Жилль Япи Япо: Кот-д’Ивуар футболшысының мансабы

Кіріспе

Жиль Дональд Япи Япо (1982 жылдың 30 қаңтарында туған) – Кот-д’Ивуарлық бұрынғы кәсіби футболшы, жартылай қорғаушы ретінде ойнаған.

Клубтық мансап

Абиджанда туған Япи Япо ASEC Mimosas клубында карьерасын бастады, содан кейін Beveren клубымен Еуропаға көшті. 2004 жылдың қаңтарында Нант клубымен қарыздық келісімшартқа отырды, ал 17 мамырда үш жылдық келісімшартқа қол қойды, себебі оның Beveren клубымен келісімшарты жазда аяқталуға тиіс болды. Карьерасының осы кезеңінде ол шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде ойнады. 2005-06 маусымда Нант клубында ойнады, содан кейін Young Boys клубына қарызға берілді. Кейін Young Boys клубымен тұрақты келісімшартқа отырды, онда қорғаныс жартылай қорғаушысы және ойыншы ретінде ойнады. 2010 жылдың 15 ақпанында «Базель» клубы Япи Японы 1 шілдеден бастап үш жылдық келісімшартқа алғанын хабарлады. Ол бас жаттықтырушы Торстен Финктің басшылығымен 2010-11 маусымда «Базельдің» бірінші командасына қосылды. Сегіз бақылау ойынынан кейін Япи Япо 2010 жылдың 20 шілдесінде Санкт-Якоб стадионындағы үй матчында жаңа клубы үшін отандық лигада дебют жасады, нәтижесінде «Базель» «Цюрихті» 3:2 есебімен жеңді. Жаңа клубы үшін алғашқы голын 2010 жылдың 1 тамызында үй матчында соқты, «Базель» «Санкт-Галленді» 3:0 есебімен жеңді. «Базель» 2010-11 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының үшінші іріктеу кезеңінде қатысып, топтық кезеңге өтті, бірақ топта үшінші орынды иеленді. Сондықтан олар 2010-11 жылғы Еуропа лигасының нокаут кезеңіне түсті, бірақ онда соңғы минуттағы голдан кейін Мәскеудің «Спартагынан» жеңіліп қалды. Япи Япо 12 еуропалық матчтың 11-інде ойнады. «Базельмен» бірге Япи Япо 2010-11 маусымның соңында Швейцария чемпионатында жеңіске жетті, қарсыласы «Цюрихтен» бір ұпаймен озып кетті. 2011-12 маусымының басында Япи Япо 2011 жылғы Ухренкупын жеңген «Базель» командасының құрамында болды, «Герта Берлин» клубын 3:0 есебімен және «Вест Хэм Юнайтед» клубын 2:1 есебімен жеңіп, гол айырмасы бойынша «Янг Бойз» клубынан озып кетті. 2011-12 жылғы Суперлига маусымының екінші матчында Япи Япо тізе буынының жарылуынан зардап шекті, бұл оны алты айға жарыстан шеттетті. 2012 жылдың 16 ақпанында «Янг Бойз» клубына қарсы өткен сыртқы матчта қайтадан ойынға шықты, 65-ші минутта алмастырылды. 