлекеттік паркінің оңтүстік жағына іргелес Бивер Брук табиғат қорғау аймағы орналасқан. Қаланың ішінде бірнеше саябақтар бар, бірақ ең ірісі – Д. В. Филд паркі, ол Олмстедтің идеяларымен салынған, кіші көлдер, Уолдо көлі және Броктон суқоймасы (Эйвонда орналасқан), сондай-ақ гольф алаңынан тұрады.

Климат

Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Броктон қаласы қолданылатын изотермаға қарай, ыстық жазғы ылғалды континенттік климатқа (Dfa деп қысқартылған) немесе ыстық жазғы ылғалды субтропиктік климатқа (Cfa деп қысқартылған) жатады.

Демография

2020 жылғы санақ бойынша 105 673 адам, 31 440 үй шаруашылығы, әр үй шаруашылығында шамамен 3,04 адам, ал орташа отбасы мөлшері 3,59 адамды құрады. Халық тығыздығы шаршы мильге 4486,3 адамға жетеді. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 27,3% ақ нәсілді, 50,9% афроамерикалық, 0,7% американдық үндістер, 2,0% азиялық, 0% Тынық мұхиты аралдарынан шыққан және 2,2% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 11,9% құрайды. Броктон қаласындағы афроамерикалықтар саны 2000 жылдардың басынан бері едәуір өсті. Броктон АҚШ-тағы Кабо-Верде текті адамдардың ең көп санына ие, олардың үлесі тұрғындардың шамамен 9% құрайды. Сонымен қатар, Броктонда анголалық-американдық қауымдастығы да бар. Статистикалық мәліметтер бойынша, Броктон Плимут округындағы ең көп халқы бар және ең тығыз орналасқан қала. Бұл штаттың алтыншы ірі қаласы. Дегенмен, ол штаттың ең тығыз орналасқан жиырма жетінші қаласы ғана. 2010 жылғы санақ бойынша 33 675 үй шаруашылығы тіркелді, олардың 35,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 42,0% үйленген жұбайлар, 19,9% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32,4% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,6% жеке тұлғалардан, ал 9,5% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Қала тұрғындарының жас құрамы: 27,8% 18 жасқа дейінгілер, 9,1% 18-24 жас аралығындағылар, 30,5% 25-44 жас аралығындағылар, 20,8% 45-64 жас аралығындағылар және 11,7% 65 жастан асқандар. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 92,1 еркек шақтап келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 87,4 еркек тиесілі. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, Броктон қаласындағы үй шаруашылығының орташа табысы 55 140 долларды құрайды. Ерлердің орташа табысы 41 093 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 35 145 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 17 163 долларға жетеді. Броктон қаласындағы кедейлік деңгейі халықтың 15,61% құрайды. Нәсілдік бөлініс бойынша, испандықтардың 23,55% кедейлікте өмір сүреді, ал Броктон қаласындағы афроамерикалықтардың шамамен 18,61% кедейлікте тұрады.

Музыка

Броктонда 1948 жылы құрылған Броктон симфониялық оркестрі орналасқан, ол қоғамдық оркестр болып табылады. Оркестр маусым ішінде бес немесе алты концертті Броктон қаласының Батыс орта мектебінің концерт залы және көршілес Истон қаласындағы Оливер Эймс концерт залы сияқты жергілікті ареналарда өткізеді. Оркестрдің құрамына Броктон және айналасындағы аймақтан 65 музыкант кіреді, ал 2007 жылдан бері оркестрдің музыкалық жетекшісі – Бостон симфониялық оркестрі мен Бостон попсының приглашен дирижері Джеймс Орент.

Кітапхана

Қала Броктон қауымдық кітапханасы жүйесіндегі үш ғимаратты қаржылай қолдайды. Басты кітапхана Карнеги салған ғимарат.

