Кіріспе
Роберт Уильям Дункан (5 шілде 1948 жылы туған) – американдық англикандық епископ. Ол 2009 жылдың маусымынан 2014 жылдың маусымына дейін Солтүстік Америкадағы (ACNA) Англикан шіркеуінің бірінші приматы және архиепискобы болды. 1997 жылы Питтсбург епископтық епархиясының епископы болып сайланды. 2008 жылы епархиялық конвенцияның көпшілігі епархиядан және Епископальдық шіркеуден шығуға дауыс берді және 2009 жылдың қазан айында олардың жаңа шіркеуін Питтсбург Англикандық епархиясы деп атады. (Епископальдық шіркеу жаңа басшылықпен Питтсбург епархиясын сақтап қалды.) Дункан 2016 жылдың 10 қыркүйегіне дейін жаңа англикандық епархияның епископы қызметін атқарды, одан кейін оның ізбасары Джим Хобби тағайындалды. Дункан 2003 жылдан 2009 жылға дейін Англикандық қауымдастық желісінің модераторы, ал 2004 жылдан Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуі құрылғанға дейін Ортақ мүдде серіктестігінің төрағасы болды. Ол Жалпы теологиялық семинариядан (1996) және Нашотаха үйінен (2006) құрметті докторлық дәрежесін алды. Дункан Епископальдық шіркеуден кеткен кезде ол "Америкадағы ең консервативті епископтардың бірі" деп сипатталды.
American Anglican bishop
Robert William Duncan (born July 5, 1948) is an American Anglican bishop. He was the first primate and archbishop of the Anglican Church in North America (ACNA) from June 2009 to June 2014. In 1997, he was elected bishop of the Episcopal Diocese of Pittsburgh. In 2008, a majority of the diocesan convention voted to leave the diocese and the Episcopal Church and, in October 2009, named their new church the Anglican Diocese of Pittsburgh. (The Episcopal Church continued to maintain its Diocese of Pittsburgh under new leadership.) Duncan served as bishop for the new Anglican diocese until 10 September 2016 upon the installation of his successor, Jim Hobby. Duncan served as moderator of the Anglican Communion Network from 2003 to 2009 and chairman of the Common Cause Partnership from 2004 until the creation of the Anglican Church in North America. He has honorary doctorates from General Theological Seminary (1996) and Nashotah House (2006). At the time of Duncan's departure from the Episcopal Church, he was described as "probably the top conservative Episcopal bishop in America".
Ерте өмір және қызметі
Дункан 1948 жылы Нью-Джерси штатының Бордентаун қаласында дүниеге келген. Оның анасы психикалық аурудан зардап шекті, ал ол отбасылық өмірдің қылымынан Бордентаундағы Мәсіх епископ шіркеуінде дұға ету мен ой жүгірту арқылы тыныс тапты. Дункан Бордентаун әскери институтын үздік бітіруші болып аяқтады. Содан кейін ол Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы Тринити колледжіне (А. B. cum laude) оқуға түсті. 1970 жылы Тринитиді бітіргеннен кейін, ол Нью-Йорктегі Епископ шіркеуінің Бас теологиялық семинариясына (М. Div., DD honoris causa) оқуға қабылданды. Семинарияда оқыған кезінде ол Эдинбург университетінде шотланд тарихын зерттеді. Дункан 1972 жылдың 22 сәуірінде диакен, ал 1973 жылдың 28 қазанында – Симон мен Иуда қасиеттілерінің мерекесінде священник болып киелі лента алды. Оның алғашқы қызметтері Нью-Йорктегі Араласу шіркеуінде, Нью-Джерси штатының Мерчантвилл қаласындағы Грейс шіркеуінде және Эдинбургтегі Христос шіркеуінде қысқа мерзімге болды. 1974 жылдан 1978 жылға дейін ол Бас семинарияда деканың көмекшісі болып жұмыс істеді. Келесі төрт жылды ол Солтүстік Каролина штатының Чапел-Хилл қаласындағы Крест шіркеуінде кампусқа арналған рухани кеңесшінің орынбасары ретінде өткізді. 1982 жылы ол Делавэр штатының Ньюарк қаласындағы Сент-Томас шіркеуінің ректоры болып тағайындалды, онда 10 жыл бойы қызмет етті.
