1600-1700 кГц жиіліктеріндегі радиостансалар

Кіріспе

1600 және 1700 кГц аралығындағы хабар тарату станциялары

Кеңейтілген орта толқындық хабар тарату диапазоны, көбінесе АМ кеңейтілген диапазоны деп аталады, Халықаралық телекоммуникация одағының (ITU) 2-ші аймағында (Америка) 1600 кГц-дің жоғары жиіліктері, ал 1-ші (Еуропа, Солтүстік Азия және Африка) және 3-ші (Оңтүстік Азия және Океания) аймақтарында 1602 кГц-дің жоғары жиіліктеріндегі хабар тарату станцияларының жиіліктеріне сілтеме жасайды. 2-ші аймақта бұл 10 кГц қадаммен 1610 кГц-тен 1700 кГц-ға дейін орналасқан он қосымша жиіліктен тұрады. 1-ші және 3-ші аймақтарда жиіліктер 9 кГц қадаммен тағайындалғандықтан, 1611 кГц-тен 1701 кГц-ға дейінгі он бір қосымша жиілік пайда болады.

Еуропа

Кеңейтілген жолақ Еуропаға ресми түрде бөлінбеген, ал аймақтағы ұлттық телерадиокомпаниялар FM және цифрлық хабар таратуға көшуге ұмтылып, AM жолағындағы станцияларының санын азайтуда. Дегенмен, Финляндия, Швеция, Норвегия, Дания, Нидерланды және Италия сияқты елдерде жақында жаңа төмен қуатты AM (LPAM) станциялары эфирге шықты. Бұл жиіліктерді сонымен қатар, әсіресе Нидерланды, Грекия және Сербияда көптеген "хобби" пираттық радиостанциялар да пайдаланады. Ватикан радиосы көп жылдар бойы 1611 кГц жиілігінде хабар таратқан, бірақ 2012 жылы осы жиіліктегі хабар таратуын тоқтатты. 2014 жылдан бері лицензиясы бар норвегиялық жоба 1611 кГц жиілігінде "Радио Норрн Стар" және "The Sea" радиостанцияларын таратуда.

ITU 2-аймағы

1979 жылы Дүниежүзілік әкімшілік радио конференциясы (WARC 79) «Радио регламенті №480» қабылдады, онда «2-ші аймақта, радио тарату станцияларының 1605-1705 кГц жиіліктерді пайдалануы аймақтық әкімшілік радио конференциясы құратын жоспарға бағынуға тиіс» делінген. Осының нәтижесінде, 1988 жылдың 8 маусымында Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында өткен ИТУ демеушілігімен өткен конференция 1990 жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енетін 2-ші аймақтың АМ радио тарату диапазонының жоғарғы шегін кеңейту ережелерін қабылдады, 1610 кГц-ден 1700 кГц-ға дейінгі он жиілікті қосып. Келісімде стандарттық 1 киловатт қуаты көзделген, ол орынсыз кедергі тудырмаса, 10 киловатқа дейін арттырылуы мүмкін.

Ангилья

Кеңейту ресми түрде қабылдамас бұрын, Британдық Батыс Үндістандағы Ангилья аралында орналасқан 50,000 ваттты діни станса 1610 кГц жиілігінде "Кариб теңізінің шамшырағы" деп хабар таратуды бастаған. Бұл станса 1980-жылдардың басында құрылған, қазіргі таңда эфирде емес.

Аргентина

Аргентинада кеңейтілген жиілік жолақтары негізінен ел астанасы Буэнос-Айрес төңірегіндегі аймақта бөлінген.

Канада

Канада АҚШ-пен 1610, 1630, 1650, 1670 және 1690 кГц жиіліктерінде жұмыс істейтін канадалық радиостанцияларын ортақ шекараға қалыптыдан жақын орналастыруға бейресми келісім жасады, мұның орнына АҚШ-қа басқа жиіліктерде де осындай мүмкіндік берілді. Сондықтан, Канаданың барлық шектеулі кеңейтілген жолақты станциялары қазіргі таңда осы жиіліктерде жұмыс істейді.

Куба

Кубада небәрі бірнеше кеңейтілген жолақты станциялар құрылды. Ең көп қолданылатын жиілік – 1620 кГц, онда бірнеше станция Radio Rebelde желісінің хабарларын бірдей эфирге шығарады.

