Кіріспе
Хейзел Парк – Мичиган штатының Оукленд округінде орналасқан АҚШ қаласы. Детройт қаласының ішкі аймағындағы қала, Хейзел Парк Детройтпен солтүстік жағынан шектеседі, шамамен 10 миль (16 км) қашықтықта, Детройт қаласының орталығынан солтүстікке қарай. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 14 983 адамды құрайды. Хейзел Парк 1941 жылы қала ретінде құрылған және өзін «Достық қала» деп таныстырады. 1949 жылдан 2018 жылға дейін қала аумағында Хейзел Парк атты жарыс жолы орналасқан, ол жоғары сапалы нысан болып есептелді және бастапқыда таза қанды және жұмыр қанды аттардың жарыстары үшін пайдаланылды. 1985 жылдан бастап трассада тек аттармен жүгірілетін жарыстар өтті. 1996 жылдан кейін, Солтүстік Американың түккіл жерлерінен жыл бойы жарыстарды тікелей эфирде көрсетуге мүмкіндік болды, сондай-ақ трассада осы жарыстарға ставка қоюға рұқсат берілді.
Тарих
Бұл аймақты ұзақ уақыт бойы жергілікті халықтар мекендеген, олармен бірге Потаватоми және басқа да тарихи және қазіргі тайпалар 17 ғасырдан бастап еуропалық тері саудагерлері мен отарлаушыларға белгілі болды. XIX ғасырдың соңында АҚШ-тың шығысынан Ұлы көлдер аймағына батысқа қарай көшіп-қону көбейген кезде, бұл аймақты еуропалық американдықтар қоныстандырды. Олар оны алғаш ауыл шаруашылығы үшін пайдаланды. 1882 жылдың қазан айында фермерлер тобы қауымдастықтың алғашқы мектебін ұйымдастыру үшін жиналды. Олар 1883 жылы бір бөлмелі мектеп салып, кейін оны екі бөлмеге кеңейтті. 1884 жылы Джон В. Бенджамин Мичиган штатына Роял Оук қалашығынан мектеп округін құру туралы өтініш берді. Бенджамин Роял-Ок қалашығының мектеп инспекторы болғандықтан, оны аймақтағы көптеген жаңғақ бұталарының құрметіне 8-ші мектеп округі деп атады. 1920 жылы қазіргі Вудрафф даңғылында Томас У. Лейси мектебі салынды. Бірінші Хейзел Парк мектебі Фрэнк Нойзиусқа сатылды, ол оны шаштараздық және шағын дүкен ретінде пайдаланды. Осы кезеңде халықтың өсуіне байланысты мектеп жасындағы балалардың саны тез өскендіктен, мектеп округі көп ұзамай төрт бастауыш мектеп қосты. Ол орталық жерде үлкен ғимарат салып, оны Лейси мектебі деп атады. Бұл ғимарат жоғары сынып оқушыларына арналды. Соғыстан кейінгі халық санының өсуімен Хейзел Парк орта мектебі салынды. Джон R және 9 Майл жолдардағы бұрынғы орта мектеп Лейси кіші орта мектебі ретінде пайдаланылды. Хейзел Парктің өсуіне жақын маңдағы Хайленд Паркте орналасқан Ford Motor Company-дегі жұмыс орындарының кеңеюі ықпал етті. 9 Майл жолының бойында ауруханалар, кеңселер мен дүкендер ашылды. Электрмен жүретін Стивенсон желісі жолаушыларға Хайленд-парк пен Детройтке троллейбустармен барудың ыңғайлы тәсілі болды. 1924 жылы Хейзел Паркте алғашқы жол-көлік шамдары орнатылды, пошта бөлімі ашылды және шериф орынбасары кеңсесі құрылды. Қала 1941 жылы құрылды. 1930 және 1940 жылдары митингтер мен қоғамдық шаралар Ұлы депрессия және Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында қалаға көмектесті. Автомобиль өнеркәсібінің үлкен бөлігі қорғанысқа қатысты тауарлар өндірісіне ауыстырылды, ал мыңдаған адам жаңа жұмыс орындары үшін аймаққа көшіп келді. Қала құрылғаннан кейін инфрақұрылымын жақсартты және барлық аудандарға су жеткізді. 