Кіріспе

Фичбург – АҚШ, Массачусетс штатының солтүстік Вустер округіндегі қала. Округ бойынша үшінші ірі қала, 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 41 946 адамды құрайды. Фичбург мемлекеттік университеті осы қалада орналасқан.

Тарих

Фичбургті алғаш рет еуропалықтар 1730 жылы Луненбургтің құрамында қоныстанды, ал 1764 жылы ресми түрде сол қаладан бөлініп, жеке қала болып құрылды. Бұл аймақты бұрын нипмук тайпасы мекендеген. Қала Джон Фитчтің есімімен аталады, ол қала құрылу актісін рәсімдеуге атсалысқан комиссия мүшесінің бірі болған. 1748 жылдың шілдесінде Фитч пен оның отбасы осы шалғайдағы жерде тұрғанда, үндістер тарапынан Канадаға ұрланып әкетілді, бірақ келесі жылы қайта оралды. Фичбург Нашуа өзені мен теміржол желісінің бойында орналасқан. Алғашқы Фичбург теміржолы Бостон мен Нью-Йорктегі Олбани қалаларын байланыстырған Хусак туннелі арқылы өтті. Туннель Фичбургте жобаланып, салынған Бурли тас бұрғылау құрылғысымен салынды. Фичбург 19 ғасырдағы өнеркәсіптік орталық болды. Бастапқыда су энергиясымен жұмыс істеген ірі заводтар машиналар, құрал-жабдықтар, киім-кешек, қағаз және қару-жарақ өндірді. Қала архитектурасымен, әсіресе Виктория стиліндегі ғимараттарымен танымал, олар қаланың өркендеу кезеңінде салынған. Осы 19 ғасырлық ғимараттардың мысалдары – Фэй клубы, Ескі Солтүстік Ворчестер округінің соты және Буллок үйі. 1922 жылы қала 1922 жылғы Жаңа Англия тоқыма ереуіліне қатысты, нәтижесінде жалақыны төмендету әрекетінен кейін қаладағы заводтар жабылды. Қала Ворчестер округінің екі округтік орталығының бірі болғандықтан, 1903 жылы құрылған Солтүстік Ворчестер округінің мүлікті тіркеу кеңсесі мен Уотер-стриттегі округтік түрмеге иелік етеді. 1961 жылы «Пейтон орнына оралу» және «Махаббатпен билікте» атты екі фильм Фичбургтегі көшелердің сыртқы түсірілімдерін, қала алаңдарын және қоғамдық ғимараттарды түсірді.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 28,1 шаршы миль (73 км2) құрайды, оның ішінде 27,8 шаршы миль (72 км2) құрлық және 0,3 шаршы миль (1 км2) немесе 1,07% су. Қала арқылы Нашуа өзені ағып өтеді. Фичбургтің ең жоғары нүктесі – қаланың солтүстік-батыс бөлігіндегі Браун төбесінің шыңы, теңіз деңгейінен 1210 фут (369 м) биіктікте орналасқан. Фичбургтің солтүстігінде Эшби, шығысында Луненбург, оңтүстігінде Леоминстер, батысында Вестминстер және солтүстік-батысында Эшбернхемнің кішкентай бөлігі жатыр.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 40 318 адам, 15 165 үй шаруашылығы және 9 362 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 17 117 тұрғын үйден құралды. Қаланың нәсілдік құрамы: 78,2% ақ нәсілді, 5,1% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 3,6% азиялық, 0,0% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 9,1% басқа нәсілдер және 3,7% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латын американдықтары халықтың 21,6% құрады (14,6% пуэрторикалықтар, 1,8% доминикандықтар, 1,6% уругвайлықтар, 1,4% мексикалықтар, 0,3% эквадорлықтар, 0,2% колумбиялықтар, 0,2% гондурастықтар, 0,1% гватемалалықтар, 0,1% сальвадорлықтар, 0,1% испандықтар, 0,1% перуліктер). 76,9% ағылшын тілінде, 15,1% испан тілінде, 4,2% басқа үнді-еуропа тілдерінде және 2,6% азиялық және Тынық мұхиты аралдары тілдерінде сөйлейді. 15 165 үй шаруашылығының 29,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 39,3% -ы некеде тұрған жұбайлар, 6,1% -ы әйелі жоқ еркектер, 16,2% -ы күйеуі жоқ әйелдер және 38,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,8% жеке тұлғалардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,49 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,10 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 22,9% -ы 18 жасқа дейінгілер, 14,1% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,9% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 24,7% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 12,4% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 34,7 жас. Әр 100 әйелге 94,5 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 92,3 еркек шамасында. Қала бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 47 019 доллар, ал отбасының орташа табысы 57 245 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 47 350 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 37 921 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 22 972 доллар. Отбасылардың 14,6% және халықтың 19,4% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 27,3% және 65 жастан асқандардың 12,7% кедейлікте өмір сүреді.

