Кіріспе

Британдық саяси партия (кейінірек сол атаумен тағы да партия)

Ұлттық партия – 1917 жылдың тамызында Консервативтік партиядан оңшыл қанаттың бөлінуінен құрылған, қысқа ғұмырлы британдық саяси партия.

Құрылу

Партия Бірінші дүниежүзілік соғыстың ең қаһарлы кезінде либералды унионист Лорд Амптилл, сэр Ричард Купер және сэр Генри Пейдж Крофт тарапынан құрылды. Оның мүшелері соғысқа қатысты ерекше шетелге деген күдікпен қарады, сонымен қатар құрметтерді сатуға да қарсы болды. Бұл партия манифесінде баяндалған олардың мақсаттарында көрінді: Жаңадан құрылған партия мүшелігін кеңейтуді көздеді, оған "Англия, Шотландия, Ирландия және Уэльстен ғана емес, бүкіл Британ империясынан барлық партиялардан ерлер мен әйелдер" қабылдауды жоспарлады.

Іс-шаралар

Ұлттық партия қоғамдық жиналыстар өткізіп, премьер-министр Ллойд Джорджқа петиция жолдады. Оның саясаты әскери қызметке шақыру жасын елуге дейін көтеру, Ирландияда әскери қызметке шақыруды енгізу, Ұлыбританиядағы неміс банктері мен кәсіпорындарын жабу, жау шетел азаматтарын қамауға алу, отандық астыққа кепілдік берілген баға белгілеу, британдық өнеркәсіпті қорғау және неміс қалаларына қарсы әуе шабуылдарын ұйымдастыруды қамтыды. Ұлттық партия компания басшылары мен оларға келісім-шарттар берген мемлекеттік мекемелер арасындағы тығыз байланыстарды сынады. 1918 жылдың маусымында партия құпия құжаттарға ие болғаннан кейін Лондондағы Кинг-стриттегі бас кеңсесі мен бірқатар аймақтық кеңселерге әскери шенеуніктер мен үкімет өкілдері шабуыл жасады. Ұлттық партия жұмысшы табына көмектесу саясатын ұстанды, себебі "егер сіз патриоттық ұлтты қаласаңыз, онда дені сау жағдайда өскен, алға жылжуға толық мүмкіндігі бар, қанағаттанған халықты мақсат етуіңіз керек". Оның бірінші ұраны – "өнімді шектемеудің орнына жалақыны шектемеу". Ол кейде Ұлттық демократиялық және Еңбек партиясымен ынтымақтастық жасады. 1918 жылдан 1923 жылға дейін "National Opinion" басылымын жариялады. Партия жұмысшы табының қолдауын ынталандырғанмен, бай және жоғары топ өкілдерінен тұратын ядросы болды. Декларацияға алғашқы қол қойғандардың көп бөлігі аристократия, ірі бизнесмендер және кәсіби офицерлер тобынан шыққан, жұмысшы табының өкілдігі өте аз болды.

Тарифтік реформалар лигасымен қарым-қатынас

1917 жылы Консервативтік партияның бір тобымен байланысты протекционистік ұйым – Тарифтік реформа лигасының жылдық бас жиналысында, лиганы Ұлттық партиямен біріктіру әрекеті жасалды. Бұл қанағаттандырмаушылыққа толы жағдайға әкелді, және ұсыныс ақырында алынып қайтарылды. Лига төрағасы Лорд Данканнон отставкаға келіп, жаңа партияға қосылатынын мәлімдеді.

Шығыс Ислингтон қосымша сайлауы

Ұлттық партияның алғашқы сайлау күресі 1917 жылдың қазан айында болды, ол кезде Ислингтон-Ист округінен парламент депутатының қайтыс болуына байланысты қосымша сайлау жарияланды. Бірінші дүниелік соғыс кезіндегі коалициялық үкіметтегі партиялар арасында саяси келісім болды, және орынды бәсекесіз толтыру күтілді. Дегенмен, партия үкіметтік кандидат Эдвард Смолвудқа қарсы тұру үшін Метрополитен су басқармасының төрағасы Эдмунд Броутон Барнардты ұсынды. Үшінші кандидат А. Бейкерге оңшыл депутат Ноэль Пембертон Биллинг және "Қорғаушы қоғам" қолдау көрсетті. Партия нашар нәтиже көрсетті, Барнард 513 дауыс (10,8%) алып, үшінші орынға табан жетті. Партия өзінің құрылтай жиналысын екі күннен кейін өткізді, ал президент лорд Бересфорд нәтижеге "қатты қуанғанын" және оның "партия үшін күресіп жатқандарға одан да зор жігер беруіне" себеп болатынын мәлімдеді.

