Кіріспе

Электрлік ыдырауындағы процесс Электрондық лавина - бұл беріліс ортасындағы бірнеше еркін электрондар электр өрісімен күшті жылдамдыққа ұшыраған және кейіннен ортаның басқа атомдарымен соқтығысып, оларды иондаған (тасымалдану иондануы). Бұл қосымша электрондарды босатады, олар жылдамдықты арттырып, басқа атомдармен соқтығысады, бұл тізбекті реакция арқылы көбірек электрондарды босатады. Газда бұл әсер етілген аймақтың электр өткізгіш плазмаға айналуына себеп болады. Аваланша әсерін Джон Сили Таунсенд 1897-1901 жылдар аралығында өз жұмысында ашқан. Электрон лавиндарының газдардағы диэлектрлік ыдырау процесінде маңызы зор. Бұл процесс короналық разрядтар, ағындылар, жетекшілер немесе кернеуді қолданатын электр өткізгіштер арасындағы алшақтықты толығымен жоятын ұшқын немесе үздіксіз доғада аяқталуы мүмкін. Бұл процесс үлкен ұшқындарға дейін созылады. Жарық сәулелері ағып жатқан желбіректердің алдыңғы жағында жоғары потенциалдық градиентте пайда болған электронды лавиналар арқылы таралады. Авариялар басталғаннан кейін, көбінесе артқы ұшындағы қозылған ортаның атомдары шығаратын ультрафиолет сәулелерінің нәтижесінде фотоэлектронның пайда болуы арқылы күшейтіледі. Бұл процесті сондай-ақ лавина процесінің газ көбейту әсерін пайдалану арқылы иондаушы сәулеленуді анықтау үшін пайдалануға болады. Бұл Гейгер-Мюллер түтігінің иондау механизмі және шектеулі дәрежеде пропорционалды есептегіш, сондай-ақ шырақты камераларда және басқа да сым камераларында қолданылады.

Талдау

Плазма нейтральды ауа молекуласының сирек кездесетін табиғи "арқалық" иондану оқиғасымен, мүмкін фотоэкцитация немесе фондық сәулелену нәтижесінде басталады. Егер бұл оқиға жоғары потенциалдық градиент бар аймақта орын алса, оң зарядталған ион электр тодына қарай оның полярлығына байланысты қатты тартылады немесе кері қайтарылады, ал электрон кері бағытта жылдамдатылады. Үлкен массалық айырмашылықтың арқасында электрондар иондарға қарағанда әлдеқайда жоғары жылдамдыққа жылдамдатылады. Жоғары жылдамдықты электрондар бейтарап атомдармен жиі соқтығысып, кейде оларды иондастырады. Тізбекті реакция кезінде немесе "электрондық лавина" жаңадан күшті потенциалдық градиентпен оң иондардан бөлінген қосымша электрондар тек бір бастапқы электроннан үлкен электрон мен оң иондар бұлтын пайда етеді. Алайда, еркін электрондарды бейтарап оттегі немесе су буы молекулалары (электронжағымды газдар деп аталады) оңай ұстап алады, бұл теріс иондарды құрайды. Ауада STP-де еркін электрондар тұтқындалу алдында 11 наносекунд ғана болады. Қабылданған электрондар ойнаудан шығарылады, олар енді қар көшкінінің процесінде қатыса алмайды. Егер электронды заттардың саны жоғалғаннан көп болса, олардың саны тез көбейеді. Бұл үрдіс арқылы көбейтудің дәрежесі өте үлкен, жағдайға байланысты бірнеше миллионға дейін көбейеді. M көбейту коэффициенті мынадан беріледі: X1 және X2 - көбейтуді өлшейтін позициялар, ал α - иондалу константасы. Басқаша айтқанда, X1 позициясындағы бір еркін электрон X2 позициясындағы M еркін электронды береді. Бұл теңдеуге кернеу градиенттерін ауыстыру нәтижесінде V - қолданылатын кернеу, VBR - бұзылу кернеуі және n - 2 мен 6 арасындағы эмпирикалық алынған мән. Бұл формуладан көрініп тұрғандай, көбейту коэффициенті қолданылатын кернеуге өте тәуелді, ал кернеу материалдың бөліну кернеуіне жақындаған сайын, көбейту коэффициенті шексізге жақындап, шектейтін фактор заряд тасымалдаушылардың қол жетімділігіне айналады. Аваланшаны күтіп-ұстау үшін қолданылатын кернеуді күтіп-ұстау үшін заряд резервуары, сондай-ақ іске қосу оқиғаларының үздіксіз көзі қажет. Бұл процесті бірнеше механизмдер жалғастыра алады, олар көшкіннен кейін көшкінді пайда етіп, корона ағынын жасайды. Плазмалық электрондардың қосалқы көзі қажет, өйткені электрондар әрқашан бір бағытта өріскелдендіріледі, яғни қар көшкіндері әрқашан электродқа немесе одан алыстауға сызықтық түрде жүреді. Екіншілік электрондарды құрудың басым механизмі плазманың полярлығына байланысты. Әр жағдайда бастапқы лавинадан фотон түрінде бөлінген энергия жақын маңдағы газ молекуласын иондау үшін пайдаланылады, бұл басқа жылдамдатылатын электронды құрайды. Бірақ бұл электронның қайнар көзі өзгеше. Егер бір немесе бірнеше электронды лавиналар жеткілікті көлемдегі екі электрод арасында пайда болса, толық лавиналық бұзылу пайда болады, ол олқылықты жоятын электрлі ұшқырмен аяқталады.