1942 жылы Элиас ағайындылары Джон, Фред және Луис Элиас Хейзел Паркте тамақхана ашты. Дикси Драйв Ин орта батыстағы ең алғашқылардың бірі болды, ол көлікте отырып қызмет көрсетуді ұсынды. 1952 жылы тамақхана Big Boy рестораны ретінде франчайзингке ие болды. Луис Элиас 1953 жылдан 1961 жылға дейін екі мерзімге Хейзел Парктің мэрі болып сайланды. Элиас ағайындылары бүкіл Метро Детройт аймағында Big Boy мейрамханаларын ашуды жалғастырды және 1983 жылы франчайзингті сатып алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан мыңдаған жауынгерлер оралғаннан кейін, аймақта тұрғын үйге деген сұраныс өте жоғары болды. Бұл құрылыс саласының өркендеуіне ықпал етті. Қазіргі кездегі қаладағы көптеген бунгалолар соғыстан кейін көп ұзамай салынған. 1949 жылы таза қанды жылқы жарыстары үшін Хазел Парк жарыс жолы ашылды. Бұл зауыт заманауи деп саналды. 1953 жылы арматура жарыстары қосылды. 1950 жылы Детройттің солтүстігінде Мичиган штатының Ливония қаласында Детройт жарыс алаңы ашылды. 1996 жылы штаттық заң шығарушы орган бір уақытта жарыстар өткізу үшін жарыс трассаларында тікелей ставкаларға рұқсат берді, ал трасса жыл бойы Солтүстік Американың барлық жарыстарын көруге арналған орынға айналды. 2018 жылы табысты Хейзел Парк трассасы сатылып кеткеннен кейін жабылды. Жаңа иесі үлкен аумақты Amazon-ның тарату орталығы үшін жаңа қойма салуға пайдалануды қалаған. 1966 жылы Хазел Парк арқылы Interstate 75 (I 75) тас жолы толықтай аяқталды, бұл федералды үкімет субсидиялаған соғыстан кейінгі тас жол құрылысының бір бөлігі болды. Ол Стивенсон тас жолын алмастырды, қазір ол қызмет көрсету жолы ретінде пайдаланылады. Сол сияқты, I 696 1979 жылы көршілес Мэдисон Хайтс қаласы арқылы салынды; ол екі тас жолды біріктіріп, I 75-пен тығыз байланысты түйін құрайды, оның бір бөлігі Хейзел Парктің солтүстік жағына дейін созылады.
Сәулет
Хейзел-Парк Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңнің тұрғын үй сәулетімен ерекшеленеді. Қаланың көптеген үйлері Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін салынған Кейп-Код бунгало стилінде, және үйдің шатырына енгізілген екінші қабатқа ие. Мичиган бунгалолары да қалада жиі кездеседі. Бұл үйлер бастапқыда 1920-1930 жылдары салынған және көбінесе қала орталығына жақын жерде табады. Ранчо үйлері танымал стильге айналды және 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында солтүстік аудандарда салынды. Ескі ранчо үйлері көбінесе алюминий қаптамамен, ал жаңалары, мысалы, «Courts» ауданындағы үйлер кірпіш немесе таспен салынған. Алдыңғы және бүйірлік қабатты үйлер қалада сирек кездеседі. Дегенмен, артқы қабатты үйлер – екінші қабаты артқы жағына қосылған үйлер, 8 Майл шекарасына жақын қаланың оңтүстік бөлігінде көптеп кездеседі. Бұл стильдегі үйлер көбінесе бір қабатты бунгалолар мен ранчо үйлеріне қосылған үйлердің нәтижесі болып табылады. Колониалды үйлер қалада сирек, бірақ түрлі аудандарда кездеседі. Бұл үйлер көбінесе кірпіштен салынған және әдетте қалалық Тюдор үйлеріне ұқсайды. Кейбіреулері тастан салынған, бұл 9 Майл жолының солтүстігінде жиі кездеседі. Басқалары дәстүрлі Тюдор стилінде салынған. Жаңа құрылыс үйлері қалада өте көп. Оларды Хейзел-Парктің көптеген көшелерінде көруге болады, және олар екі қабатты үйлерден бастап, жеке тұрғын үйлерге дейін алуан түрлі. Бұл үйлердің көпшілігі неоэклектикалық стильде салынған.
