Кіріспе
Эдмонтон қаласындағы ботаникалық бақ, Альберта, Канада. Муттарт консерваториясы (/m//ə/'/t//ɑːr//t/) – Канаданың Альберта провинциясындағы Эдмонтон қаласының орталық бөлігінен қарсы жатқан Солтүстік Саскачеван өзенінің аңғарында орналасқан ботаникалық бақ. Эдмонтонның ең танымал нысандарының бірі – консерватория үш қалалық жылыжайдан, қоғамдық бақтардан және үш биомда кездесетін өсімдік түрлерін көрсету үшін арналған төрт ерекше пирамидадан тұрады, ал төртінші пирамидада маусымдық көрме ұйымдастырылады. Орталық вестибюльді бесінші, кішкентай шатырлы пирамида жарықтандырады. Глэдис және Меррилл Муттарт қорының сыйлығы консерваторияның құрылысына түрткі болды, ал қалған қаржыны Альберта үкіметі мен Эдмонтон қаласы ұсынды. Консерваторияға Эдмонтон қаласының Парктер және Демалыс департаменті қызмет көрсетеді және басқарады.
The Muttart Conservatory (/m//ə/'/t//ɑːr//t/) is a botanical garden in the North Saskatchewan river valley, across from the downtown core in Edmonton, Alberta, Canada. One of the best known landmarks of Edmonton, the conservatory consists of three city operated greenhouses, public gardens, as well as four feature pyramids for display of plant species found across three biomes, with the fourth pyramid hosting a seasonal display. A fifth minor skylight pyramid lights up the central foyer. A donation from the Gladys and Merrill Muttart Foundation provided momentum for the conservatory's construction, with the remaining funding supplied by the Government of Alberta and the City of Edmonton. The conservatory is staffed and operated by the Edmonton Parks and Recreation Department.
Сәулет
Консерваторияның ерекше құрылымы сәулетші Питер Хемингуэйдің жобалауымен салынған. Ол төрт шыны пирамидадан тұрады, олар орталық қызметтік ядроның айналасына орналасқан. Екі үлкен пирамиданың ауданы ал екі орташа пирамиданың көлемі. Пирамидалардың үшеуі тропикалық, қоңыржай және шөлейт аймақтарынан әкелінген өсімдіктерді көрсетуге арналған, ал төртіншісі маусымдарға қарай өзгеріп отыратын және әсем гүлдердің көптеген көрмелерін ұсынатын орын.
Биомалар
Бұл пирамидада Оңтүстік Ұлы көлдер, Австралия және тіпті Азияның таулы аймақтары сияқты қоңыржай белдеулерге тән өсімдіктер орналасқан. Кіреберісіне жақын, ағынмен суарылатын батпақ аймағында ақ су лилиялары мен тотықұс қауырсыны өседі. Батпақ көбінесе шығыс жапырақты ағаштар мен аласа бұталармен, сондай-ақ секвоялар, кедрлер және пампа шөбімен жасыраған орманға жалғасады. Австралиялық бөлімде эвкалипт ағаштары мен гүлді бұталар толықтырылған. Орман төсегінде және альпілік аймақта көптеген ұсақ гүлді өсімдіктер өседі, олардың кейбіреуі Альбертаға тән, ал қалғандары әлемнің түкпір-түкпірінен келген. Мұқият бақыланатын орта жағдайлары өсімдіктерге қыста ұйқыға келуге және көктемде жасыл жапырақтар мен жарқын гүлдермен гүлдеуге мүмкіндік береді. Құрғақ пирамидадағы өсімдіктер бес құрлықтың ыстық және суық құрғақ аймақтарынан алынған. Олардың барлығы құрғақ ауа райында, тегіс ылғалдықта және күндізгі және түнгі температураның үлкен ауытқуында өмір сүруге бейімделген. 2013 жылдың көктемінде Құрғақ пирамидада Агаве Американа гүлдеді, оның биіктігі 30 футқа жетіп, пирамиданың шатырына дейін созылды. Бұл өсімдік Муттарт консерваториясы ашылғаннан кейін бір жыл өткен соң отырғызылды. Тропикалық пирамидада түрлердің ең көп әртүрлілігі бар; биік пальмалардың қанаты астында банан мен жылап тұрған инжірлер, орхидеялар, түрлі гибискустар мен райская құсы бар. Өсімдіктер тропикалық жаңбырлы ормандардан, мәңгі жасыл ормандардан немесе далалардан келген, көбінесе әдемі және жарқын. Пирамиданың ортасына құлап түсетін сарқырама бар, онда шағын балықтар мен су лилиялары мекендейді. Бұл пирамидада бұрын киви құсы мен жалқау жануарлар да болған. 2013 жылдың 11 наурызында импортталған Amorphophallus titanum (көбінесе өлік гүл деп аталады) гүлдің бүршігі пайда болып, 22 сәуірде гүлдеді. Фейс пирамидасы жыл бойы бірнеше рет ауысатын маусымдық көрмелер ұсынады, олар тақырыптық көрмелерге және маусымдық мерекелерге бағытталған. Ыңғайлылықтардың ішінде ашық аспандағы беседка, сыйлық дүкені және Culina Muttart Café бар. Кафеде жергілікті ингредиенттерден, соның ішінде жылыжайда өсірілген шөптер мен салат жасылдарынан жасалған бірнеше тағамдар ұсынылады. Эдмонтон қаласына тиесілі және басқарылатын бұл кешен арнайы іс-шараларға, мысалы, тойларға да танымал орын. Консерватория 2009 жылдың маусым айында 6,3 миллион долларлық жөндеуден өтті.
controlled environmental conditions allow the plants to go dormant in winter and burst into spring growth of green leaves and colourful blooms. The plants from the Arid pyramid come from hot and cold dry areas spanning five continents. They share an ability to thrive in environments with dry air, irregular moisture and wide day/night temperature fluctuations. In spring 2013, the Arid Pyramid featured an Agave Americana plant bloom which reached a height of 30 feet before reaching the top of the pyramid. This plant was planted a year after the Muttart Conservatory first opened. The Tropical pyramid provides an enormous diversity of species; under a canopy of tall palms, banana and weeping fig are orchids, various hibiscus and the bird of paradise. The plants come from tropical rainforests, evergreen forests or grasslands, and are often showy and bright. A waterfall cascades into the centre of the pyramid where small fish and water lilies make their home. This pyramid has also been home in the past to a kiwi bird and a sloth. On March 11, 2013, the bud to an imported Amorphophallus titanum plant (commonly known as the corpse flower) budded and bloomed here on April 22. The Feature pyramid offers seasonal displays that change several times per year, focusing on themed displays and seasonal celebrations. Other amenities at the facility are an outdoor gazebo, gift shop, and the Culina Muttart Café. The café serves several menu items made with locally sourced ingredients, including herbs and salad greens grown on site at the greenhouse. The facility, owned and operated by the City of Edmonton, is also a popular site for special events, such as weddings. The conservatory underwent a $6.3 million renovation that was completed in June 2009.