Экономика

ХХ ғасырдың басында Фичбург қаласы қағаз өнеркәсібімен әйгілі болды, ол Nashua өзенінің жағалауын алып, еуропалық иммигранттардың көп бөлігін жұмыспен қамтыды. Фичбург тұрғындарының көптегені Nashua өзенінің қағаз фабрикалары сол күні қағазды бояған түске боялатынын айтады. 1939 жылы құрылған Wachusett картоп чиптері компаниясы 1940 жылдары бұрынғы округтік түрме ғимараты мен жерін сатып алып, сол кезден бері тағам өнімдерін өндіріп, таратумен айналысып келеді. 2011 жылы UTZ компаниясы оны сатып алды және Wachusett атауымен жергілікті таратуға арналған чиптерді әлі де өндіруде. ХХ ғасырдың басында Фичбургте екі жүк көлігін шығаратын фирма жұмыс істеді: Wachusett жүк көлігі компаниясы және New England жүк көлігі компаниясы. Simonds International – 1832 жылы Фичбургте құрылған, қазір де Intervale жолында жұмыс істейтін ара өндірушісі. Iver Johnson қару-жарақ және велосипед зауыты негізгі өнімдері – атыс қарулары мен велосипедтерден бөлек, қысқа мерзімге мотоциклдер де жасады. 1903 жылы Фичбургте құрылған Assumption Life ірі қаржылық қызметтер компаниясы кейіннен Нью-Брансуиктің Монктон қаласына көшті. Main Street көшесінде ұзақ жылдардан бері жұмыс істеп келе жатқан бизнестер – Tikki Tikki және Duvarney зергерлік дүкендері. Main Street көшесінде жақында ашылған жаңа бизнестер: Rise & Grind Coffee, Mamajuana Restaurant, Social Light Business Club, Curious Escape Rooms, Dario’s, Tacos Tequila және Shining Starz Dance. 2014 жылдың маусым айында аяқталуға тиіс Great Wolf Lodge New England бұрынғы Holiday Inn / Coco Key Water Resort-тің жаңартуына 70 миллион доллардан астам қаражат жұмсады. Бұл жобаның нәтижесінде 400-ден астам жаңа тұрақты жұмыс орындары құрылады.

Фичбург орталық бу зауыты

Фичбург орталық бу зауыты (жергілікті атауымен белгілі: PLT) 1928 жылы көптеген жергілікті қағаз фабрикаларына бу және электр энергиясын жеткізу үшін салынған. Қағаз фабрикалары тоқтатылған немесе жаңартылған соң, орталық бу зауыты қолданыстан шығып, тасталып қалды. 2008 жылы EPA зауыт аумағының топырағы мен жер асты суларының металдармен және бейорганикалық ластаушы заттармен ластануына байланысты оны қоңыр алаң деп белгіледі. EPA Фичбург қаласына зауыт аумағындағы қауіпті заттарды тазалауға көмектесу үшін 50 500 доллар көлемінде грант берді. Орталық бу зауытын тазалау жұмыстары 2010 жылы басталды және 2011 жылдың шілдесіне дейін жалғасты. 2015 жылдың желтоқсанында Фичбург орталық бу зауыты сөйілді. Соңғы құрылыс – оның алып түтін құбығы болды.