Спорт

Кампанелли стадионында орналасқан Броктон Рокс Futures Collegiate Baseball League (FCBL) лигасында ойнайды. 2003 жылдан 2011 жылға дейін команда тәуелсіз кәсіби Can Am League лигасының мүшесі болды, ал 2012 жылы әуесқой FCBL лигасына қосылды. FCBL командаларындағы ойыншылар, олар тәжірибесін арттыру және скауттардың назарына ілігуді көздейді, ақысыз ойын мүмкіндіктерімен қамтамасыз етіледі. 2024 жылы Frontier League лигасының кәсіби бейсбол командасы «New England Knockouts» ойынға түседі және Кампанелли стадионын да пайдаланады.

Үкімет

Ұлттық деңгейде Броктон Массачусетс штатының 8-ші округінің құрамына кіреді және 2013 жылғы қаңтардан бері Стивен Линчпен өкілдік етіледі. Штат деңгейінде Броктон Массачусетс штатының Өкілдер палатасында үш округ бойынша өкілдікке ие: Тоғызыншы Плимут, Оныншы Плимут (оған Уэст-Бриджуотер және Ист-Бриджуотердің 1-ауданы кіреді) және Он бірінші Плимут (оған Истонның көп бөлігі кіреді). Қала Массачусетс Сенатында Екінші Плимут және Бристоль округінің құрамында өкілдік етіледі, оған Галифакс, Ганновер, Хансон, Уитман және Ист-Бриджуотер мен Истонның бір бөлігі кіреді. Қала басшылығын мэр және қалалық кеңес жүзеге асырады. Мэр екі жылдық мерзімге сайланады. Бұрынғы мэрлер: Уинтроп Х. Фарвелл кіші, Джон Т. Юнитс кіші, Дэвид Кросби, Карл Питаро, Ричард Л. Уэйнрайт, Джон Э. Салливан, Элвин Джек Симс, Джозеф Х. Дауни және Пол Студенски. Джеймс Харрингтон 2005 жылы мэр болып сайланды және 2006 жылғы қаңтарда қызметін бастады. 2007 жылғы 6 қарашада ол тағы екі жылға қайта сайланды. Ол бұрын 16 жыл қалалық кеңес мүшесі болып қызмет еткен. 2009 жылдың күзінде қалалық кеңесші Линда Балзотти Харрингтонды жеңіп, қаланың тұңғыш әйел мэрі атанды. 2013 жылы Балзотти Билл Карпентерден 44 дауыс айырмасымен жеңіліс тапты. 2019 жылғы 3 шілдеде Билл Карпентердің күтпеген өлімінен кейін қалалық кеңестің төрағасы Мойсес Родригес әкім міндетін атқарушы болды. 2019 жылғы 15 шілдеде Родригес 11 мүшеден тұратын қалалық кеңес тарапынан бірауыздан Броктон қаласының мэрі болып сайланды. Родригес Броктон қалалық кеңесінде алты жыл қызмет еткеннен кейін Броктон қаласының мэрі болған алғашқы афроамерикалық болды. 2009 жылы қоғамдық белсенді Жас Стюарт кеңес мүшесі болып сайланды, ол Броктон қалалық кеңесінде қызмет еткен алғашқы афроамерикалық болды. Қалалық кеңес төрт кеңейтілген және жеті округтік кеңесшілерден тұрады, әр округтен бір мүше. 2020 жылғы қаңтардан бастап Броктон қаласының мэрі Роберт Ф. Салливан. Дауыс беруге тіркелу және партиялық тіркелу (2018 жылғы 17 қазан) Партия Сайлаушылар саны Пайыздық үлесі Демократиялық 27 843 49,63% Республикалық 3 612 6,44% Либералдық 211 0,38% Кіші партиялар 787 1,40% Тіркелмеген 23 644 42,15% Барлығы 56 097 100%

