Ханс Христиан Хег: Американ азамат соғысының норвеж сарбазы
Hans Christian Heg
Ханс Христиан Хег: Норвегиялық-американдық аболиционист, саяхатшы, Азамат соғысындағы 15-ші Висконсин полкінің батыр командирі. Өмірі мен қызметі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ХІХ ғасырдағы американдық саясаткер Ханс Кристиан Хег (21 желтоқсан 1829 – 20 қыркүйек 1863) – норвегиялық-американдық құлдыққа қарсы күрескер, журналист, құлдықты жою қозғалысының белсендісі, саясаткер және әскери қызметкер. Ол АҚШ Азамат соғысында Одақ армиясының құрамындағы Скандинавиялық 15-ші Висконсин жәй ауыр атқыштар полкіне жетекшілік еткенімен әйгілі. Ол Чикамауга шайқасында алған жараларынан көз жұмды.
19th century American politician
Hans Christian Heg (December 21, 1829September 20, 1863) was a Norwegian American abolitionist, journalist, anti slavery activist, politician and soldier, best known for leading the Scandinavian 15th Wisconsin Infantry Regiment on the Union side in the American Civil War. He died of the wounds he received at the Battle of Chickamauga.
Балалық шағы, көшіп келу және білім алу
Хег 1829 жылғы 21 желтоқсанда Норвегияның Бускеруд округіндегі Лиербен қауымындағы Хаугестадта дүниеге келді. Ол қонақүйші Even Hansen Heg (1790–1850) пен оның әйелі Сигрид "Сири" Ольсдаттер Каллеруд Хег (1799–1842) есімді төрт баланың үлкені болды. 1840 жылы отбасы Америкаға көшіп, Висконсин штатындағы Мускего қонысына орналасты. Ханс Хег отбасымен Мускегоға келгенде он бір жаста болды. Ол көп ұзамай өте қабілетті бала ретінде танылды.
Heg was born at Haugestad in the community of Lierbyen in Lier, Buskerud, Norway on December 21, 1829. He was the eldest of the four children of the innkeeper Even Hansen Heg (1790–1850) and his wife Sigrid "Siri" Olsdatter Kallerud Heg (1799–1842). The family moved to America in 1840, settling in the Muskego Settlement in Wisconsin. Hans Heg was eleven years old when his family arrived in Muskego. He soon earned a reputation for himself as being a gifted boy.
Мансап
Жыйырма жасында Сакраменто аңғарында алтынның табылуына қызығып, ол үш досымен бірге "Қырқ тоғызыншылар" сапына қосылды. Келесі екі жылды Калифорнияда алтын іздеумен өткізді. Ол құлдыққа қарсы белсенді түрде күрескен және Висконсин штатының құл ұстаушыларға қарсы "Wide Awakes" атты жасағының жетекшісі болды. "Еркін топырақ" партиясының жақтаушысы болды және көп ұзамай жаңа құрылған Республикалық партияға қосылды. 1859 жылы Хег Ваупундағы мемлекеттік түрменің комиссары болып сайланды және екі жыл қызмет етті. 1860 жылдың 1 тамызында, мансабына қауіп келтіре отырып, ол қашқан құлдың құтқарылуына көтеріліс ұйымдастырғандықтан федералдық іздеп отырған Шерман Бутқа пана берді.
At twenty years old, lured by the discovery of gold in the Sacramento Valley, he and three friends joined the army of "Forty Niners". He spent the next two years prospecting for gold in California. He was an outspoken anti slavery activist and a leader of Wisconsin's Wide Awakes, an anti slave catcher militia. He became an ardent member of the Free Soil Party, and soon joined the recently formed Republican Party. In 1859, Heg was elected commissioner of the state prison in Waupun, and served there for two years. On August 1, 1860, at great risk to his career, he provided shelter to Sherman Booth, a man who was made a federal fugitive after inciting a mob to rescue an escaped slave.
