Кіріспе

Хамид Жафархани (حمید جعفرخانی) (1966 жылы Тегеранда туған) – Ирандық, американдық инженер-электрик және профессор. Ол Калифорния университетінің Ирвин қаласындағы Генри Самюэли инженерлік мектебінде электр техникасы және компьютерлік ғылымдар саласындағы канцлер профессоры қызметін атқарады. Оның ғылыми зерттеулері байланыс теориясына, әсіресе кодтау және сымсыз байланыс пен желілерге қатысты.

Өмірбаян

Тегеран университетінде оқығанға дейін 1984 жылы Иран университеттерінің жалпыұлттық түсу емтиханында бірінші орынға ие болды. 1989 жылы B.S. дәрежесін алғаннан кейін Мэриленд университетінің Колледж-Парк кампусында оқыды және 1994 жылы M.S. дәрежесін, ал 1997 жылы Ph.D. дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін Жафархани 1997 жылдың тамызында AT&T Laboratories Research компаниясына қосылды, ал 2000 жылдың шілдесінде Broadcom компаниясына, 2001 жылдың қыркүйегінде Калифорния университетіне (Ирвайн) ауысты. Сымсыз байланыс саласында Жафархани кеңістік-уақыт кодтарының негізгі ойластырушысы (Сиаваш Аламути және Намбараджан Сешадримен бірлесіп) және AT&T-де жұмыс істеген кезінде жарияланған екі маңызды мақаласы үшін белгілі – олар кеңістік-уақыт блок кодтау саласын қалыптастырды. Олардың біріншісі, «Ортогоналды жобалардан жасалған кеңістік-уақыт блок кодтары», кеңістік-уақыт блок кодтарының теориялық негізін қалады, ал екіншісі, «Сымсыз байланыс үшін кеңістік-уақыт блок кодтау: өнімділік нәтижелері», алғашқы кодтардың өнімділігін сандық талдаумен қамтамасыз етті. Кеңістік-уақыт кодтары сымсыз байланыстың тарату бөлімінде бірнеше антенналарды пайдалануға негізделген. Осы бірнеше антенналардан бірдей деректердің бірнеше көшірмелері жіберіледі, бұл қабылдағышқа сыбайлас жемқорлық пен шудың болуына қарамастан сигналды дұрыс анықтау мүмкіндігін едәуір арттырады. Кодталмаған жүйелермен салыстырғанда кеңістік-уақыт кодталған жүйелердің беріліс сенімділігі айтарлықтай жоғары. Әсіресе кеңістік-уақыт блок кодтары оңай енгізілуімен және тиімділігімен танымал, ал Жафарханидің осы екі мақаласындағы идеялары бүгінгі күнге дейін жалғасып келе жатқан кең ауқымды халықаралық зерттеулерге түрткі болды. Кейін, 2001 жылы Жафархани квази-ортогоналды кеңістік-уақыт блок кодтарын ұсынды, олар бұрынғы кодтарға тән кейбір қиындықтарды жеңіп, деректерді аз мөлшерде беру есебінен жұмыс істейді. Бұл кодтар да қазір кеңінен зерттелуде. 2003 жылы ол өзінің бастапқы кодтарының күштірек нұсқасын – блок кодтары мен кеңістік-уақыттық тор кодтарының әсерін біріктіретін супер-ортогоналды кеңістік-уақыттық тор кодтарын ұсынды. Бұл жұмыс та әлем бойынша маңызды зерттеулерге жол ашты. Жафархани 2003 жылдың қаңтарында Ұлттық ғылым қорының «КАРИЕРА» сыйлығын алды, ол «білім шегіндегі көшбасшылыққа ерекше әлеуетті көрсеткен көрнекті ғалымдар мен инженерлерді» марапаттайды. Ол сонымен қатар кеңістік-уақыт кодтауына қосқан үлесі үшін Электр және электроника инженерлері институтының (IEEE) мүшесі, IEEE Transactions on Wireless Communications журналының редакторы және IEEE Communications Letters журналының редактор-орынбасары болып табылады. Жафархани 2005 жылдың қыркүйегінде жарық көрген «Space Time Coding: Theory and Practice» кітабының авторы. Жафархани 2013 жылы IEEE Eric E. Sumner сыйлығының коммуникациялық технологияларға қосқан үлесі үшін бірлескен иегері. Ол сондай-ақ IEEE Communications Society Communication Advances Award сыйлығының иегері.