Мемлекеттік мектептер

Броктон қаласындағы шамамен 17 000 оқушыға арналған жеке мектеп жүйесін басқарады. Оған алғашқы білім беретін мектеп (Барретт Рассел), он бастауыш мектеп (Анжело, Арнон, Бейкер, Брукфилд, Дауни, Джордж, Гилмор, Хэнкок, Джон Ф. Кеннеди және Реймонд), Дэвис K–8 мектебі, алты орта/жасөспірімдер мектебі (Солтүстік, Шығыс, Батыс, Оңтүстік, Эшфилд және Плауф академиясы), Броктон орта мектебі және төрт балама мектеп (Хантингтон, Эдисон, Чемпион және Б. Б. Расселл) кіреді. Броктон орта мектебінің спорт командалары «Боксерлер» деп аталады (қаланың жеңілмейтін ауыр салмақтағы бокс чемпионы Рокки Марсианоның құрметіне). 2024 жылдың ақпан айында Броктон орта мектебі төрт аудандық комитет мүшесі штат губернаторына мектептегі оқушылар арасындағы зорлық-зомбылықтың күшеюіне және қауіпсіздік қызметкерлерінің жетіспеушілігіне байланысты Ұлттық гвардиядан көмек сұрап хат жолдағаннан кейін ұлттық назарға ілікті, бірақ ол кездегі Броктон мэрі бұл ұсынысқа қарсы болды.

Жеке мектептер

Броктонда үш шіркеулік мектеп (Sacred Heart, Saint Casimir және Saint Edward) болды, олар 2007 жылы бірігіп екі мектепке айналды. Троицаның төменгі кампусы бұрынғы Saint Edwards мектебінің орнында, ал Троицаның жоғарғы кампусы Saint Colman мектебінің бұрынғы орнында орналасқан. Бір христиан мектебі (South Shore Christian және Brockton Christian мектептері 2010 жылы жабылды), сондай-ақ Кардинал Спэллман орта мектебі – католик орта мектебі, Фрэнсис Кардинал Спэллманның құрметіне аталған, ол Броктон аймағының тумасы және Нью-Йорктің бұрынғы архиепископы болған. Студенттер ақысыз оқуға Түстік-Шығыс аймақтық кәсіптік-техникалық орта мектебіне (Оңтүстік Истон қаласында) қатыса алады.

Жоғары білім

Броктон қаласы Massasoit Community College-тің орналасқан жері болып табылады және Броктон қаласында ересектерге арналған оқу/LEAD сабақтарын ұсынады. Фишер колледжінің де Броктон қаласында кампусы бар. Броктон VA ауруханасы Фишер колледжі, Гарвард университеті, Бостон университеті, Солтүстік-Шығыс университеті, Массачусетс университеті Бостон және Массачусетс фармацевтика және денсаулық сақтау ғылымдары колледжінің медицина студенттеріне сабақтар мен тәжірибелік оқу орындары ұсынады. Бұдан өзге, қалада Ұлттық техникалық оқу колледжінің кампусы да бар. Портер және Честер институтының да Броктон қаласында кампусы бар. Броктон қаласында Броктон ауруханасының медбикелерді даярлайтын мектебі және Монна Бари медициналық мектебі орналасқан.

Негізгі автомобиль жолдары

Массачусетс 24-жолы, алты жолақты бөлінген тас жол, қаланың батыс жағымен өтеді, солтүстікте 27-жолымен және оңтүстікте 123-жолымен шығулар бар. Екі жол да қаланың ортасынан өтіп, сол жерде қиылысады. Массачусетс штатының 28-жолы солтүстіктен оңтүстікке қарай қаланың орталығынан өтеді. 14-жолының батыс ұшы (27-жолымен қиылысқан жерде) және 37-жолының оңтүстік ұшы (28-жолымен қиылысқан жерде) екеуі де қалада орналасқан.

Автобус

Броктонның Броктон аймақтық көлік басқармасы (BAT) басқаратын жеке автобус қызметтері бар. Әрбір автобустың Броктонның белгілі бір аймағынан өтетін арнайы маршруты бар, мысалы Монтелло, Кампелло, Кэри Хилл сияқты. Сонымен қатар, қала шегінен тысқары бағыттары бар автобустар да бар, атап айтқанда Бриджвотер индустриялық паркі, Эшмонт станциясы (MBTA метро желісінің соңғы аялдамасы), Стоутон және Монтеллодағы Брентри станциясына (MBTA метро желісінің соңғы аялдамасы) қосылатын автобус аялдамасы.