Әскери қызмет
Азамат соғысы басталғанда, Хег губернатор Александр Рэндалл тарапынан 15-ші Висконсин жаяу әскер полкінің полковнигі болып тағайындалды. Барлық жас "норвегтерге" үндеу жасап, ол: «Біздің қабылдаған еліміздің үкіметі қауіпте. Біздің елміз бен үйімізді қорғау үшін қол ұшын беру – батыл және зиялы азаматтар ретіндегі біздің міндетіміз» деді. 15-ші Висконсин полкі, әскерлерінің көп бөлігі Норвегиядан, ал қалғандары Дания мен Швециядан келген иммигранттар болғандықтан, «Скандинавия полкі» деп аталды. Бұл Одақ армиясындағы жалғыз толыққанды скандинавиялық полк болды. 1862 жылдың 8 қазанында полковник Хег полкін алғашқы шайқасқа – Перривилл шайқасына алып кірді. Жаудың бірнеше шақырымға кері шегінуіне қарамастан, 15-ші Висконсин полкі аз шығынға ұшырады және қаза болғандар жоқ. Бірақ, жараланғандардың арасында полковник Хег те болды, ол аттың құлауынан жарақат алды. Хег Стоунс-Ривер шайқасында полкке қолбасшылық етті. Стоунс-Ривердегі көрсеткен батылдығы үшін генерал-майор Уильям Роузкранс 1863 жылдың 1 мамырында Хегті Камберленд армиясының XX корпусының 1-ші дивизиясының жаңадан құрылған 3-ші бригадасының құрамына тағайындады. Хег 1863 жылдың маусым-шілде айларында Таллахома жорығында шайқасты. 1863 жылдың 18 қыркүйегінде Хег бригадасын Чикамауга шайқасында басқарды, онда оған өлім соқты. 19 қыркүйектің кешінде, шайқастың бірінші күні, ол Конфедерацияның мергеншісінен құрсағына оқ тиіп, қаза тапты. Ол әскерін қайта жинады, бірақ соңында қолбасшылықты тапсыруға мәжбүр болды. Оның қазасын көрген хирург: «Полковниктің азаптап, өлгенін көру қаншалықты қиын болғанын айта алмаймын. Висконсин атты әскерінің полковнигі Ла Гранж және оны көруге келген басқа да достары балаша жылады. Оны білгеннің бәрі оны жақсы көретін» деп еске алды. Оның қазасы туралы естіген Роузкранс өкініш білдіріп: «Хегтің қаза тапқанына қатты өкінемін. Ол батыл офицер еді және оны генерал етіп тағайындауды жоспарлаған едім» деді. Хег Азамат соғысы кезінде шайқаста қаза тапқан Висконсин штатынан шыққан бес полковниктің бірі болды. «Полковник Ханс С. Хег Дэвис дивизиясының үшінші бригадасының әрекет етуші бригадалық генералы болды, сондықтан Азамат соғысында қаза тапқан Висконсин штатынан шыққан ең жоғары шенді офицер осы кісі еді». Хег Висконсин штатының Винд-Лейк қаласына жақын орналасқан Норвегия лютеран шіркеуінің зиратына жерленді.
With the outbreak of the Civil War, Heg was appointed by Governor Alexander Randall as colonel of the 15th Wisconsin Infantry Regiment. Appealing to all young "Norsemen," he said, "the government of our adopted country is in danger. It is our duty as brave and intelligent citizens to extend our hands in defense of the cause of our Country and of our homes." The 15th Wisconsin was called the Scandinavian Regiment because its soldiers were almost all immigrants from Norway, with some from Denmark and Sweden. It was the only all Scandinavian regiment in the Union Army. On 8 October 1862, Colonel Heg led his regiment into its first action at the Battle of Perryville. Despite being under fire while being driven back several miles by the enemy, the 15th Wisconsin suffered few casualties and no fatalities. However, one of those hurt was Colonel Heg, who was injured when his horse fell. Heg commanded the regiment during the Battle of Stones River. In response to his conduct at Stones River, Maj. Gen. William Rosecrans placed Heg in command of the newly formed 3rd Brigade of the 1st Division, XX Corps, Army of the Cumberland, on May 1, 1863. Heg fought in the Tullahoma campaign of June–July 1863. On September 18, 1863, Heg led his brigade at the Battle of Chickamauga, where was mortally wounded. On the evening of September 19, the first day of the battle, he was shot in the abdomen by a Confederate sharpshooter. He rallied his troops, but eventually had to give over his command. A surgeon who witnessed his passing recalled that "it was agonizing to stand beside the colonel and see him suffer and die. Colonel La Grange of the First Wisconsin Cavalry and other friends who called to see him wept like children. Everybody who knew him loved him." Upon hearing of his death, Rosecrans expressed regret, saying "I am very sorry to hear that Heg has fallen. He was a brave officer, and I intended to promote him to be general." Heg was one of five Wisconsinite colonels killed as a result of combat during the Civil War. "Colonel Hans C. Heg was Acting Brigadier General of the Third Brigade, Davis' Division, and therefore the highest ranking officer from Wisconsin killed in the Civil War." Heg was buried at the Norway Lutheran Church Cemetery near Wind Lake, Wisconsin.
