Кіріспе

Плазма физикасында электромагниттік электрондық толқын – магнит өрісі компоненті бар және негізінен электрондар тербелетін плазмадағы толқын. Магниттелмеген плазмада электромагниттік электрондық толқын – плазманың өзгерткен жарық толқыны. Магниттелген плазмада өріске перпендикуляр екі режим бар: O және X режимдері, ал өріске параллель екі режим бар: R және L толқындары.

Лангмуир толқыны

Лангмуир толқыны – таза бойлық толқын, яғни толқын векторы E өрісімен бір бағытта жатады. Бұл электростатикалық толқын; сондықтан оның тербелісті магнит өрісі жоқ. Плазма диэлектрлік заттардан өзгешелігі – электр өрістеріне реакция жасайтын зарядталған бөлшектерден тұрады. Біртекті плазмадағы электрондар тепе-теңдік күйінен бұзылғанда зарядтың айырылуы орын алып, электрондарға қалпына келтіру күші ретінде әрекет ететін электр өрісі пайда болады. Электрондардың инерциясы болғандықтан, жүйе гармоникалық осциллятор сияқты мінез-құлық танытады, онда электрондар ωpe жиілігінде тербеліседі, бұл электрондық плазма жиілігі деп аталады. Бұл тербелістер тарамайды – топтық жылдамдық 0-ге тең. Электрондардың жылулық қозғалысын ескергенде, электрондық плазма жиілігі ωpe-ден жиілікте қатеу пайда болады. Электрондық қысым градиенті қалпына келтіру күші ретінде әрекет етеді, иондалмаған газдардағы дыбыс толқынына ұқсас таралатын толқынды құрайды. Осы екі қалпына келтіру күшін (электр өрісінен және электрондық қысым градиентінен) біріктіру арқылы Лангмуир толқыны деп аталатын толқын туындайды. Дисперсиялық қатынас:

Дисперсиялық қатынастың оң жағындағы бірінші мүше – электр өрісі күшімен байланысты электрондық плазма тербелісі, ал екінші мүше – электрондардың жылулық қозғалысымен байланысты, мұнда Ce – электрондардың жылулық жылдамдығы, ал k – толқын векторы.

R толқыны мен L толқыны

R толқыны мен L толқыны, тиісінше, оң және сол жақ айналмалы поляризацияланған. R толқыны ωR жиілігінде кесіледі (сондықтан осы жиілік осылай аталады) және ωc жиілігінде резонансқа ие. L толқыны ωL жиілігінде кесіледі, бірақ резонансы жоқ. R толқындары ωc/2 жиілігінен төменде сыбызғы толқындары деп те аталады.

Дисперсиялық қатынастар

Дисперсиялық қатынасты жиіліктің (квадраты) өрнегі ретінде жазуға болады, бірақ оны сыну көрсеткіші ck/ω (квадраты) түрінде де жазу жиі кездеседі. + Электромагниттік электрондық толқындар туралы қорытынды Шарттар Дисперсиялық қатынас Атауы Жарық толқыны О толқыны X толқыны (оң айналмалы поляризация) R толқыны (свистер режимі) (сол айналмалы поляризация) L толқыны