Еңбек партиясымен ұсынылып отырған ынтымақтастық

Ұлттық партияның басшылығы парламенттегі екі негізгі партияға: "таратылған" консерваторлар мен "сенімсіздікке ұшыраған" либералдарға қатысты бекем қарсылық танытты. Олардың орнына, олар "алдағы үлкен партия" деп есептейтін Лейбористік партиямен одақ құруға ұмтылды. Кандидаттарды Бессборо графы, оның ұлы Лорд Данканнон, Файви лорды Лейт және Сомерсет герцогы қолдады. Партия барлығы шамамен 94 000 дауыс жинады, бұл 1930 жылдары фашистік Жаңа партия алған дауыс санынан екі есе асты.

Үміткерлер тізімі

Бетнал Грин Солтүстік-Шығыс — лейтенант Уилфред Лидделл Стил (29,3%)
Борнмут — сэр Генри Пейдж Крофт (ұсталған, 66,3%)
Бристоль Солтүстік — Эрнест Петтер (13,3%)
Шығыс Хам Солтүстік — У. Манн (41,7%)
Фром — Томас Кинкейд Смит (1,1%)
Грейвсенд — Гарри Хинкли (6,5%)
Хаммерсмит Солтүстік — Джеймс С. Уокер (19,9%)
Хэмпстед — Джон Харрис Врентмор (9,9%)
Гертфорд — Эдмунд Брутон Барнард (38,8%)
Ислингтон Шығыс — Чарльз Эдвард Копплстоун (3,0%)
Кенсингтон Оңтүстік — Бригген Эрнест Маккинс (33,2%)
Кеттеринг — Алджернон Ф. Х. Фергюсон (19,9%)
Лидс Солтүстік — Х. Ф. Уайатт (6,9%)
Лаймхаус — Чарльз Герберт Роуэлл (14,9%)
Манчестер Ардвик — лейтенант-полковник Х. М. Стивенсон (19,7%)
Ноттингем Орталық — Артур Китсон (12,1%)
Паддингтон Солтүстік — капитан Гордон Астон (23,4%)
Путни — құрметті Джон Дженкинс (36,4%)
Рочдейл — Джон Фицджеральд Джонс (6,6%)
Шордич — Томас Уорвик (3,0%)
Торнбери — генерал-майор Томас Пилчер (38,0%)
Тайнмут — Диксон Скотт (3,1%)
Уолсолл — сэр Ричард Купер (ұсталған, 52,3%)
Уэллс — майор Г. С. С. Ходжсон МК (4,6%)

Лидстің Солтүстік-Шығысына кандидат жарияланды, капитан У. П. Бригсток, бірақ ресми түрде ұсынылмай кері қайтарылды. Людлоудан сайланған Rowland Hunt 1917 жылы Ұлттық партияға қосылды, бірақ сайлау кезінде консерваторлар партиясына қайта оралды, сондай-ақ Оңтүстік Нортгемптонширдегі Эдвард Фицрой да оралды. Ригейттегі Ұлттық партия өкілі Ричард Гамильтон Роусон сайлауға аз уақыт қалғанда, қазан айында қайтыс болды, және партия бұл орынға үміткер ұсынбады. Партия Манчестер Рушольмеде үміткерді тікелей ұсынбады, бірақ кейіннен 1919 жылғы Манчестер Рушольмедегі сайлауға үміткер қойды. Роджер Боуэн Крудсон дауыстардың 4% ғана алды. Оның соңғы сайлауы 1920 жылғы Дартфордтағы сайлау болды, онда Реджинальд Апплин Тәуелсіз парламенттік топпен бірігіп үміткер ретінде қатысты және дауыстардың 10,9% алды. 25 нәтижеде 12 кандидат дауыстардың сегізден бірін алуға жетпегендіктен, кепілдік ақшаларын жоғалтты, бұл 1918 жылы барлығы 1500 фунт стерлингке тең болды, инфляцияны ескере отырып, бұл сома қазіргі күні £ құрайды.

Таратылуы

1921 жылғы сәуірде Ұлттық партия таратылды, бірақ Оливер Расселл, 2-ші барон Амптилл басқарып, Ұлттық конституциялық қауымдастық деген жаңа атаумен қайта құрылды. Ол құрылтайлар өткізді және Ллойд Джордж коалициясын таратуға көмектесу үшін 4-ші Солсбери маркизімен ынтымақтастықпен жұмыс істеді.