Питер Годбер: Сыбайлас жемқорлық пен құлақтандыру оқиғасы

Кіріспе

Канадалық футболшы Питер Фицрой Годбер (7 сәуір 1922 жылы туған) – Гонконг Корольдік полиция күшінің бас комиссары, Гонконгтың Коулун округінің орынбасары қызметін атқарған. 1973 жылы зейнетке шығар алдында парақорлыққа қатысты жанжалға ілігіп, Ұлыбританияға қашып кетті. 1974 жылы британ полициясы оны ұстап, Гонконгқа экстрадициялады, содан кейін полициядағы парақорлық және пара алу айыптары бойынша сотталды. Годбер төрт жылға бас бостандығынан айырылып, 25 000 гонконг доллары көлемінде өтемақы төлеуге міндеттелді.

Өмірбаян

Лондонда туған Годбер 1952 жылы Гонконгқа барар алдында Гастингсте полиция қызметкері болып жұмыс істеді. Сыбайлас жемқорлық айдарымен құлағанға дейін Годбер 1966-1967 жылдардағы үлкен тәртіпсіздіктер кезінде тәртіпті қалпына келтіруде маңызды рөл атқарған, сондай-ақ өз еңбегі үшін марапатталған батыл және тиімді жоғары шенді полиция офицері ретінде танымал болды. Осы кезде Қытайдағы Қызыл гвардияның наразылықтары, 1966 жылғы желтоқсандағы Макаодағы оқиғалар Гонконгтағы коммунистерді отарлық әкімшілікті құлатуға ұйымдастырды. Гонконгте бастапқыда еңбек акциялары болды, олар наразылықтарға және коммунистер қайта біріктіруге қарсы деп санайтын адамдарға қарсы бомбалау науқанына ұласты. Көшедегі шабуылдар мен бомбалау салдарынан Гонконг полициясының он қызметкері қаза тапты. 1973 жылы зейнетке шығар алдында Годбердің Канада, Австралия, Сингапур, АҚШ, Ұлыбритания және Гонконгтағы банк шоттарында шамамен 4,4 миллион гонконг долларынан астам ақшасы болды (1973 жылы шамамен 865 000 АҚШ доллары). Полицияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы бөлімі оның байлығын тергеп, табысының көзін түсіндіруді талап етті. Жауап ретінде 1973 жылғы 7 маусымда Годбер әйелінің колонияны тастауын ұйымдастырды. 8 маусымда ол Азаматтық авиация департаментінің рұқсатын пайдаланып, иммиграциялық және паспорттық бақылаудан өтіп, Каи Так әуежайынан Лондонға ұшаққа отырды. Годбердің қашқаны полицияның өзіндік тергеулеріне байланысты наразылық тудырып, үкіметтің сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресінде реформалар талабын күшейтті. Бұл сонымен қатар, басқарушы элиталар арасында кең таралған еуропалық шенеуніктер пара мен сыбайлас жемқорлыққа төзімді деген жалған пікірді жоққа шығарды. Ол 1974 жылғы 29 сәуірде Англияда тұтқындалып, 1975 жылғы 7 қаңтарда Гонконгқа экстрадицияланды. Сот процесі 17 ақпанда басталды және 25 ақпанда аяқталды, ол алты жарым күнге созылды. Ол жемқорлық жасағаны үшін кінәлі деп танылып, төрт жылға бас бостандығынан айырылды және 25 000 гонконг доллары тәркіленді. Оның сотталуы және 1970-ші жылдардағы Гонконгтағы басқа да сыбайлас жемқорлық әрекеттері 1974 жылы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тәуелсіз комиссияның құрылуына әкелді. Кейінірек Годбер мен оның отбасы Испанияның Аликанте қаласында тұрған деген ақпарат тарады.

Born in London, Godber served as a police officer in Hastings before heading to Hong Kong in 1952. Before his downfall on corruption charges, Godber had been regarded as a brave and effective senior police officer who played a leading role in restoring order during the major disturbances of 1966–1967 and who was decorated for his efforts. At this time, the Red Guard unrest in mainland China, coupled with the Macau debacle in December 1966, stimulated the Communists in Hong Kong to try to bring down the colonial administration. Hong Kong was subject initially to industrial action, spreading to riots and a bombing campaign against those regarded by the Communists as opposing re unification. Ten Hong Kong policemen were killed by bombs and attacks in the streets. Before his retirement in 1973, Godber had the equivalent of nearly HK$4.4 million (approximately US$865,000 in 1973, ) in bank accounts located in Canada, Australia, Singapore, the United States, the United Kingdom, and Hong Kong. The police anti corruption branch investigated his mysterious wealth and ordered him to explain his source of income. In response, on 7 June 1973, Godber immediately arranged for his wife to leave the colony. On 8 June, he used his Civil Aviation Department permit to bypass immigration and passport checks and walked onto a plane at Kai Tak Airport for London. Godber's escape led to public outrage surrounding the integrity of the police's self investigations and calls for reforms in the government's anti corruption efforts. It also debunked a common conception among the governing elites that European office holders were immune to bribery and corruption. He was arrested on 29 April 1974 in England and extradited to Hong Kong on 7 January 1975. Trial began on 17 February and ended on 25 February, lasting six and a half days. He was convicted of corruption and sentenced to four years in prison plus confiscation of $25,000 HKD. His conviction and other corruption activities in Hong Kong in the 1970s led to the creation of the Independent Commission Against Corruption in 1974. In later years Godber and his family were alleged to have resided in Alicante in Spain.

Танымал мәдениетте

2017 жылғы "Аждаһаны қуу" фильмінде Сзук Майкл ойнады. 2021 жылғы "Гонконгта бір уақыт" фильмінде Винсент Матиль ойнады.