Кіріспе
Жавахарлал Неру стадионы – Үндістанның Нью-Дели қаласында орналасқан көпсалалы стадион. Ол Үндістанның тұңғыш премьер-министрінің құрметіне аталған. Негізінен футбол және жеңіл атлетикаға арналған бұл стадион 60 254 орындыққа ие, Халықаралық футбол федерациясы (ФИФА), Азия футбол конфедерациясы (АФК) және Халықаралық жеңіл атлетика федерациясы (ИААФ) белгілеген халықаралық стандарттарға сәйкес жобаланып, салынған. Орындықтарының саны бойынша Үндістандағы төртінші, Азиядағы 27-ші және әлемдегі 103-ші үлкен стадион болып табылады. Жавахарлал Неру стадионы 1982 жылғы Азия ойындарының жеңіл атлетика жарыстары мен салтанатты шараларын өткізу үшін Үндістан үкіметімен салынған. 1989 жылы да жеңіл атлетикадан Азия чемпионаты осы стадионда өткізілді. 2010 жылғы Достастық ойындарына дайындық барысында стадион күрделі жөндеуден өтіп, жаңаша безендірілді. Онда барлық жеңіл атлетика жарыстары, ашылу және жабылу салтанаттары өтті. 2010 жылы жөндеу жұмыстарына жұмсалған сома жарияланды, ол Үндістан мен Оңтүстік Азиядағы ең қымбат стадионға айналдырды. Стадионды Үндістан ұлттық футбол құрамасы халықаралық жарыстарда және Үндістанның жеңіл атлетикасы пайдаланады. 2014 жылдан 2019 жылға дейін бұл стадион «Дели Динамос» футбол клубының (бұрынғы Индия Супер Лигасы) үй стадионы болды. Стадионда 100 000 көрерменге арналған музыкалық концерттер де өткізіледі, сонымен қатар овал пішініне байланысты крикет сияқты басқа да спорттық іс-шараларды ұйымдастыруға мүмкіндік бар. 2017 жылы стадионда FIFA U-17 әлем чемпионатының бірнеше матчы өтті. 2020 жылы FIFA U-17 әйелдер әлем чемпионатының ойын алаңдарының бірі ретінде пайдалану жоспарланған.
Jawaharlal Nehru Stadium is a multi sports stadium located in New Delhi, India. It is named after the first first Prime Minister of India. Primarily a venue for football and athletics, it is an all seater 60,254 capacity stadium, designed and constructed to meet the international standards set by the International Federation of Association Football (FIFA), the Asian Football Confederation (AFC), and the International Association of Athletics Federations (IAAF). It is the fourth largest stadium in India, 27th largest stadium in Asia and the 103rd largest stadium in the world, in terms of seating capacity. The Jawaharlal Nehru Stadium was originally constructed by the Government of India to host the athletic events and ceremonies of the 1982 Asian Games. It also hosted the 1989 Asian Championships in Athletics. The stadium was substantially renovated and modernied for the 2010 Commonwealth Games, hosting all the track and field events and opening and closing ceremonies. In 2010, the final cost of the renovation was announced, which was , making it as the most expensive stadium ever built in India and South Asia. The stadium is used by the India national football team for international competition and Indian Athletics. From 2014 to 2019, it was the home ground of the former Indian Super League football club Delhi Dynamos. The stadium can also hold music concerts with up to 100,000 spectators, and due to its oval shape, it is suitable to host other sporting events such as cricket. The stadium hosted some matches of the 2017 FIFA U 17 World Cup. It was scheduled to be used as one of the venues for the 2020 FIFA U 17 Women's World Cup.
