Кіріспе

Ганалық саясаткер, заңгер және академик (1944 жылы туған) Аарон Майк Окуэй (1944 жылы 4 сәуірде туған) - Ганалық адвокаты және саясаткер, 2017 жылдан 2021 жылға дейін Гананың Төртінші Республикасының парламенті спикері болды. Академик, дипломат және баптисттік министр, ол бұған дейін энергетика және байланыс министрлік портфельдерін басқарды, сондай-ақ Куфуор әкімшілігінде Гананың Үндістандағы жоғары комиссары (2002-04) болды.

Ерте өмір

Майкл Аарон Окуэй 1944 жылы 4 сәуірде Гананың Аккра қаласында (сонда Алтын жағалау) Осудан Е. Г. Н. Окуэй мен Одумасе Крободан Фелисия Ауусика Абла Окуэй (туған аты Азу) отбасында дүниеге келген. Окуайдың әкесі Э. Г. Н. Окуай Асманкездегі Біріккен Алтын Жағалау Конвенциясының (БЖККК) құрылтайшы мүшесі болды. Ол сондай-ақ UGCC, Алтын жағалау партиясы (GCP), Ұлттық азаттық қозғалысы (NLM) және Асманкездегі Біріккен партияның (UP) қазынашысы және басты қаржыгері болды. Окуэй бала кезінде оның отбасында саяси қайраткерлер мен доктор Дж. Б. Данкуа және профессор Кофи Абрефа Бусия үйлеріне қонақ болып келеді. Екінші Окиенхене Нана Офори Атта Акрада жер аударылған кезінде Асанкездегі Окуае отбасы үйіне тұрақты қонақ болып тұратын.

Білім және заңгерлік мансап

Окуэй Пресвитериандық ұлдар орта мектебінде оқыды, онда ол GCE "O" деңгейлі сертификатын алды, содан кейін Апам орта мектебінде "A" деңгейлі сертификаттарын алды. Ол Гана университетіне, кейіннен Лондон университетіне, Линкольн қонақ үйіне оқуға түсті. Ол "Б" ды ұстап тұр . А. А. (Құрметпен) Саяси ғылымдар, Л. Л. Б. (Құрметпен. ), Б. Л. және PhD. Ол білікті заңгер және адвокатты, сондай-ақ өзінің жеке заң фирмасының негізін қалаушы және аға серіктесі. Ол Англия мен Уэльс Жоғарғы Сотының адвокаты, Гана адвокаттар қауымдастығының аға мүшесі және кейбір жетекші компаниялар мен қаржы институттарының адвокаты.

Академиялық мансап

Окуайе Гана университеті (Легон) саяси ғылымдарының профессоры, бұған дейін саяси ғылымдар кафедрасының меңгерушісі және университеттің академиялық кеңесінің мүшесі, факультеттер деңгейіндегі ең жоғары билік. Ол филология ғылымдарының докторы болды . 1993 жылы Рокфеллер аға стипендиаты сыйлығын және 1997 жылы Фулбрайт аға стипендиаты сыйлығын жеңіп алды. Ол Вирджиниядағы Джордж Мейсон университетінде қонақ оқытушы болды. 1997 жылдан 1999 жылға дейін Зимбабведе орналасқан Африка саяси ғылымдар қауымдастығының (ААПС) вице-президенті болды.

Жазу және адвокаттық қызмет

Жазушы ретінде Окуэй жақсы басқару, қақтығыстар, саяси білім, орталықсыздандыру және даму, адам құқықтары, саясаттағы әскери араласу, үкіметтік емес ұйымдар, ауыл шаруашылығын дамыту және гендерлік мәселелер туралы көптеген зерттеулер мен жазбаларды жариялады. Ол әйелдердің құқықтарын, соның ішінде оң ықпалды іс-әрекетті қолдайды. Ол 1972-1979 жылдары Ганадағы саясат атты сыйлық иеленген кітаптың авторы, онда ол, атап айтқанда, әскерилерді Африкадағы үкімет пен саясаттың зардабы ретінде бейнелейді және адам құқықтарын бұзу, жанжал саясаты, экономикалық дұрыс басқару және ұлттық құлдырау жағдайларын баяндайды. Ол екінші томды, Ганадағы саясат, 1982-1992 жылдарды жазды, ол революция саясаты, CDR, Қоғамдық трибуналдар, халық билігі, оң қарсылық және сол кезеңдегі адам құқықтары мәселелерімен айналысады. Оның ғылыми мақалалары халықаралық журналдарда жарияланды.