Висконсин штатының Мэдисон қаласында Хег мүсінін бұзған
1925 жылы Висконсин штатының Мэдисон қаласында штаттық Капитолийге қатысатын Кинг-стрит жолында Пол Фелде жасаған Ханс Кристиан Хегтің мүсіні орнатылды. 2020 жылдың 23 маусымында "Қаралардың өмірі маңызды" қозғалысының мүшесінің қамауға алынуына наразылық білдірген наразылар мүсінді сүйреп түсіру үшін буксирлік көлік пайдаланды. Кейін мүсін қиратылып, басы кесіліп, Монона көліне тасталды. Хегтің атынан жоғары тұғырға "қара – әдемі" деген сөздер граффитимен жазылды. Висконсин штатын бейнелейтін Жан Понд Майнер Кобурнның жасаған "Форвард" мүсіні де құлатылды. Екі мүсін де кейін билік органдарының қызметкерлері тауып алды, бірақ Хегтің мүсінінен бір аяқ жоғалған болып шықты. 2020 жылдың 20 шілдесінде Висконсин Капитолийі мен Резиденция Кеңесі Хегтің мүсіні мен "Форвардты" бастапқы күйіне келтіріп, оларды тұғырларына қайта орнатуға бірауыздан дауыс берді. Мүсінінің басы әлі табылмағандықтан, штат қызметкерлері Норвегия қаласындағы Хегтің мүсінін үлгі ретінде пайдаланып, жаңа басты жасауды жоспарлады. Висконсин штаты келесі қазан айында Ұлттық гуманитарлық қордан Хег пен "Форвард" мүсіндерін жөндеуге жұмсалатын шығындарға 30 000 доллар көлемінде грант алды. Мүсіндер Детройт қаласына жеткізілді, онда Venus Bronze Works Inc. компаниясы оларды қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді, ал Капитолий аумағына қайта орнату 2021 жылдың шілдесіне жоспарланды. 2021 жылдың қыркүйек айының ортасында Хегтің мүсіні "Висконсинге жіберуге дайын" болды. 2021 жылдың 21 қыркүйегінде мүсін қайта орнатылды.
A statue of Hans Christian Heg by Paul Fjelde was installed at the King Street approach to the State Capitol in Madison, Wisconsin in 1925. On June 23, 2020, rioters incensed by the arrest of a member of Black Lives Matter used a towing vehicle to pull the statue down. It was then vandalized, decapitated and thrown into Lake Monona. The words "black is beautiful" were spray painted on the plinth, just above Heg's name. Forward, a statue designed by Jean Pond Miner Coburn to represent the state of Wisconsin, was also pulled down. Both statues were later recovered by the authorities, though Heg's was said to have lost a leg. On July 20, 2020, the Wisconsin Capitol and Executive Residence Board voted unanimously to restore both Heg's statue and Forward to their original condition and placement atop their pedestals. Since his statue's head was still missing, state officials planned to create a new one using a statue of Heg in the town of Norway as a model. The state of Wisconsin received a grant of $30,000 from the National Endowment for the Humanities the following October towards the expense of repairing of both the Heg and Forward statues. The statues were taken to Detroit where Venus Bronze Works Inc. worked to restore them, with reinstallation on the Capitol grounds then anticipated by July 2021. By mid September 2021, Heg's statue was "nearly ready to be shipped to Wisconsin". On September 21, 2021, the statue was reinstated.