Мексика

Мексикада 2017 жылға дейін кеңейтілген жолаққа лицензиясы бар төрт радиостанция болды: XEUT AM 1630, XEARZ AM 1650, XEANAH AM 1670 және XEPE AM 1700. XEARZ (5 кВт) және XEPE (10 кВт) екеуі де түнгі уақытта 1 кВт-тан артық қуатпен жұмыс істейді. Бұл станциялар 2014 жылғы өзгерістерге дейін рұқсат алған, олар FM-де 106-108 МГц жиілігімен қатар, әлеуметтік қоғамдық және әлеуметтік үнді радиостанциялары үшін AM кеңейтілген жолағын бөліп қойды. Тамаулипас штатының Рейноса қаласындағы XEFCR AM станциясын есептемегенде, кеңейтілген жолаққа тағайындалған барлық станциялар қоғамдық немесе үнді радиостанциялары болды: XECSCA AM, XECSCGU AM, XECSIA AM, XECSIB AM және XECSIC AM.

Дайындық

1988 жылы ХТҰ АМ жолағының «жоғарғы шегін» 1700 кГц-ке дейін кеңейтуді бекіткен кезде, көптеген тұтынушылар радиолары 1620 немесе 1630 кГц-тен жоғары жиілікті қабылдай алмады. Алайда, сол кезде ФКС «өкілдері американдық радиоқабылдағыштар өндірушілерімен кездесіп, жаңа жолақта сигнал қабылдай алатын құрылғыларды өндіруді бастауға ынталандырды» және АҚШ-тың алғашқы кеңейтілген жолақты радиостанциясы 1995 жылдың соңында жұмыс істей бастағанда, қазірге дейін толық кеңейтілген жолақты қабылдай алатын 280 миллион радиостанция бар екені естілді. 1988 жылғы ХТҰ конференциясында жаңа жиіліктерге 500-ге жуық АҚШ станцияларын тағайындау ұсынылды. Стандартты АМ жиіліктеріндегі станцияларға ФКС-нің қалыпты тәжірибесі өтінімдерді жеке-жеке қарау болып табылады. Кеңейтілген жолақты пайдалану үшін Комиссия жаңа жолаққа көшуге қызығушылық танытқан барлық станцияларды бағалағаннан кейін, бірден бүкіл ел бойынша жолақты бөлуді шешті. Жүздеген өтінімдерді бағалаудың қиын міндетіне тап болған ФКС өтініш берушілерді бағалау үшін көп факторлы алгоритмді әзірледі. Қажетті бөліну стандарттарынан басқа, АҚШ-та да, халықаралық деңгейде де бағалаудың маңызды бөлігі жеке станцияның «кедергіні азайту көрсеткіші» болды, ол кеңейтілген жолаққа көшу оның босатылған жиілігіндегі кедергі мөлшерін, әсіресе түнде қанша азайтатынын көрсетеді. ФКС өзінің негізгі талаптарын «стериода, бәсекеге қабілетті техникалық сапада, күндізгі қуаты 10 кВт, түнгі қуаты 1 кВт, бағытсыз антенна (немесе қарапайым бағытты) және бір арналы станциялар арасындағы арақашықтық 400-800 км» деп түйіндеді. Ұсынылған стандарттарға сәйкес жаңа жиіліктерде қанша станция орналастырыла алатыны туралы сұрақ туды, ФКС инженерлік фирма Коэн, Диппел және Эверист «әрбір арнаға 25-30 станцияның орнына олардың есептеулері бойынша шамамен 5 (әрине, 10-нан кем) станцияны тағайындауға болады» деген талдау ұсынғанын атап өтті. Алайда, бір жылдан кейін Комиссия тапсырмаларды тоқтатты, өтінімдерді бағалау үшін пайдаланылған деректерде елеулі қателер болғаны анықталды. 1991 жылдың соңында 1934 жылғы Байланыс туралы заңға қосымша ереже енгізілді, ол кеңейтілген жолақты тағайындаулар үшін 100 000-нан астам халқы бар қалаларда орналасқан және толық уақытты станциялары жоқ күндізгі станцияларға басымдық беріледі деп белгіледі. Бұл стандартқа сай келген екі уәкілетті станция жаңа жолақта хабар таратуды бастаған алғашқы екеуі болды: 1995 жылдың соңында Нью-Джерси штатының Элизабет қаласында (қазір Джерси қаласында WWRU) 1660 кГц жиілігінде WJDM. Бұл екеуі АҚШ-та түнде 10 кВт қуатты пайдалануға рұқсат етілген жалғыз кеңейтілген жолақты станциялар. АҚШ-тың басқа станциялары әдетте күндіз он киловатт, ал түнде бір киловатт қуатты пайдаланады, бағытсыз антенналармен. Әдеттегіден жоғары тиімділігі бар немесе басқа жиіліктегі станциямен біріктірілген антенналарды пайдаланатын станцияларға ерекшелік жасалады. Техас штатының Браунсвилл қаласында KVNS Мексикамен келісімшарт бойынша міндеттемелерге байланысты стандарттан 12% аз (күнде 8,8 кВт және түнде 880 ватт) қуатпен жұмыс істейді, ал Шарлотта Амалидегі WIGT, АҚШ Виргин аралдары, Францияның Мартиника және Гваделупадағы аумақтық иеліктеріне қатысты ұқсас келісімшарт шектеулеріне байланысты күндіз де, түнде де 920 ватт қуатпен лицензияланған. 1996 жылдың 22 наурызында ФКС 87 станциядан тұратын қайта қарастырылған бөлу кестесін жариялады, бірақ бұл қателіктерге байланысты кейіннен алынып тасталды. 1997 жылдың 17 наурызында 88 станцияны бекітетін үшінші және соңғы бөлініс жарияланды. Өтпелі кезеңді жеңілдету үшін ФКС бастапқы станса мен оның кеңейтілген жолақты туысы бір мезгілде бес жылға дейін жұмыс істей алатынын қарастырды, содан кейін иелері жаңа тапсырманы қалайды ма, әлде бастапқы жиілікте қалуды қалайды ма, оған байланысты екі лицензияның бірін тапсыруы керек еді. Алайда, Арканзас штатының Форт-Смит қаласындағы KYHN жағдайында ерекшелік жасалды, ФКС оның жеке меншігін мақұлдады, себебі «Capstar компаниясының MMTC-ге нысанды беруі, ол KYHN-ді әйелдерді және азшылық топтарының мүшелерін хабар тарату және хабар таратуды басқаруда оқытуды жоспарлады, бұл хабар тарату қызметтеріндегі меншік диверсификациясын насихаттау туралы кезек күтіп тұрған іс жүргізуде белгіленген әртүрлілік мақсаттарын ілгерілетуге көмектесті». Жалпы алғанда, ФКС 1997 жылғы 17 наурыздағы мақұлдау тізіміне енгізілмеген кез келген станцияны кеңейтілген жолаққа беруді қарастырудан бас тартты. 2006 жылы Нью-Йорк штатының Рамапо қаласында WRCR үшін ерекшелік жасалды, ол 1300-нан 1700 кГц-ге көшуге рұқсат алды, ФКС «Раклок округының тұрғындарына радиациялық төтенше жағдай туған кезде толық уақытты жергілікті төтенше жағдай радио қызметін ұсынуға болатын станцияға лицензия беруге рұқсат беруге болады» деп мәлімдеді.

