Кіріспе

Аргентиналық актриса және әнші (1908–2000)

Либертат Ламарк Буза (Libertad Lamarque Bouza; 24 қараша 1908 – 12 желтоқсан 2000) – аргентиналық актриса және әнші, Аргентина және Мексика киносының алтын ғасырының ірі өкілдерінің бірі. Ол Латын Америкасының барлық аймақтарында танымал болды және "Американың сүйіктісі" ("La Novia de América") атымен белгілі болды. 2000 жылы қайтыс болғанға дейін ол 65 фильмде (21-і Аргентинада, 45-і Мексикада және біреуі Испанияда түсірілген) және алты теленовеллада ойнады, 800-ден астам ән жазды және көптеген театрлық қойылымдарға қатысты.

Өмірбаян

Либертад Ламарк Аргентинаның Санта-Фе провинциясындағы Росарио қаласында Гауденсио Ламарк (1874-1947) отбасында дүниеге келді. Ол Либертад деп аталды, яғни "Азаттық", себебі ол туған кезде оның анархист әкесі түрмеде болып, босатуды өтініштенді. Ол жақын маңайдағы қалалар бойынша гастрольдік сапарлар жасаған көше әншілері тобында қатысты. 1923 жылы ол алғашқы кәсіби өнерінде, "Madre Tierra" сахналық қойылымында өнер көрсетті. Осы гастрольден кейін Буэнос-Айрестегі Театро Колон театрында өткен байқауға қатысып, "La cumparsita" және "Tocaneando" танголарын орындағаны үшін бірінші жүлдеге ие болды және "Танго королевасы" атағын алды.

Эва Перонмен болған аңыздық қақтығыс

Аңыз бойынша, Ламарк Аргентинаны бірінші ханым Ева Перонның оны қара тізімге енгізгендіктен тастап кеткен. Ламарк өмірінде аңыздың кейбір бөліктерін, әсіресе «Кабальгата циркі» түсірілімінде Еваға соққы бергені туралы хабарларды жоққа шығарды. 1986 жылғы автобиографиясында ол бұл айыптауларды толығымен жоққа шығарып, фильм түсірілімі кезінде Еваның тәртіпсіздігіне қатты ренжілгенін түсіндірді. Ламаркқа сәйкес, Ева жұмысына немқұрайлы қарады және әрқашан кешігіп келетін немесе тривиальды немесе жеке себептермен түсірілімді тоқтататын. Продюсерге немесе режиссерге берген шағымдар нәтиже бермеді, өйткені олар Хуан Перонның сүйіктісі болғандықтан Еваға артықшылық беріп жатты. 1946 жылға қарай Ева мен Хуан Перон Президенттік сарайда орналасып, Евита радиостанциялар мен киностудияларға Ламарк музыкасын ойнатуға немесе оны жұмысқа алуға тыйым салғаны туралы әңгімелер тарады. Осы сапарда кубалық баспасөз оны алғаш рет «Американың сүйікті қызы» деп атады. Мексика оған әйгілі испандық режиссер Луис Бунуэльмен бірге түсуге мүмкіндік бергенде, ол келісіп, 1946 жылы Мексикаға көшіп кетті. Оның осы кезеңдегі ең жақсы туындылары 1949 жылы түсірілген «Otra primavera», «La loca» (1951) және «Cuando me vaya» (1953) фильмдері болды. Олардың әрқайсысы үшін ол 1951, 1953 және 1955 жылдары «Үздік әйел актриса» номинациясында «Ариэль» сыйлығына ұсынылды, сондай-ақ оның соңғы екі аргентиналық фильмі «La sonrisa de mamá» (1972) және «La mamá de la novia» (1978). Бірақ кинодағы мансабын аяқтағаннан кейін ол қайтадан музыкалық гастрольдерге шықты. 1950 жылдардың соңында ол пуэрторикалық әнші Хесус Кинонес Ледесмамен концерттік турне жасады және Чилиде, Пуэрто-Рикода, Венесуэлада, Доминикан Республикасында, Гватемалада, Сальвадорда, Гондураста жұмыс істеді, содан кейін Кубаға театрға ойнау және бірнеше альбомдар жазу үшін оралды. Ол 1968 жылы Маноло Фабрегас қойған Мексикада да өнер көрсетті. 1982 жылы ол Буэнос-Айрестегі «Театро Лола Мембривес» театрында «Libertad Lamarque, ¿es una mujer de suerte?» атты музыкалық қойылымында ойнады. Ол сценарийді жазды, оны Николас Каррерас Оскар Кардозо Окампоның музыкалық жетекшілігімен бейімдеді. 1988 жылы Ламарк Мар-дель-Плата опера театрында Хосе Коланжелоның режиссерлігімен «A todo tango II» мюзиклінде өнер көрсетті.

Испаниядағы фильмдер

Сүйкімді естелік – 1961 Люси

Телесериалдар

Эсмеральда – 1970 Пиедад әпке
Мама – 1975 Соледад
Соледад – 1980 Соледад Гонсалес / Кристина Палермо
Амада – 1983 Амада
Ла Узурпадора – 1998 Донья Пиедад Брахоның жесірі
Carita de Ángel – 2000 Басты ана Пиедад де ла лус

Өмірбаян

Ламарк, Либертад. Либертад Ламарк, Javier Vergara Баспасы: Буэнос-Айрес, Аргентина, 1986 (испан тілінде)