2011-12 маусымының соңында жаңа клубымен бірге «дубль» жеңімпазы атанды. Олар 20 ұпаймен лигасының чемпионы атағын жеңіп алды. Команда Швейцария кубогын жеңіп алды, финалда пенальти сериясында «Луцерн» клубын 4:3 есебімен жеңді. «Базель» 2012-13 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңінде қатысты. Бірақ плей-офф кезеңінде CFR Cluj клубы жарыстан шығарды. Содан кейін олар 2012-13 жылғы УЕФА Еуропа лигасының топтық кезеңінде жалғастырды. Топты екінші орында аяқтаған «Базель» нокаут кезеңіне өтті және жартылай финалға дейін жетті, онда УЕФА Чемпиондар лигасының титул иегері «Челси» клубымен кездесті. «Челси» екі ойынды да жеңіп, жалпы есеп бойынша 5:2 есебімен жеңіске жетті, соңында жарыста жеңіске жетті. Маусымның басында Япи Япо тұрақты түрде ойынға қатысты, бірақ тамыздағы жарақаттан кейін оның ойынға қатысу уақыты азайды. 2012-13 жылғы Швейцария Суперлигасының соңында командамен бірге чемпионатты жеңіп алды. 2012-13 жылғы Швейцария кубогының финалына жеткен «Базель», бірақ «Грассхоппер» клубынан жеңіліп, қосымша уақыттан кейін 1:1 есебімен тең түскеннен кейін пенальти сериясында 4:3 есебімен жеңіліске ұшырады. Япи Япо маусымның екінші жартысында тек төрт ойында ғана ойнады. Бірақ бас жаттықтырушы Мурат Якин Япи Японы өз жоспарларында енді қарастырмағандықтан, клуб пен ойыншы арасындағы келісімшарт ұзартылмады және ол бос агент ретінде кетті. «Базель» клубында ойнаған кезінде Япи Япо «Базель» үшін 119 матч өткізіп, барлығы тоғыз гол соқты. Олардың 58-і Швейцария Суперлигасында, 7-і Швейцария кубогында, 15-і УЕФА жарыстарында (Чемпиондар лигасы мен Еуропа лигасы), ал 39-ы достық матчтар болды. Ол отандық лигада үш гол соқты, ал қалған тоғызын бақылау матчтарында соқты. 2013 жылдың тамызында Япи Япо Дубай CSC клубымен келісімшартқа отырды. 2014 жылдың 22 маусымында Япи Япо «Цюрих» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойғандығы хабарланды. 2014 жылдың 9 қарашасында «Арау» клубының ойыншысы және «Базельдің» бұрынғы командаласы Сандро Визер лига матчында Япи Япоға тізеден жоғары соққы берді, бұл соңғысының мансабын күмәнге қалдырды. Оның алдыңғы және айқас буындары, менсикус, тізе бауыры жарылып, шеміршектеріне ауыр зақым келді және жамбасында терең көкжиектер пайда болды. Визерге соққы үшін тікелей қызыл карточка көрсетілді, кейіннен Швейцария лигасы оны алты матчқа тоқтатты. Япи Японың қайтадан ойнауы екіталай болғандықтан, «Цюрих» клубының президенті Ансильо Канепа Визерге қарсы сот ісін бастады. Япи Япо ақырында 2015 жылдың 13 қыркүйегінде «Тун» клубына қарсы өткен матчта 3:3 есебімен тең түскен кезде бірінші таймда алмастырылып, ойынға қайта оралды және «Цюрихтің» үшінші голын соқты. 2017 жылдың 26 тамызында «Арау» клубы Япи Японы бір маусымға қарызға алғанын хабарлады. 2018 жылдың 20 шілдесінде Япи Япо «Базель» клубына қайта оралатыны хабарланды. Жаттықтырушы курсына дайындалып жатқан ол «Базельдің» үшінші лигадағы U21 командасына көмектеседі, сондай-ақ жаттықтырушылар тобына көмектесуі мүмкін екені айтылды.