Тарих
Жавахарлал Неру стадионы 1982 жылғы Азия ойындарын қабылдау үшін Үндістан үкіметімен салынды. Бұл ойындарға 33 Ұлттық Олимпиада комитетінен (ҰОК) 3411 спортшы қатысты, олар 21 спорт түрінен және 23 дисциплинадан 196 жарысқа қатысты. Бұл Азия Олимпиадалық Кеңесінің басқаруымен өткен алғашқы Азия ойындары болды. Стадионда жеңіл атлетика жарыстары, сондай-ақ ашылу және жабылу салтанаттары өтті. Ойындар кезінде Жавахарлал Неру стадионының сыйымдылығы 78 000 адамды құрады. 2006 жылы Үндістан үкіметі Жавахарлал Неру стадионын Ұлттар Достастығы ойындарына жаңартуға шешім қабылдады. Үндістан үкіметі неміс сәулет компаниясы Gerkan, Marg and Partners ұсынған жобаны таңдады. Стадионға жаңа шатыр, жақсартылған орындықтар және халықаралық стандарттарға сай келу үшін басқа да жаңа мүмкіндіктер берілді, бұл оған 2010 жылғы Ұлттар Достастығы ойындарының жеңіл атлетика жарыстарын және ашылу және жабылу салтанаттарын өткізуге мүмкіндік берді. Неміс құрылымдық инженерия және консалтингтік фирмасы Schlaich Bergermann Partner жобалаған тефлон жабынған шатырды Taiyo Membrane Corporation компаниясы салған. Бұл әлемдегі ең ірі мембраналық шатыр жүйелерінің бірі. Стадион шатырының және оның тіреу құрылысының құрылысында 8500 тонна болат қолданылды. Олимпиада стандартына сай жаңа 10 жолақты синтетикалық жүгіру жолы және синтетикалық шөп алаңы қосылды. Сонымен қатар, 400 метрлік жылыну жолы салынды. Ашылу және жабылу салтанаттары үшін стадион төменгі жағында 150 метрлік туннель салынды. Төтенше жағдай туғанда стадионның құрылымы 6 минут ішінде 60 000 көрерменді қауіпсіз эвакуациялауға мүмкіндік береді. Стадионда Bosch Communications компаниясының жаңа Electro Voice кәсіби аудиожүйесі орнатылды. Ойындар үшін стадионға жақын екі жаңа нысан салынды: лаун-болз ойыны үшін төрт синтетикалық жасыл алаң және ауыр атлетика үшін 2172 орындық спорт залы. Стадион Жавахарлал Неру спорт кешенінің бөлігі болып табылады, онда Үндістан Спорт басқармасының штаб-пәтері орналасқан.
2010 жылғы Достастық ойындары
Жавахарлал Неру стадионы 2010 жылғы Достастық ойындарының негізгі аренасы болды. Ашылу және жабылу салтанаттары, сондай-ақ ойындардың жеңіл атлетика жарыстары осы стадионда өтті. Үндістан тарихындағы ең ірі көпсалалы спорттық іс-шараға дайындық үшін стадион кең ауқымды реконструкциядан өтті. Ол 2010 жылдың 27 шілдесінде жалғанға берілді. 2010 жылдың шілде айында алғашқы Азия чемпионаты жеңіл атлетикадан өтті. Шараны көру үшін мектептерден 1500-ден астам оқушы келді. 2010 жылғы Достастық ойындарының ашылу салтанаты өтті. Салтанатты шараның қауіпсіздігін NSG, CRPF және Дели полициясының қызметкерлері қамтамасыз етті. Билеттер Дели метросында қолданылатын электронды билеттік жүйе арқылы тексерілді. Аренада 350-ден астам бейнекамера орнатылған. Дели қаласындағы барлық сауда орталықтары, дүкендер, кеңселер мен колл-орталықтар салтанатқа дейін және оның кезінде жабылды.
Футбол
Мұнда бірінші лига ойындары да өткізілген. 2011 жылы Оңтүстік Азия футбол федерациясы кубогының негізгі алаңы болды. 2012 жылдың 10 қаңтарында Үндістан Үкіметі мен Audi компаниясы бірлесіп, Жавахарлал Неру стадионында Үндістан ұлттық футбол құрамасы мен «Бавария» арасындағы достық футбол көрсету матчын өткізді. Бұл теңсіз ойында неміс клубы 30 мың көрерменнің алдында үндістандық команданы 4:0 есебімен жеңді. Бұл Бейчунг Бхутияның Үндістан ұлттық футбол құрамасының капитаны ретіндегі соңғы матчы болды. 2014 жылғы Үндістан Супер Лигасы маусымынан бастап 2019 жылға дейін ол «Дели Динамос» футбол клубының үй алаңы ретінде пайдаланылды. 2019 жылғы маусымға дейін «Динамос» Бхубанешварға «Одиша» клубы ретінде көшті. Стадион 2017 жылғы FIFA U-17 әлем чемпионатының 8 матчын (ішінде 2 плей-офф матчы) қабылдады. 2020 жылғы 17 жасқа дейінгі қыздар арасындағы FIFA әлем чемпионатында да қолданылады. 2017–18 жылғы Үндістан Супер Лигасы маусымының соңында стадиондағы футбол алаңы ISL тарапынан лигадағы «Ең жақсы алаң» деп танылды. 2023–24 жылғы Үндістан Супер Лигасы маусымында стадионды лигаға жаңа келген «Пенджаб» клубы өз үйі ретінде пайдаланды.
