Кіріспе

Нейтрино физикасы эксперименті

MiniBooNE – Фермилабтағы Черенков детекторы эксперименті, нейтрино осцилляцияларын (тербелістерін) байқауға арналған (BooNE – Booster Neutrino Experiment деген сөздердің бас әріптерінен құралған). Муон нейтриноларынан негізінен тұратын нейтрино шоғы, 800 тонна минералды маймен (көбінесе тазартылған метилен қосылыстары) толтырылған және 1280 фотокөбейтуші түтікшелермен жабдықталған детекторға бағытталған. Детекторда электронды нейтрино оқиғаларының көп болуы LSND (Сұйық сцинтилляторлы нейтрино детекторы) нәтижесіндегі нейтрино осцилляциясы түсіндірмесін растайды. MiniBooNE 2002 жылы деректерді жинауды бастады және 2017 жылға дейін жұмыс істеді.

Тарих және мотивация

Күн нейтринолары мен атмосфералық нейтринолардың тәжірибелік байқауы нейтрино тербелістеріне дәлел келтірді, яғни нейтринолардың массасы бар екенін көрсетеді. Лос-Аламос Ұлттық зертханасындағы LSND тәжірибесінің деректері әңгімеге толы, себебі олар Стандартты модель аясында басқа нейтрино тәжірибелерімен өлшенген тербеліс параметрлерімен сәйкес келмейді. Стандартты модельді кеңейту қажет немесе тәжірибелік нәтижелердің бірі басқаша түсіндірілуі керек. Сонымен қатар, Карлсруэдегі KARMEN тәжірибесі LSND тәжірибесіне ұқсас [төмен энергиялы] аймақты зерттеді, бірақ нейтрино тербелістерінің ешқандай белгісін көрмеді. Бұл тәжірибе LSND-ге қарағанда сезімталдығы төмен болды, сондықтан екеуі де дұрыс болуы мүмкін. Космологиялық деректер стерильді нейтринолардың массасына байланысты жанама, бірақ модельге тәуелді шектеулер бере алады, мысалы, Доделсон және авторлар көрсеткендей, 95% (99,9%) сенімділік деңгейінде ms < 0,26 (0,44). Дегенмен, космологиялық деректерді әртүрлі болжамдарға негіделген модельдерге де бейімдеуге болады, мысалы, Gelmini және авторлар ұсынғандай. MiniBooNE бақыланатын жағдайда LSND-нің даулы нәтижелерін нақты растау немесе жоққа шығару мақсатымен құрылды.

2007 жыл

2002 жылы сәуле қосылғаннан кейін алғашқы нәтижелер 2007 жылдың наурыз айының соңында түсті және LSND [төмен энергия] аймағында мюон нейтриносының электрон нейтриносына өтуіне ешқандай дәлел табылған жоқ, бұл LSND нәтижелерінің қарапайым 2 нейтрино тербелісі арқылы түсіндірілуін жоққа шығарды. MiniBooNE ынтымақтастығы қазіргі уақытта олардың деректерін күрделірек талдаудан өткізуде; алғашқы көрсеткіштер стерильді нейтриноның бар екенін көрсетеді, ал кейбір физиктер бұл құбылысты кеңістік немесе Лоренц симметриясының бұзылуының болуына байланыстырады.

2008 жыл

MiniBooNE-нің басқа ғалымдармен ынтымақтастығының нәтижесінде, стерильді нейтриноларды одан әрі зерттеу мақсатында MicroBooNE деп аталатын жаңа эксперимент жобаланды.

2018 жыл

arXiv-та жарияланған зерттеуде ынтымақтастық MiniBooNE-де нейтрино тербелістерінің 4.8 сигма деңгейінде, ал LSND деректерімен біріктірілгенде 6.1 сигма деңгейінде расталғанын мәлімдеді. Бұл стерильді нейтриноларды табуға және белгілі физикадан маңызды айырмашылыққа меңзеп тұр. Мақаланың мағынасы – мюон нейтриноларының бір бөлігі стерильді нейтриноларға ауысып, кейін электронды нейтриноларға қайта айналуы мүмкін.