Саяси мансап

Гана университетінде оқып жүрген кезінде Окуэй J. Б. Данкуа / Кофи Абрефа Бусия ісі. Окуайе Бузияның мемлекетті әскерилендіруді болдырмау үшін азаматтық билікке тез оралу туралы шақыруын қатты қолдады және отбасымен бірге 1969 жылы Осуда Прогресс партиясын құруға көмектесті.

Жаңа патриоттық партия

Біріккен партияның прогрестік партиясы 1992 жылы Окуайемен бірге жаңа патриоттық партияның (НПП) құрылтайшы мүшесі болды. 1992 жылы Грейтер Аккрадағы NPP-дің алғашқы өңірлік хатшысы, сондай-ақ кейіннен Га батыс ауданы мен Га шығыс ауданына бөлінген Га округінің ауылдық сайлау округінің бірінші төрағасы болды. 1992 жылдың үшінші тоқсанында Ғылыми-зерттеу комитетінің хатшысы және Ұлттық партияның бірінші Ұлттық науқан тобының мүшесі болды. Ол басқа орталық NPP тұлғаларымен, соның ішінде президент Джон Куфуормен, Нана Аддо Данква Акуфо Аддомен, Р.Р. Ампонсахамен, профессор Аду Боаэнмен, Питер Ала Адджетеймен, Б.Дж. да Рошамен және Сэмюэл Одой Сайкпен бірге 2000 жылғы жалпы сайлауда NPP жеңісі үшін сәтті үгіт-насихат жүргізді. Окуайдың партияның табысына қатысқан рөлі, 1993 және 2000 жылдар аралығында партияның басқа да қызметіне қатысқан журналистік үлесі маңызды болып саналады.

Жоғары комиссар және мемлекеттік министр

2001 жылдан 2004 жылға дейін Окуай Гананың Үндістандағы жоғарғы комиссары болды.

Парламент Төрағасы

Окуай Төртінші республикадағы жетінші парламентте Парламент спикері болды. 2021 жылы ол Парламенттің спикері ретінде жаңа патриоттық партияның кандидаты болды, ол 7 қаңтарда Ұлттық демократиялық конгресс ұсынған Альбан Кингсфорд Сумани Багбинге жеңілді. Албан Кингсфорд Сумани Багбин парламенттің алғашқы отырысында 138 дауыспен, ал Майк Окуайе 136 дауыспен сайланғанын мәлімдеді.

Жеке өмір

Окуэй баптистік шіркеудің пасторы. Ол Альберта Окуайе (туған аты Асафу Аджае) (Major Rtd.) кәсіби медбике. Ол - Гананың Үндістандағы биылғы жоғарғы комиссары Майк Окуэйдің әкесі. Окуэйдің хоббиі футбол көру, үстел теннисін ойнау, кітап оқу, жазу және музыка тыңдау. 2020 жылдың тамызында ол Құрылтайшылар күнін атап өту кезінде "Тәуелсіздік бір адамның шоуы емес, бұл ұжымдық күш-жігер" деп мәлімдеген. Окуайедің айтуынша, бұрынғы президент Кваме Нкрумаға құрмет көрсету жалғыз емес, Гананың барлық негізін қалаушы аталарымен бірге жасалуы керек. Окуайе сондай-ақ Нкрума Гананың тәуелсіздігі үшін күрескенімен, тәуелсіздік үшін күресте жалғыз емес екенін мәлімдеді. Нкруманың ұлы Секу Нкрума профессор Окуайеге осы пікірлері үшін наразылық білдіріп, егер парламент спикері марқұм әкесіне сын айтуға ниеттенсе, онда ол бір партиялық жүйе мен Нкрума кезінде енгізілген алдын алуды анықтау туралы заң туралы сөйлесуі керек деді.