Саябақтар мен демалыс

Коггсхолл паркі – 1894 жылы құрылған, орманды жолдармен, Айна көліне қатынаумен, жаяу серуендеу жолымен, беседкамен, тас үймен, ойын алаңымен және диск-гольф алаңымен жабдықталған парк. Flat Rock жабайы табиғат қорығы. Фичбургтің құлдыққа қарсы күрес паркі – қаладағы құлдыққа қарсы белсенділіктің бай тарихын, соның ішінде Жерасты темір жолындағы рөлін құрметтеу үшін 2017 жылы еріктілер құрған парк. West Fitchburg Steam Line Trail – Фитчбург қаласында орналасқан, Нашуа өзені мен Флаг Брук бойымен, Waites Corner ауданында созылатын велосипед және жаяу жүру жолы. Крокер алаңы – Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген спорттық кешен. Кулидж паркі – Джон Фич тас жолынан тыс орналасқан, 2 көше хоккей алаңы, 4 бейсбол/софтбол алаңы, бассейн және жаяу серуендеу жолы бар көп мақсатты парк. Фичбургтік иттің паркі – Кулидж паркі аумағында, Джон Фич тас жолынан шалқақтап орналасқан, 1 акрлық қоршалған, тізгінсіз жүруге арналған иттің паркі.

Теледидар

Фичбургтің өзінің жеке телеарнасы бар, «Фичбург Access Television». Станция жергілікті шараларды, оның ішінде мектеп спортын және қалалық билік отырыстарын көрсетеді. FATV үш қоғамдық, білім беру және үкіметтік (PEG) арнасын жүргізеді. FATV арналарын Comcast (8, 9 және 99 каналдары) және Verizon (35, 36 және 37 каналдары) арқылы тамашалауға болады. FATV спутниктік теледидарда қолжетімді емес.

Радио

WPKZ, AM 1280 FM 105.3 1941 жылы алғашқы лицензиясы алынған.
WXPL, FM 91.3 Fitchburg State Radio
WXLO, FM 104.5
WQPH, FM 89.3 (Мәңгілік көмек патшайымы) Shirley/Fitchburg EWTN католик радиосының серіктес станциясы.

Өрт сөндіру бөлімі

Фичбург өрт сөндіру бөлімі 81 өрт сөндірушіні жұмысқа алады, олар үш станциядан жұмыс істейді. Олар жыл сайын шамамен 12 000 төтенше жағдайға жауап береді.

Медициналық көмек

UMass Memorial Health Фичбург қаласында аурухананы басқарады.

Көлік

Фичбургтегі көлік қызметтерін көбінесе Монтачусет аймақтық көлік басқармасы (MART) қамтамасыз етеді. MART Монтачусет аймағында белгілі маршруттар бойынша автобус, шалғайма қызметтері мен арнайы көлік қызметтерін ұсынады. Сонымен қатар, Фичбург станциясы мен Вахусет станциясында MBTA қалалық теміржол желісіне екі байланыс бар. Фичбург станциясы Бостонның Солтүстік станциясынан Фичбург желісіндегі соңғы екінші аялдама, ал Вахусет станциясы – соңғы аялдама. Фичбург қалалық әуежайы Леоминстер шекарасына жақын, Фичбургтегі Әуежай көшесінде орналасқан. 1940 жылы әуежайға қарасты жер Фичбург қаласына сыйға берілді және Фичбург аймағының тұрғындарына қызмет етеді.

Танымал мәдениетте

Гарри Поттер әлемінде Фичбург – кәсіби квиддич командасы «Фичбург Финчтерінің» туған қаласы. Д. Б. Джонсонның «Генри Фичбургке жол тартады» атты балалар кітабы Фичбург қаласында өтеді. 2012 жылы Dark Horse Comics «Falling Skies: Фичбург шайқасы» атты комикс кітаптар сериясын шығарды.