Көршіліктер
Тұрғын үй аумақтары қаланың көп бөлігін құрайды және көбінесе негізгі жолдардан шалқап жатқан бөлімшелерде орналасқан. Хэйзел Парк алғашқыда 1900-1925 жылдар аралығында торлы жоспармен салынған. Шығыс-батыс көшелері Декуиндер жолынан қаланың батыс жиегіндегі Хилтон жолына дейін (қазіргі тәуелсіз Ферндал қаласы) созылса, солтүстік-оңтүстік көшелері Nine Mile Road-тен Вудвард Хайтс бульварына дейін жалғасты. Торлы құрылым көбінесе сақталған, бірақ ондаған жылдар бойы өзгерістер енгізілді. Карам паркі мен Лонгфеллоу бастауыш мектебі салынғаннан кейін, қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде Вассар даңғылынан солтүстікке қарай Вудвард Хайтс бульварынан басталатын көшелер тоқтатылғандықтан, тұйық көшелер көбейді. Вебстер бастауыш мектебі, Форд бастауыш мектебі және Сент-Жюстин католик шіркеуінің жер шекараларында да мұндай тұйық көшелерге кездесесіз.
Экономика
Қаланың басты көшелері бойында бизнес аудандары қалыптасты. Хейзел Парктің орталық бизнес ауданы (CBD) Джон Р. Роуд пен Найн Майл Роудтың қиылысы маңында дамыды. Бұл CBD-де қалалық әкімшілік ғимараттары, екі сауда орталығы және көп қабатты тұрғын үй кешені орналасқан. 1947 жылы Хейзел Парктің Орталық бизнес ауданында алғашқы Harmony House музыка дүкені ашылды. Джон Р. Роуд шағын бизнестің басты артериясы болып табылады; көшенің көп бөлігі жергілікті бизнеске арналған аймақ ретінде белгіленген. Шағын сауда орталықтары, кеңсе алаптары және тротуар бойындағы дүкендер қала арқылы Джон Р. дәлізінің айрықша ерекшелігі болып табылады. Найн Майл Роудта қала шетіндегі әртүрлі бизнес нысандары орналасқан, олардың көпшілігі – мейрамханалар, шіркеулер және біршама ірі сауда орталықтары. Ейт Майл Роуд, Декуиндер Роуд және Тен Майл Роуд та қарбалас, өнеркәсіп саласына қатысты маңызды көлік артериялары болып табылады.
Үкімет
Хейзел Паркте Кеңес басқару жүйесі қолданылады. Оны сайланған қалалық кеңес басқарады, оның құрамына қала әкімі және төрт кеңес мүшесі кіреді. Қалалық кеңес қаланың күнделікті жұмысын басқаратын қалалық менеджерді тағайындайды. Қазіргі уақытта Хейзел Парк қаласының әкімі – Майкл Уэбб, ол Джеффри Китоннан кейін осы лауазымға келді. Қаланың тұңғыш әйел әкімі Ян Париси 2016 жылы денсаулығы мен отбасылық жағдайларға байланысты отставкаға кетті. Қазіргі қалалық кеңес мүшелері – Алисса Салливан, ол сонымен қатар әкімнің міндетін атқарушы, Энди ЛеКюро, Люк Лондо және Майк Макфолл. Қазіргі қалалық менеджер – Эдвард Клобухер. Қалалық басқару 9 Майл Роуд және Джон Р. Роуд көшелеріндегі қоғамдық кітапхана, полиция бөлімі және пошта кеңсесі орналасқан блоктан орын алады.