Темір жол

МБТА жолаушылар темір жолының Мидлбороу/Лейквилл желісі қаланы солтүстіктен оңтүстікке дейін кесіп өтеді, Монтелло және Кампелло шағын аудандарында, сондай-ақ қала орталығында аялдамалары бар. Бұл желі қаланың оңтүстігіне және Бостонның Оңтүстік вокзалына қатынайды.

Денсаулық сақтау

Броктон қаласында үш аурухана бар: шығыс жағында Signature Healthcare Brockton ауруханасы, солтүстік-батыс жағында Good Samaritan Medical Center—Steward Family Hospital (бұрын Caritas Good Samaritan, ал одан бұрын Cardinal Cushing) ауруханасы және оңтүстік-батыс жағында Броктон ардагерлер әкімшілігінің ауруханасы орналасқан. VA ауруханасы Гарвардтың Оңтүстік жағалауы психиатрия бағдарламасын қаржылай қолдайды. Ол Бостон университетінің түрлі медициналық мамандықтар студенттері, Солтүстік-Шығыс университетінің фельдшер студенттері, Массачусетс университеті Бостон бөлімшесінің медбике студенттері және Массачусетс фармацевтика және денсаулық сақтау ғылымдары колледжінің фельдшер және фармацевт студенттері үшін оқу базасы болып табылады. Броктон қаласында Броктон аудандық денсаулық сақтау орталығында аз қамтылған және денсаулық сақтауға қол жеткізуі қиын адамдарға қызмет көрсететін қоғамдық денсаулық сақтау орталығы бар.

Өрт сөндіру бөлімі

Броктон қаласы тәулік бойы 174 кәсіби өрт сөндірушісі бар Броктон қалалық өрт сөндіру департаментімен қорғалады. Броктон өрт сөндіру департаменті қазіргі уақытта қаланың ішінде орналасқан алты өрт сөндіру станциясынан жұмыс істейді және бес өрт сөндіру машинасы, үш баспалдақ, бір отряд, бір тактикалық құтқару тобы және бірнеше басқа арнайы, көмекші және резервтік бөлімдерден тұратын өрт сөндіру техникалық паркін ұстайды. Өрт сөндіру департаменті жедел жәрдем қызметтерін көрсетпейді; жедел жәрдеммен қамту қазіргі уақытта Brewster Ambulance Service компаниясымен шарттық негізде жүзеге асырылады. 1905 жылы жергілікті газеттер Гровер аяқ киім фабрикасының апаты кезінде Броктон өрт сөндірушілерінің көптеген батырлық істерін жариялады. 1941 жылдың 10 наурызында Странд театрында өрт сөндіру кезінде шатыр құлап, Броктонның он үш өрт сөндірушісі қаза тапты. Бұл өрт американ тарихындағы ең ауыр өрт сөндірушілер трагедияларының біріне айналды.

Құқық қорғау органдары

Броктон қаласының полиция департаментінде шамамен 181 сержант және 31 штаттан тыс қызметкер жұмыс істейді. Полицейлер Патрульдік бөлімге және Операциялық бөлімге бекітіледі, оның құрамында детективтер, есірткілерге қарсы күрес бөлімі, топтық қылмысқа қарсы бөлім, арнайы қару-жарақ және тактикалық бөлім, К9 бөлімі, тұрмыстық мәселелер бөлімі, GREAT бағдарламасы, қарттармен жұмыс бөлімі және қоғамдық білім беру бөлімі бар. Бұған қоса, қаланы Массачусетс штаты полициясының D жасағының төртінші (Мидлборо) гарнизоны патрульдейді. Броктон қаласында Guardian Angels және Operation Archangel сияқты бірнеше азаматтық қылмысқа қарсы топтар да бар.

Марапаттар

Броктон қаласы 2005, 2008, 2010 және 2011 жылдары Американың уәдесі альянсы тарапынан АҚШ-тағы жастарға арналған 100 үздік қауымдастықтың бірі деп танылды.