Мұра
Ханс Кристиан Хегтің мүсіні Норвегияда, Висконсин штатында орналасқан. Норвегияның Лиер қаласында Лиербьен қауымдастығындағы Хаугестадта Хегтің туған жерінде оның көшірме мүсіні тұр. Бұл – норвегиялық американдықтардың Норвегия халқына жасаған сыйы. Бұл мүсіннің ашылуы 1925 жылғы 24 маусымда, яғни жазғы күн тоғысында болды. Расин округіндегі Хег еске алу паркі оның құрметіне аталған. Хег еске алу паркі мұражайы Висконсин штатының Винд-Лейк қаласындағы Хег паркі көшесінде орналасқан. Оның бастапқы үйі Хег еске алу паркінен қысқа қашықтықта орналасқан. Бұрын Ханс Кристиан Хегке тиесілі болған тағы бір үй қазіргі Уотерфорд, Висконсин қалалық кітапханасының орнында болған. Чикамуга және Чаттануга ұлттық әскери паркіндегі Ханс С. Хег снаряд ескерткіші 1893 жылы ашылды. Онда «сегіз дюймдік снарядтардан тұрғызылған, биіктігі он фут болатын үшбұрышты пирамидалық ескерткіш орналасқан, [ол] полковник Хегтің қаза тапқан жерін көрсетеді (осындай пирамидалардың тағы жетісі Чикамуга шайқасының аймағында табылады). Ескерткішті Виниард алаңында, Лафайетт жолының жанында, 5-ші тоқталыстан табуға болады». "Сәуле кемесі" (SS Hans Heg) (корпус нөмірі 2751) 1944 жылғы 26 қаңтарда Калифорния штатының Ричмонд қаласындағы Kaiser Permanente No. 2 кеме құрылыс кешенінде, 1936 жылғы Теңіз саудасы заңына сәйкес салынды. 1944 жылғы 14 ақпанда суға түсірілген кеме АҚШ Сауда министрлігіне тиесілі болды және Джеймс Гриффитс & Sons Inc. компаниясы басқарды. Кеме екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Голланд Жаңа Гвинеясына дейін теңізде жүрді. 1961 жылы бұзылды. 2020 жылғы 25 маусымда вандализмге жауап ретінде, өкіл Брайан Стил Висконсин штатының Мускего қаласындағы пошта бөлімін «полковник Ханс Кристиан Хег пошта бөлімі» деп атау туралы заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасы қабылдана алмады, бірақ Скотт Фицджеральд 2024 жылғы 1 ақпанда ұқсас заң жобасын ұсынды. 19 ақпанда заң жобасы Палатаның қадағалау және жауапкершілік комитетіне жіберілді.
A statue of Hans Christian Heg is located in Norway, Wisconsin. A replica statue stands in Heg's birthplace at Haugestad in the community of Lierbyen in Lier, Norway. It was a gift by Norwegian Americans to the people of Norway. The unveiling of this statue took place on Midsummer Day, June 24, 1925. Heg Memorial Park in Racine County is named in his honor. Heg Memorial Park Museum is located on Heg Park Road in Wind Lake, Wisconsin. His original homestead house is located a short distance from the Heg Memorial Park. Another house formerly owned by Hans Christian Heg was located at the current site of the Waterford, Wisconsin, Public Library. The Hans C. Heg Shell Monument at Chickamauga and Chattanooga National Military Park was dedicated in 1893. Located at it is a "triangular pyramid monument of eight inch shells, ten feet in height, [which] marks the spot where Colonel Heg was mortally wounded (seven more of these pyramids can be located throughout Chickamauga Battlefield). The monument can be found in Viniard Field beside the LaFayette Road at Tour Stop #5." The Liberty Ship SS Hans Heg (hull number 2751) was laid down on 26 January 1944 at Kaiser Permanente No. 2 shipyard in Richmond CA under the Merchant Marine Act of 1936. The ship launched on 14 February 1944, was owned by the U. S. Department of Commerce and operated by James Griffiths & Sons Inc. The ship sailed overseas including to Dutch New Guinea in and during the Second World War. She was scrapped in 1961. On June 25, 2020, in response to the vandalism, Representative Bryan Steil introduced a bill to rename a post office in Muskego, Wisconsin the "Colonel Hans Christian Heg Post Office." Passage of this bill failed, however Representative Scott Fitzgerald introduced a similar bill on 1 February, 2024. As of 19 February the bill had been referred to the House Committee on Oversight and Accountability.