Born in Abidjan, Yapi Yapo started his career at ASEC Mimosas and then moved to Europe with Beveren. He joined Nantes on a loan contract in January 2004, and on 17 May, he signed a three year contract, because his contract with Beveren was due to expire in the summer. At this stage of his career, he played as an attacking midfielder. He was on the fringe at Nantes in the 2005–06 season, prompting a loan move to Young Boys. He then joined Young Boys on a permanent basis, where he played as a defensive midfielder and playmaker. On 15 February 2010 FC Basel announced that they had signed Yapi Yapo as from 1 July on a three year contract. He joined Basel's first team during their 2010–11 season under head coach Thorsten Fink. After playing in eight test games Yapi Yapo played his domestic league debut for his new club in the home game in the St. Jakob Park on 20 July 2010 as Basel won 3–2 against FC Zürich. He scored his first goal for his new club in the home game on 1 August 2010 as Basel won 3–0 against FC St. Gallen. Basel started in the 2010–11 UEFA Champions League third qualifying round and advanced to the group stage, but ended the group in third position. Therefore they dropped to the 2010–11 Europa League knockout phase, but here they were eliminated by Spartak Moscow due to a last minute goal against them. Yapi Yapo played in 11 of the 12 European matches. With Basel, Yapi Yapo won the Swiss Championship at the end of the 2010–11 season topping the table just one point clear of rivals Zürich. To the beginning of their 2011–12 season season Yapi Yapo was member of the Basel team that won the 2011 Uhrencup, beating both Hertha Berlin 3–0 and West Ham United 2–1 to lead the table on goal difference above Young Boys. During just the second league game of the 2011–12 Super League season, Yapi Yapo suffered a rupture of the cruciate ligament, and this kept him out of the game for six months. He returned to the team the away draw in the Stade de Suisse against Young Boys on 16 February 2012 as he was substituted in during the 65th minute. At the end of the 2011–12 season he won the Double with his new club. They won the League Championship title with 20 points advantage. The team won the Swiss Cup, winning the final 4–3 in a penalty shootout against Luzern. Basel had started in the 2012–13 UEFA Champions League in the qualifying rounds. But were knocked out of the competition by CFR Cluj in the play off round. They then continued in the 2012–13 UEFA Europa League group stage. Ending the group in second position, Basel continued in the knockout phase and advanced as far as the semi finals, there being matched against the reigning UEFA Champions League holders Chelsea. Chelsea won both games advancing 5–2 on aggregate, eventually winning the competition. In the early stages of the season Yapi Yapo came to regular playing time, but following an injury in August, his appearance time diminished. At the end of the Swiss Super League season 2012–13 he won the Championship title with the team. In the 2012–13 Swiss Cup Basel reached the final, but were runners up behind Grasshopper Club, being defeated 4–3 on penalties, following a 1–1 draw after extra time. Yapi Yapo appeared in just four games in the second half of the season. But because head coach Murat Yakin no longer considered Yapi Yapo within his plans, the contract between club and player was not prolonged and he departed as free agent. During his time with the club, Yapi Yapo played a total of 119 games for Basel scoring a total of nine goals. 58 of these games were in the Swiss Super League, seven in the Swiss Cup, 15 in the UEFA competitions (Champions League and Europa League) and 39 were friendly games. He scored three goals in the domestic league and the other nine were scored during the test games. In August 2013 Yapi Yapo signed for Dubai CSC. On 22 June 2014 it was announced that Yapi Yapo had signed with Zürich on a one year contract. On 9 November 2014, Aarau player and former Basel teammate Sandro Wieser committed a knee high challenge on Yapi Yapo in a league match, leaving the latter's career in serious doubt. He suffered torn anterior and cruciate ligaments, a torn meniscus, a torn kneecap tendon, serious cartilage damage and deep bruising to his thigh. Wieser was shown a straight red card for the tackle, and was later suspended for six matches by the Swiss league. With Yapi Yapo highly unlikely to ever play again, Zürich president Ancillo Canepa launched legal proceedings against Wieser. Yapi Yapo did eventually return to action as a first half substitute, in a 3–3 draw against FC Thun at the Letzigrund on 13 September 2015, scoring the third Zürich goal in the process. On 26 August 2017 FC Aarau announced that they had signed Yapi Yapo on a loan period for one season. On 20 July 2018 it was announced that Yapi Yapo would return to FC Basel. Preparing for a course as trainer, he was to help with the Basel U 21 team in the Promotion League, the third tier of Swiss football. In the announcement it was also suggested that he could help with the coaching team.

Халықаралық мансап

Япи Япо 2006 жылы Германияда өткен ФИФА әлем чемпионатында Кот-д'Ивуар құрамасының құрамында болды. Ол сондай-ақ 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатына Кот-д'Ивуар құрамасына алдын ала тізімге енді, бірақ ақырында Бакари Коне және Эмерсе Фаемен бірге құрамнан шығарылды, олар 2006 жылғы әлем чемпионатында онымен бірге ойнаған еді. Осыдан кейін ол Кот-д'Ивуар ұлттық құрамасынан қанағаттандырып зейнетке шықты.