Кіріспе

Джован Баттиста Чини (1525 – шамамен 1586) – Флоренциядағы Медичи сарайының итальяндық Ренессанс драматургы.

Тарих

Цини 16 ғасырда Медичи билігінің шарықталу кезеңінде Ұлы герцог Козимо I құрған Флоренция өнер академиясының мүшесі болды. Оның замандастары – д'Амбра, Ласка (танымал «Др. Маненте туралы әңгіме» авторы), Чеки және Гелли. Олар Плавт пен Теренцийден Ариосто мен Макиавеллиге дейінгі интеллектуалдық философияларды оқыды.

Театр жұмысы

Ол кезде Флоренция театр орталығы ретінде Еуропаны басқарды. XV ғасырда қала "sacre rappresentazioni" үшін танымал болды: бұл сахналық машиналарды қолданатын діни драмалар еді. Дегенмен, қазіргі заманғы театрға қадам басқан маңызды жайт – флоренциялықтардың классикалық комедияларды сахналауға құштарлығы болды, ал қалған интеллектуалды Еуропа оларды тек оқып қана қойды. Флоренциядағы классикалық қойылымның алғашқы мысалы 1476 жылы Теренстің "Андриясы" пьесасының латын тіліне аударылып, оны кең көрерменге түсінікті ету үшін қойылғандығы болды. Келесі қадам 16-шы ғасырдың соңында жасалды, онда мәтінге музыкалық интермедиялар енгізіліп, сөйлеу диалогы пайда болды – осылай қазіргі опера туды. Осы ерте "опералардың" бірі – Купидон мен Психея туралы жырларға негізделген Цинидің маңызды туындысы еді. Цини бұл шығарманы "Флоренция Ұлы Герцогтігінің болашағына" арнап, оны Алессандро Стриджионың музыкасымен қойды. Стриджио (1535–1589) Флоренция Медичи әулетінің басты композиторы болды. Оның тағы бір туындысы – "Ла Ведова" ("Жесір") – Медичи әулетінің сәулетшісі Балдассаре Ланчи жасаған механикалық айналатын декорациялары бар атақты театрлық безендіруді алды. Ланчи пьесаның оқиғасының орнын өзгертті, Цини жазғаннан гөрі көбірек сахналық ауысуларды қосу үшін.

Өнер көрсетулер

Бұл әсем әрі күрделі қойылымдар көбінесе Медичи отбасының үйлену тойлары мен крещение рәсімдеріне арналып қойылған, не Флоренцияға келген шетелдік ханзадалар мен билеушілерді құрметтеу үшін ұйымдастырылған. Цини заманында қойылымдар әдетте палаццоның ауласында өткізілетін, онда көбінесе трибуналар орнатылатын. Ауланың үстін аспан суреті салынған матамен жабатын. Медичи 1549 жылы Лука Питтиден сатып алған Палаццо Питтиде мұндай қойылымдар үшін Боболи бағында амфитеатр салынған. Бір қойылымда жетпіс шамдақтан тұратын мүсіншелермен безендірілген шамдар "аспаннан" ілініп, жарық берген, ал артистер Венеция бейнеленген фонмен театр аренасына әсем безендірілген платформаларда кірген. Венеция мен Сахара флоренциялық пьесалар үшін танымал орындар болды, және Цини осы орындарды таңдауда ерекшелік танытқан жоқ.