Үндістан ұлттық футбол құрамасының орыны
Спорт министрлігі АИФФ-қа тапсырған Нехру стадионында Үндістан ұлттық футбол құрамасы өз үй матчтарын өткізеді. Жаңа стадиондағы алғашқы матч 2011 жылдың шілдесінде 2014 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу ойыны аясында БАӘ құрамасына қарсы өткізілуі жоспарланған. Алайда, Нехру стадионындағы жағдайлар ойынға жарамсыз болғандықтан, бұл матч Амбедкар стадионына көшірілді. 2011 жылғы SAFF кубогы 2011 жылдың 2-11 желтоқсаны аралығында осы жерде өткізілді, онда Үндістан ұлттық футбол құрамасы жеңіске жетті. 2012 жылғы Неру кубогы осы аренада 23 тамыздан 2 қыркүйекке дейін ұйымдастырылды.
Концерттер
Стадион 1988 жылғы 30 қыркүйекте Amnesty International ұйымының «Адам құқықтары – қазір!» қайырымдылық концертін қабылдады. Концертте Брюс Спрингстин мен E Street Band бас рольде болды, сондай-ақ Sting, Питер Габриэль, Трейси Чэпман, Юссу Н'Дур және Рави Шанкар тағы басқалар өнер көрсетті. Жобаны CPWD-ден Рэмжи Лал мырза басқарды және ұйымдастырды. Майкл Джексон 1993 жылғы желтоқсанда стадионда өзінің Dangerous World Tour аясында 2 концерт өткізуге жоспарланған еді. Біраз билеттер сатылды. Бұл Джексонның Үндістанда алғашқы рет өнер көрсетуі болар еді. MTV India және басқа телеарналар концертке бірнеше ай бұрын Джексонның музыкалық видеоларын көрсетті, бұл концерттерге және Джексонның Үндістанға сапарына қатысты көпшілік арасында үлкен қызығушылық пен күтуді тудырды. Екі концерттің де толық сатылатыны күтілді. Бұл екі концерт турдың соңғы өнер көрсетулері болуға тиіс еді. Алайда, Джексонның денсаулығына байланысты Делидегі концерттер, сондай-ақ Индонезия мен Австралиядағы концерттер де күштен тоқтатылды.
Крикет
Стадион 1984 жылы Үндістанның Австралияға қарсы екі бір күндік халықаралық матчын қабылдады, бұл Үндістанда жарықтандырумен өткізілген алғашқы бір күндік халықаралық матч болды. 1991 жылы Оңтүстік Африкамен болған матч та күндізгі-түнгі форматта өтті (Үндістанда өткен екінші күндізгі-түнгі крикет матчы). Бетсмен Кеплер Весселс екі матчта да әртүрлі елдер үшін ойнады, Австралия үшін 107, ал Оңтүстік Африка үшін 90 ұпай жинады. Стадионның ерекшелігі – крикет алаңының ішіне жүгіру жолының енгізілуі. Алайда, ICC-нің ойын ережелері жүгіру жолының осылай қолданылуына рұқсат беруді тоқтатты, нәтижесінде стадион крикетке енді сәйкес емес деп танылды.
Бір күндік халықаралық
Жоқ. Есеп Ойыншы Команда Доптар Иннинг Қарсы команда Күні Нәтиже 1 107 Кеплер Весселс 133 1 28 қыркүйек 1984 Жеңіс 2 109 Рави Шастри 149 1 14 қараша 1991 Жеңіс 3 105 Санжай Манджрекар 82 1 14 қараша 1991 Жеңіс