When the ITU approved the extension of the "top end" of the AM band to 1700 kHz in 1988, few consumer radios could tune higher than about 1620 or 1630 kHz. However, it was reported at the time that FCC "officials have been meeting with American manufacturers of radio receivers to make an early start on producing sets capable of receiving signals in the new band " and when the first U. S. expanded band radio station began operating in late 1995, it was estimated that by now there were 280 million radios capable of receiving the full expanded band. During the 1988 ITU conference, it was suggested that as many as 500 U. S. stations could be assigned to the new frequencies. The common FCC practice for station applications on the standard AM frequencies is to process the applications individually. For the expanded band, the Commission decided to allocate the entire band at once on a nationwide basis, after evaluating all of the stations which notified the FCC that they were interested in moving to the new band. Faced with the difficult task of evaluating hundreds of applications, the FCC developed a multi factored algorithm to rank the applicants. In addition to required separation standards, both within the United States and internationally, a major component of the evaluation was an individual station's "interference improvement factor", which was the degree to which a move to the expanded band would decrease the amount of interference on its vacated frequency, especially at night. The FCC summarized its primary considerations as "fulltime operation with stereo, competitive technical quality, 10 kW daytime power, 1 kW nighttime power, non directional antenna (or simple directional) and 400 800 km spacing between co channel stations". There was an outstanding question about the number of stations, based on the proposed standards, that could be accommodated on the new frequencies, with the FCC noting that an engineering firm, Cohen, Dippell and Everist, had "submitted an analysis to demonstrate that instead of 25 to 30 stations per channel their calculations show 'approximately 5 (certainly less than 10)' stations can be assigned per channel". However, a year later the Commission rescinded these assignments, after it was determined that there had been major flaws in the data used to evaluate the applications. A provision had been added to the Communications Act of 1934 in late 1991 which mandated that priority for expanded band assignments would be given to existing daytime only stations that were located in a community with a population over 100,000, and which also did not have any full time stations. The two authorized stations that met this standard became the first two to begin broadcasting on the new band: WJDM, 1660 kHz in Elizabeth, New Jersey (now WWRU in Jersey City, New Jersey) in late 1995, These two are the only expanded band stations in the United States authorized to use 10 kW at night. Other U. S. stations generally use ten kilowatts during the day and one kilowatt at night, with non directional antennas. An exception exists for stations that use antennas with higher than normal efficiency or those multiplexed with an existing station on a different frequency. KVNS in Brownsville, Texas, operates at 12% less than the standard (8.8 kW day and 880 watts at night) due to treaty obligations with Mexico, and WIGT in Charlotte Amalie, U. S. Virgin Islands, is licensed for 920 watts both day and night, due to similar treaty restrictions with respect to France's territorial holdings of Martinique and Guadeloupe. On March 22, 1996 the FCC announced a revised allocation table, consisting of 87 stations, but this too was eventually withdrawn due to errors. A third, and final, allocation, now approving 88 stations, was announced on March 17, 1997. In order to ease the transition, the FCC provided that both the original station and its expanded band twin could optionally operate simultaneously for up to five years, after which owners would have to turn in one of the two licenses, depending on whether they preferred the new assignment or elected to remain on the original frequency.> although an exception was made in the case of KYHN in Fort Smith, Arkansas, when the FCC approved its separate ownership, on the grounds that "Capstar's donation of the facility to MMTC, which planned to use KYHN to train women and minority group members in broadcasting and broadcast management, advanced the diversity goals set forth in the pending proceeding Promoting Diversification of Ownership in the Broadcasting Services". In general the FCC has refused to consider assigning any stations to the expanded band which were not included in the March 17, 1997 approval list. In 2006 an exception was made to this policy for WRCR in Ramapo, New York, which was allowed to move from 1300 to 1700 kHz, with the FCC stating that a "waiver is warranted to permit the licensing of a station that could provide full time local emergency radio service to Rockland County residents who would be at great risk in the event of a radiological emergency at the Indian Point facility".