Қылмыс
Хейзел-парктегі қылмыс деңгейі төмен. 2003 жылы қаладағы қылмыс көрсеткіші ұлттық орташа көрсеткіштен 83,5% құрады. 2008 жылы қаладағы қылмыстардың 43,8%-ы ұрлық еді. 2008 жылы зорлық қылмыстары 2000 жылғы көрсеткіштен 57%-ға төмендеді. Ал мүліктік қылмыстар сол кезеңде 4,6%-ға өсті. Атап айтқанда, зорлау және қарақшылық қылмыстары азайды, ал ұрлық және өртке қатысты қылмыстар аздап көбейді. Хейзел-парктегі көлік ұрлығы штатта алтыншы, ал елде 52-ші орында. 1992 жылға дейін шығарылған көліктер, сондай-ақ қымбат көліктер, сәнді SUV және минивэндік көліктер жиі ұрланып жатады. Хейзел-парк полиция бөлімінде 42 штаттық полиция қызметкері жұмыс істейді. Бөлімде 21 жастан асқан азаматтарға арналған қосымша полиция және үй күзету бағдарламалары бар. Полиция бөлімі қару-жарақ құлпын тегін тарату, үйді күзету және ата-ана баласын тәрбиелей алмаса, оны асырап алуға беру сияқты бағдарламаларды ұсынады.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 2,82 шаршы миль (7 км²) құрайды, барлығы құрлық. Хейзел-Парк оңтүстікте Детройт, батыста Ферндал, солтүстік-батыста Роял-Оук, солтүстікте Мэдисон-Хайтс және шығыста Уоррен қалаларымен іргелес жатыр. Қаланың солтүстік шекарасы 10 Mile Road, солтүстік-батыс бұрышында I-696, шығысында Dequindre Road (Оукленд-Макомб округтерінің шекарасы), оңтүстігінде 8 Mile Road (M-102) және батысында West End Street, Pilgrim Avenue және Lenox Street орналасқан.
Демография
2008 жылы қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 40 403 доллар, ал отбасының орташа табысы 49 448 долларды құрады. Қала бойынша жан басына шаққандағы орташа табыс 19 390 доллар болды. Халықтың 12,4%-ы мен отбасылардың 10,0%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, соның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 17,0%-ы және 65 жастан асқандардың 7,6%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 16 422 адам, 6 641 үй шаруашылығы және 3 999 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады, ал тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы – 7 611. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 85,8% ақ нәсілді, 6,8% афроамерикалық, 0,9% американдық үндістер, 0,5% азиялық, 0,4% басқа нәсілдерден және 4,6% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испандар немесе латиноамерикандықтар халықтың 2,7% құрады. 6 641 үй шаруашылығының 31,8% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 33,7% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 18,9% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, 7,6% күйеуі жоқ ер адамдар басқарады, ал 39,8% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,2% жеке тұлғалардан тұрады, ал 11,3% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,47 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,13 адам. Қаладағы орташа жас 36,1 жас. Тұрғындардың 24,2% 18 жасқа дейін, 9,3% 18 мен 24 жас аралығында, 29,5% 25 пен 44 жас аралығында, 25,6% 45 пен 64 жас аралығында және 11,3% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 49,4% ер адам және 50,6% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылы 7284 үй шаруашылығы болды, олардың 33,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 41,6%-ы бірге тұратын жұбайлар, 16,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 35,9%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,4%-ы жеке адамдардан, ал 11,1%-ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,60 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,21 адамды құрады. Қала халқының жас ерекшелігі: 27,7%-ы 18 жасқа дейінгілер, 9,5%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 33,2%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 18,1%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 11,5%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 33 жасқа тең болды. Әр 100 әйелге 97,3 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 94,0 еркек тиді. Хейзел-Парктегі барлық үй шаруашылықтарының 73,1%-ы отбасылық үй шаруашылықтарын құрады. Үй шаруашылықтарының 20,9%-ы балалы жұбайлар, ал 10,6%-ы жалғыз аналар басқаратын үйлер. Халық санауы бойынша қаладағы тұрғындардың 81,1%-ы ақ нәсілді, 9,7%-ы афроамерикалық, 0,90%-ы американдық индейлер, 1,5%-ы азиялық, 0,90%-ы басқа нәсілдерден және 4,20%-ы екі немесе одан көп нәсілдерден құралды. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,7%-ын құрады. Қаладағы ең көп кездесетін тегі – неміс (18,6%), ирланд (14,8%), поляк (10,3%), ағылшын (9,7%), француз (6,0%) және итальяндық (4,1%). Сонымен қатар, француз канадалықтары (3,6%), шотландтар (3%), арабтар (2,5%) және голландтар (1,6%) да көптеп кездеседі. Қала, Окленд округындағы жергілікті американдықтардың саны бойынша Кего Харбордан кейін екінші орында тұр. 2000 жылы Хейзел-Парк азаматтарының 7,2%-ы шетелде туған. 9,7%-ы ағылшын тілінен басқа тілде сөйлетінін хабарлады. 2000 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 37 045 доллар, ал отбасының орташа табысы 43 584 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 33 063 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 24 362 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 723 долларды құрады.
