Кіріспе
Джеймс Франк Алли (2 желтоқсан 1857 – 12 қазан 1938) – американдық саясаткер және саудагер, Делавэр штатының Кент округіндегі Довер қаласынан. Ол Республикалық партияның мүшесі болды және Делавэр штатының Бас ассамблеясында және АҚШ сенаторы ретінде қызмет етті. Ол орта атымен белгілі болған.
James Frank Allee (December 2, 1857 – October 12, 1938) was an American merchant and politician from Dover, in Kent County, Delaware. He was a member of the Republican Party who served in the Delaware General Assembly and as U. S. Senator from Delaware. He was known by his middle name.
Жас шағы мен отбасы
Алли Делавэр штатының Довер қаласында Марта Джейн Дей мен Джеймс Фрэнсис Алли отбасында дүниеге келген. Ол 1680 жылдары Нью-Джерсиге, содан кейін Делавэрге көшіп келген Артуа аймағынан (түпнұсқа тегі d'Ailly деп жазылған) француз гугеноттарының ұрпағы. Делавэр штатының Кент округіндегі Бомбей-Хук жеріндегі Алли үйі әлі күнге дейін сақталған. Білімін алғаннан кейін ол зергерлік және сағат жасау шеберлігін әкесінен үйреніп, оның ісін жалғастырды. Ол өмірі бойы зергерлік кәсібімен айналысты, сонымен қатар жеміс-жидек және көкөніс консервілеу саласында да жұмыс істеді. 1882 жылдың 18 қаңтарында Лиззи Стивенсқа үйленді және олар Довердегі Христиандық епископ шіркеуінің мүшелері болды.
Партия төрағасы
Алли 1886 жылдан 1896 жылға дейін Республикалық партияның штаттық комитетінің төрағасы болды және 1899/1900 оқу жылынан бастап 1903/04 оқу жылына дейін үш сессияда штат сенаторы болып қызмет етті. Сол кездегі сайлаулар көбінесе қай кандидат белгілі бір сайлаушыларға сайлау салығын төлеуге көмектесе алатынына байланысты шешілетін. Бұл әсіресе 1894 жылы айқын болды, себебі ел экономикалық депрессияның ортасында болды, оның салдары Делавэр штатында ерекше ауыр болды және 1930 жылдардағы Ұлы депрессиямен салыстыруға болады. Республикалық партияның штаттық комитетінің төрағасы ретінде Алли республикалық кандидаттарды қолдау үшін қаржы іздеді. Әрине, ол жалғыз штаттық республикалық сенатор Энтони Хиггинске көмек сұрады. Хиггинс Нью-Касл округінің бай республикалық элитасымен байланысқа ие болды, олар қажетті қаражатты таба алатын еді. Алайда, Нью-Касл республикашыларына тән болғандай, Хиггинс бұл өтінішті осылай қабылдады, сондықтан Алли және оның төменгі штаттардағы әріптестері оны ешқашан ұмытпады және дереу басқа жерден көмек іздеді. Көмек Дж. Эдвард Аддикс тұлғасында келді. Аддикс – Филадельфиядан шыққан, Солтүстік Делавэрде тұратын бай газ компаниясының өнеркәсіпшісі. Ол жылдар бойы екі партияға да ақшалай үлес қосты, бірақ енді Аллимен келісім жасады, нәтижесінде төменгі штаттардағы республикашылдарға үлкен сомада ақша жіберілді, олар Аддикстің Энтони Хиггинстің Сенат креслосына кандидаттығын қолдады. Бұл келісім он жылға созылды және Кент және Сассекс округтерінде Республикалық партияны жаңартуға, орнаған саяси жүйеге прогрессивті балама ретінде үлкен пайда әкелді. Дегенмен, бұл келісімнің кері жағы да болды. Хиггинс пен Нью-Касл республикашылары Аллиді және «килемші» Аддикске жек көріп, оларды қандай да бір жолмен қолдаудан бас тартты. 1894 жылғы сайлаулар Бас Ассамблеяға республикалық көпшілікті әкелсе де, олардың тек алтауы Алли мен Аддикске лоялды болды. Алтауы Хиггинске көпшілікке ие болуына кедергі келтірді, бірақ Аддикс сайлауға жеткіліксіз болды. Бас Ассамблея даулы жағдайға түсіп, АҚШ Сенатының креслосы екі жылға жуық уақытқа бос қалды, екі жылдан кейін демократтар көпшілікті қайта басып алды. Осы аралықта Алли мен Аддикс күш-жігері жеміс берді, олардың жақтастары 1896 жылғы Республикалық штаттық конвенцияда көпшілікке айналды. Бұл оқиға Нью-Касл республикашыларының конвенциядан шығып кетуіне әкелді, олар өздерін «Нақты республикашылар» немесе «Нақтылар» деп атады. Алли мен Аддикс фракциясы «Біріккен республикашылар» деп танылды. Аддикс АҚШ Сенатында креслоға ие болу арманынан бас тартқанша, бұл бөлініс жалғасты.
АҚШ Сенаты
1899 жылы республикашылар Бас Ассамблеяда көпшілікті қайта иеленді және тағы бір АҚШ Сенатының орны бос қалды. 1901 жылы екінші орын да бос қалды. Делавэрде екі орын бос тұрды, бірақ Бас Ассамблея ешкімді сайлай алмады. Бұл жағдай ұлттық назарды өзіне тартты және сықаққа айналды. Соңында, «Тұрақты республикашылар» Аллиге ультиматум қойып, егер Аддикс бас тартпаса, демократтармен ынтымақтасатындарын мәлімдеді. Көп қысымға көнбеген Аддикс, ақыры 1903 жылдың 2 наурызында өзінің лейтенанты Аллиге АҚШ Сенатының бір орындығына сайлануға келісім берді. Аллидің өкілеттігі аяқталған кезде Аддикс өзінің байлығын жоғалтып, Делавэр саясатынан шығып кетті. Т. Кольман дюПонт тиімді республикашыл көшбасшысы болды және екі бәсекелес топты біріктіруге қол жеткізді. Өзінің кеңесшісіз қалған Алли саяси жағдайынан айырылып, өкілеттік мерзімі біткенде қайта сайлануға үміткер болмады. Алли 1901 жылдың 4 наурызынан басталатын мерзімдегі бос орынды толтырды. Осы мерзімде ол 58-ші және 59-шы Конгресте республикалық көпшілікпен бірге жұмыс істеді. 58-ші Конгресте ол 1904 жылдың 14 желтоқсанына дейін Үндістерге жасалған зиянды өтеу жөніндегі комитеттің төрағасы болды, содан кейін атқарушы органдардың ұйымдастырылуы, басқарылуы және шығындары жөніндегі комитеттің төрағасы болды. 59-шы Конгресте ол Темір жолдар жөніндегі комитеттің төрағасы болды. Барлығында ол 1903 жылдың 2 наурызынан 1907 жылдың 4 наурызына дейін, АҚШ президенті Теодор Рузвельт басқарған кезеңде қызмет етті. Бірнеше жыл өткен соң Алли тағы бір республикашыл партиялық дауға қатысты. Бұл Альфред И. дюПонт пен Пьер С. дюПонт арасындағы қатал бәсекелестіктен туындады. Алли өзінің қолдауын Альфред И. дюПонтке берді.
Өлім және мұра
Алли Доверде қайтыс болды және сол жердегі Мәсіх епископ шіркеуінің қорымында жерленді.
Суреттер
Губернаторлар залы Портреттер галереясы; Портрет тарихи және мәдениет басқармасының рұқсатымен, Довер қаласы.