Австралия

Австралияда стандартты АМ жолағының 531-ден 1602 кГц-ге дейінгі тарату жиіліктері Тарату қызметтері жолағы (BSB) деп белгіленеді, ал 1611-ден 1701 кГц-ге дейінгі жиіліктер "Орта жиілік" жолағы деп белгіленеді. 1611, 1620 және 1629 кГц жиіліктерінде коммерциялық лицензиялар бойынша шектеулі санда станциялар жұмыс істейді. 1992 жылғы Тарату қызметтері туралы заң "тар жолақты" станциялар жіктемесін енгізді, бұл арнайы, жалпы емес аудиторияға бағытталған хабар тарату үшін, негізінен ірі қалаларда қолданылады, және 1611-ден 1701 кГц-ге дейінгі станциялардың көпшілігі төмен қуатты (400 Вт немесе одан аз) Тар жолақты аймақтық қызмет станциялары (MF NAS) болып табылады.

Жапония

Жапониядағы АМ кеңейтілген жолағы 1629 кГц-қа дейін созылады. 1620 кГц және 1629 кГц жиіліктері көбінесе тас жолдардағы кеңес беру радиостанциялары және/немесе магистральдық аймақтардағы станциялар пайдаланады. Көптеген жапондық АМ радиолары, автомобильдерге орнатылатын стерео жүйелер және басқа да қабылдағыштар (вокман сияқты) 1629 кГц-ке дейін реттеуге қабілетті. 1611 кГц Жапонияда көбінесе қолданылмайды.

Филиппиндер

Филиппинде төмен қуатты форматта хабар тарататын алғашқы AM кең жолақты радиостанциясы – 1996 жылдың 25 шілдесінде жұмысын бастаған DZBF "Radyo Marikina 1674" болды.