Епископ болып сайлануы
Дункан 1990 жылы Колорадо епископы лауазымына үміткер болды. 1992 жылы Питтсбургтің сол кездегі епискобы және танымал теологиялық консерватор Алден М. Хатауэй, Дунканды өзінің каноны деп тағайындады. 1995 жылы Дункан Питтсбург епархиясының епископ көмекшісі болып сайланды және 1997 жылы Хатауэй зейнетке шыққаннан кейін оның орнын иеленді. Дунканды үміткерлер комитеті ұсынбады, бірақ конвенция барысында ұсынылып, нәтижесінде сайланды. Питтсбург епархиясы сол кезде Епископ шіркеуіндегі көптеген адамдар үшін ең консервативті және евангелистік епархиялардың бірі саналды. Дункан 1998 жылғы Ламбет конференциясында құрылған Англикандықтар миссиясы және евангелизм желісінің бағдарламалық комитетіне мүше болды.
Консервативті көшбасшылық
Дункан тез арада епископтық көшбасшылар тобының басшысы болды. Жаңа Гэмпширдің епископы болып ашық гей діни қызметкер Джин Робинсон сайланғанда, Дункан сайлауға қарсы күшті дауыс білдірді. Робинсонның сайлануы 2003 жылдың 5 тамызында шіркеудің жалпы конгресімен расталғаннан кейін, Дункан консервативті епископтар мен мирян жетекшілерінің тобының атынан баспасөз конференциясында Робинсонның сайлануына наразылық білдірді. Дункан сайлауды айыптап, Епископальдық шіркеутің «Иса Мәсіх шіркеуінің тарихи сенімі мен тәртібінен тайып кеткенін» мәлімдеді. Дункан мен Робинсон бір GTS класының студенттері болды, екеуі де 1973 жылы MDiv дәрежесін алды. 2004 жылдың қаңтар айында Дункан жаңа құрылған Англикандық қауымның епархиялар мен приходтар желісінің жетекшісі болды. Бұл консервативті әрекеттік топтың мақсаты – «Епископальдықтарға әлемдік Англикандық қауымның көпшілігімен қарым-қатынаста болуға мүмкіндік беру болды, олар Епископальдық шіркеутің (АҚШ) қарым-қатынасын бұзған немесе тоқтатқан деп жариялаған». 2005 жылдың 17 наурызында Епископальдық шіркеудің Епископтар палатасының отырысында Дункан екі тарап арасындағы айырмашылықтың «жазылмауы мүмкін» екенін мойындаған сөз сөйледі. Мүмкін болатын раскол белгісі ретінде, Пенсильвания штатының Франклин Паркіндегі либералды приход, Святого Брендана, 2005 жылдың ақпанында Дунканның басшылығында болғысы келмейтінін жариялады. 2007 жылдың шілдесінде Дункан Кантербери архиепискобы Роуэн Уильямстың ECUSA-дан «ортодоксалды» топтарды қолдамағаны үшін сынап, «Бұл оның лауазымының құны. Осы тарихи лауазымды жоғалту – Құдайдың жаңа нәрсе жасап жатқанын көрсететіндей зор шығын» деді. Англикандық қауымның әлемдік жетекшісін сынаған мәлімдеме Ефрем Раднерді, ол желіні құруға көмектескен болатын, Англикандық қауым желісінен кетуге мәжбүр етті, себебі ол «Епископ Дункан ақырында жаңа шіркеу құруға шешім қабылдады» деп алаңдады. Раднер түсіндірді: «Епископ Дункан қазір Кентербери және Ламбет конференциясын – біздің дәстүріміздегі төрт қауымдастық құралының екеуін – «жоғалған» деп жариялады». Роуэн Уильямстың өтініші бойынша Дункан 2007 жылы Танзанияның Дар-эс-Салам қаласында өткен Приматтар кеңесіне қатысты.
Епископальдық шіркеудегі депонирование
2008 жылдың 15 қаңтарында Епископаль шіркеуінің IV тарауды қарастыру комитеті Дунканның "осы шіркеудің қауымын тастап кеткенін" растады. Бұл процесс аяқталғанға дейін Епископальдық шіркеудегі үш ең жоғары епископ Дунканды қызметтен шеттету мүмкіндігіне ие болды, бірақ оны жасамауға шешім қабылдады. Дунканға жазған хатында Бас епископ "келесі екі ай ішінде сіздің осы шіркеудің іліміне, тәртібіне және құлшылығына толық бағынушы екеніңізді көрсететін мәлімдеме жасағаныңызды қуана қабылдайтынын" айтты. Ол өзіне тағылған барлық айыпты жоққа шығарды. 2008 жылдың 18 қыркүйегінде Епископтар палатасы Дунканды "Епископаль шіркеуінің қауымын тастап кеткені" үшін діни қызметтен шеттету туралы дауыс берді. Дауыс беруден кейін Дункан Оңтүстік конустың Англикандық провинциясының бос епископы болып тағайындалды. Епископтар палатасындағы дауыс беруден кейін Бас епископ Кэтрин Джеффертс Шори Дунканды ресми түрде қызметтен шеттетуге қатысты шешім қабылдады. Өз шешімінде Джеффертс Шори "2008 жылғы 20 қыркүйек күні, сенбі күні, сағат 12:01-ден бастап епископ Дункан осы шіркеуде тағайындалған діни қызметінің Құдай сөзі мен қасиетті істердің сыйлықтарын және рухани билігін пайдалану құқығынан айырылады, сондай-ақ епископ Дунканның барлық шіркеулік және оған байланысты әлеуметтік лауазымдары тоқтатылып, бос орынға айналады" деп мәлімдеді. Дунканның адвокаты оның шеттету туралы жарлығының заңдылығына күмән келтірді. Дункан Епископаль шіркеуден шеттетуге қатысты шешім қабылданғаннан кейін 50 күн өткен соң Питтсбургтің қазіргі Англикандық епархиясының епископы болып сайланды.
Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуінің приматы
2009 жылдың 21 маусымында Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуінің епископтары Дунканды Солтүстік Американың бірінші архиепископы және приматы етіп сайлады. Ол 2009 жылдың 25 маусымында Техас штатының Плано қаласындағы Христос шіркеуінде қызметке орнатылды. Салтанатты шарада дамушы елдердегі консервативті англикандықтарды Африкалық Англикандық Кения провинциясының архиепискобы Бенджамин Нзимби өкілдік етті. Кения ACNA конференциясына өкілдер жіберген Англикан қауымдастығының тоғыз провинциясының бірі болды. Дункан архиепископ ретіндегі міндетінің "Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуінің маңызды бөлігін қайта біріктіру" екенін айтты және қызметтен кетуге дейін бес жыл жұмыс істеуді жоспарлағанын мәлімдеді. 2009 жылдың қазан айында Дункан Рим-католик шіркеуінің наразылық білдірген дәстүрлі англикандықтар үшін жеке ординариаттар құру туралы ұсынысына жауап ретінде, бұл мүмкіндікті ACNA-ға қатысты дін қызметкерлерінің көпшілігі пайдаланбауы мүмкін екенін айтса да, осы тарихи ұсынысқа қызығушылық танытқандарды қуана бата алатынын білдірді. 2011 жылдың 21 маусымында Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында өткен ACNA провинциялық кеңесінде Дункан шіркеудің алғашқы екі жылының нәтижелерін оң бағалады: "Жылдық шіркеулік есептерде ұсынылған деректерге сәйкес, 2010 жылы ACNA епархияларында отыздан астам 987 ересек адам шомылдырылды, он алтыдан отызға дейінгі 424 жас адам шомылдырылды және 1647 бала шомылдырылды, біздің Министрлік серіктестеріміздің қауымдастықтары есепке алынбағанда. Бұл деректердің ерекшелігі, 16 жастан асқандардың шомылдырылу саны балалардың шомылдырылу санымен шамалас. Бұл біз Мәсіхті ешқашан танымаған, шіркеу мүшесі болмаған жасөспірімдер мен ересектерге жетеміз дегенді білдіреді. Бұл - Иса Мәсіхтің өзгертетін сүйіспеншілігімен Солтүстік Америкаға жетудің, осы жерде бірегей нәрселер орын алып жатқанының көптеген белгілерінің бірі". Дункан 2012 жылдың 13 сәуірінде 26 конфессияны білдіретін Оңтүстік-Батыс Пенсильвания Христиандық қауымдастығының мәлімдемесіне қол қойды. Мәлімдемеде Рим-католик шіркеуінің шіркеу доктринасына қайшы келетін контрацепциялық құралдарды төлеуге мәжбүрлейтін HHS талабына қарсылығы қолдау көрсетілді. Епископ Рей Саттонмен бірге Дункан 2012 жылдың 28 қарашасында Папа Бенедикт XVI шақыруымен Ватиканға ресми сапар жасады, олар Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуі мен Англикандықтар қауымдастығы атынан кездесіп, сәлемдесті. 2013 жылдың мамырында ол Кентербери архиепискобы Джастин Уэлбидің шақыруымен төрт жарым сағатқа созылған кездесу өткізді. Сондай-ақ, ол 2013 жылдың 21-26 қазанында Найробиде өткен GAFCON II шарасына қатысты.
Кейінгілер
Дункан 2018 жылдың 17-22 маусымында Иерусалимде өткен GAFCON III-ге қатысты. Қазіргі уақытта ол Флорида штатының Таллахасси қаласындағы Санкт-Петер соборында тұрақты епископ ретінде қызмет етеді.