Бастауыш және орта мектептер
Қалаға Hazel Park School District қызмет көрсетеді, оның көршілес қала Ферндалда бірнеше мекемелері бар. Хейзел-парк қаласында үш бастауыш мектеп жұмыс істейді. Қаланың солтүстік бөлігі Вебб бастауыш мектебімен, ал оңтүстік бөлігі – United Oaks бастауыш мектебімен және Hoover бастауыш мектебімен қамтамасыз етіледі. Бұрын қалада Roosevelt, Lee O. Clark, Longfellow, Henry Ford, Webster және Edison бастауыш мектептері сияқты бірнеше басқа бастауыш мектептер де жұмыс істеген. Webster 2014 оқу жылының соңында бастауыш мектеп ретінде жабылды, бірақ мектепке дейінгі білім беру бағдарламасы үшін ашық қалды. Lee O. Clark содан бері бұзылып, ал Henry Ford мектеп округінің әкімшілік ғимаратына айналдырылды. Henry Ford сонымен қатар K-8 сыныптарындағы оқушыларға арналған балама білім беру орталығы – Advantage және жоғары сынып оқушылары үшін Breakfast Club бағдарламасын ұсынады. Хейзел Паркте бір жоғары және бір орта мектеп жұмыс істейді. Хейзел Парк Метро Детройт маңындағы жақындағы үрдіске сәйкес орта мектептерін біріктірді. Бұрын қалада екі жеке мектеп – Webb Junior High және Beecher Middle School жұмыс істеді. 2004 жылы Webb бастауыш мектепке айналдырылды, ал Beecher бұзылып, қайта салынды және Hazel Park Junior High мектебі ретінде ашылды. Хейзел Парктегі жоғары мектептер 1920 жылы Lacey High School және 1929 жылы Hazel Park High School құрылысымен басталды. Lacey High 1960 жылдардың басында бұзылып, ал Hazel Park High School Howard Beecher Junior High мектебі ретінде қайта ашылды. 1961 жылы қаланың шығыс бөлігінде жаңа жоғары мектеп салынды және ол Hazel Park High School деп аталды. Сондай-ақ, ерекше білім беруге мұқтаж оқушыларды жалпы білім беру жүйесінен бөліп алу мақсатында Jardon Vocational School жұмыс істейді және ол жоғары мектеп ретінде де қызмет етеді. Мектеп негізінен Hazel Park, Ferndale және Pleasant Ridge аймақтарында, сондай-ақ Окленд округінің қалған бөлігінде, әсіресе оңтүстік-шығысында қызмет көрсетеді. 2011 жылы жоғары мектептің штаттық MEAP тестісі бойынша орташа көрсеткіші 10,3 балды құрады. Бұл Окленд округіндегі ең төменгі көрсеткіштердің бірі болды.
Хазел Парк танымал мәдениетте
"Жастар көтерілісі" фильміндегі сахналар Хейзел-Парк және оның төңірегінде түсірілді. Хейзел-Парк тумасы Фрэнк Энтони Полито жазған "Бенд Фэгс!" (2008) және "Драма Квирлері!" (2009) атты екі роман 1980 жылдардағы Хейзел-Паркте өтеді. Екі кітапта да Хейзел-Парк орта мектебіндегі маңызды оқиғалар бейнеленген. Полито 2012 және 1994 жылдары Хейзел-Паркте өтетін "90-дардағы жоғалған" атты соңғы романын жариялады. Кітап 2012 жылдың сәуір айында Политоның Woodward Avenue Books баспасынан шықты.