Кіріспе

71 протонды, бірақ әр түрлі нейтронды атомдар. Табиғатта кездесетін лютеций (71Lu) бір тұрақты изотоптан – 175Lu (97,41% табиғи молықта) және бір ұзақ өмір сүретін радиоизотоптан – 176Lu (жартылай ыдырау периоды 3,78 × 1010 жыл, 2,59% табиғи молықта) тұрады. Қырық радиоизотоп сипатталған, олардың 176Lu-дан басқа ең тұрақтысы – 174Lu (жартылай ыдырау периоды 3,31 жыл) және 173Lu (жартылай ыдырау периоды 1,37 жыл). Қалған радиоактивті изотоптардың жартылай ыдырау периоды 9 күннен кем, ал олардың көпшілігінің жартылай ыдырау периоды жарты сағаттан да аз. Бұл элементтің 18 мета-күйі бар, ең тұрақтылары – 177mLu (t1/2 160,4 күн), 174mLu (t1/2 142 күн) және 178mLu (t1/2 23,1 минут). Лютецийдің белгілі изотоптарының массалық саны 149-дан 190-ға дейін өзгереді. Ең көп таралған тұрақты изотоп 175Lu-дан бұрынғы негізгі ыдырау түрі – электронды тұтқындау (кейбір альфа және позитрондық эмиссиямен), ал одан кейінгі негізгі түрі – бета эмиссия. 175Lu-дан бұрынғы негізгі ыдырау өнімдері – итербий изотоптары, ал одан кейінгі негізгі өнімдер – гафний изотоптары. Лютецийдің барлық изотоптары радиоактивті немесе, 175Lu жағдайында, байқау бойынша тұрақты, яғни 175Lu радиоактивті болуы мүмкін деп болжанады, бірақ оның ыдырауы әлі байқалған жоқ.

Лютеций-177

Лутеций (177Lu) хлориді, басқалармен қатар Lumark саудалық атауымен сатылады, басқа дәрілік заттарды радиомаркалау үшін, қатерлі ісікке қарсы ем ретінде немесе сцинтиграфия (медициналық радиосуреттеу) үшін қолданылады. Оның ең көп кездесетін жағымсыз әсерлері – анемия (қызыл қан клеткаларының төмендеуі), тромбоцитопения (қандағы тромбоциттердің төмендеуі), лейкопения (ақ қан клеткаларының төмендеуі), лимфопения (лимфоциттердің деңгейінің төмендеуі, ақ қан клеткаларының бір түрі), жүрек ауруы (нашар сезіну), құсу және шаштың жеңіл және уақытша түсіп кетуі.