Кіріспе

Тропикалық жоғарғы тропосфералық сусыны (ТУТТ), сонымен қатар орта мұхиттық сусыны деп аталады, тропиктердегі жоғарғы деңгейде (шамамен 200 гПа) орналасқан сусыны. Оның пайда болуы көбінесе орта ендіктерден тропиктерге энергия мен желдің енуінен туындайды. Сонымен қатар, жоғары деңгейдегі антициклонға жақын орналасқан инверсиялық сусынынан да пайда болуы мүмкін. ТУТТ-тер орта ендіктердегі сусындардан тропопаузаға жақын жердегі жылыну арқылы радиациялық салқындату теңестірілетіндей сақталуымен ерекшеленеді. Күшті болған жағдайда, олар тропиктерге елеулі тік жел жылдамдығының өзгеруін сыйлайды және тропикалық циклогенезді басып тастауға мүмкіндік береді. Жоғарыдағы суық төмендемелер өз негізінен бөлінген кезде, кері бағытта жылжиды және олардың шығысындағы жер бетіндегі сусындар мен тропикалық толқындардың дамуын немесе күшеюін күшейтуі мүмкін. Ерекше жағдайларда, олар найзағай активтілігін тудырып, тропикалық циклонның қалыптасуына әкелуі мүмкін.

Орналасқан жері

ТТТ Солтүстік жарты шардың мұхиттары арқылы шығыс-солтүстік-шығыстан батыс-оңтүстік-батысқа қарай, ал Оңтүстік жарты шардың мұхиттары арқылы батыс-солтүстік-батыстан шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай созылады. Оңтүстік Тынық мұхитында ол 175-ші батыс меридианының жанындағы экватордан басталып, Оңтүстік Американың батыс жағалауынан алшақ, 30N 105W жанындағы шығыс-оңтүстік-шығысқа дейін жетеді. Оңтүстік Атлантикада ТТТ 75-ші батыс меридианының жанындағы экватордан шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 30N 15W дейін созылады, бұл Оңтүстік Африканың батыс жағалауынан алшақ орналасқан. Солтүстік Атлантикада ТТТ 35N 30W (Азор аралдарының оңтүстігінде) және 22N 95W (Мексика шығанағының оңтүстігінде) арасында бағытталған. Солтүстік Тынық мұхитында ол 35N 145W (Солтүстік Американың батыс жағалауынан алшақ) басталып, Филиппиннің солтүстік-шығыс жағалауындағы 22N 135E дейін созылады.

Тропиктердегі әсерлері

ТУТТ кейде тропикалық бұзылыстар мен терең тропиктердегі циклондарға үлкен көлемде тік жел қиюын жеткізеді, соның салдарынан олардың дамуына кедергі келтіреді. Дегенмен, ТУТТ тропикалық циклонның пайда болуына және күшеюіне көмектесетін жағдайлар да болады, дауыл орталығына жақын қосымша күшпен көтерілуді және жоғарғы тропосферада тиімді ағын арнасын қамтамасыз етеді. Мұндай жағдай көбінесе оның батысқа және экваторға қарай созылған шеткі бөлігіне жақын туындайды.