Кіріспе

Американдық инженер Роберт Уэнделл Лакки (9 қаңтар 1936 – 10 наурыз 2022) – американдық электр инженеры, өнертапқыш және Bell Labs пен Bell Communications Research (Bellcore) зерттеулерді басқарушысы. Ол технология, қоғам және инженерлік мәдениет туралы жазған еңбектерімен және сөздерімен әйгілі. Боб IEEE мүшесі және Ұлттық Инженерлік академиясының мүшесі. Сонымен қатар, ол TTI/Vanguard кеңесінің құрамында.

Ерте өмір

Роберт Лакки Питтсбургте (Пенсильвания) дүниеге келді және Пенсильвания штатындағы Маунт-Лебанон орта мектебін бітірді. Ол Пердью университетінде электротехника мамандығы бойынша оқып, 1957 жылы BSEE бакалавр дәрежесін алды. Пердью университетінде қалып, 1959 жылы MSEE магистр дәрежесін алды. Пердьюде білімін жалғастырып, Джон С. Хэнкок басшылығымен PhD зерттеулерін жүргізіп, бір уақытта амплитудалық және фазалық модуляцияланған цифрлық байланыс тақырыбында диссертация қорғады. Диссертациясында ол қазіргі уақытта жоғары жылдамдықты цифрлық коммуникацияларда кеңінен қолданылатын квадраттуралық амплитудалық модуляция (QAM) жүйелерінде қолданылатын екі өлшемді сигналдар жиынын (сигнал шоқжұлдызын) жасады. 1961 жылы Пердью университетінен докторлық ғылым кандидаты (PhD) дәрежесін алды.

Мансап

Лакки 1961 жылы Bell Labs компаниясына қосылды, оның алғашқы міндеті Уильям Р. Беннетттің басқаруындағы деректер теориясы бөлімінде болды. 1964 жылы ол ең белгілі өнертабысын жасады – адаптивті теңестіргіш, ал одан кейінгі жылдары бірнеше рет жоғары лауазымға көтеріліп, 1982 жылы коммуникация ғылымдары зерттеу бөлімінің атқарушы директоры болды. Бұл бөлімге негізінен сымсыз байланыс, оптикалық жүйелер және басқа да коммуникациялық жүйелер салаларындағы Bell Labs-тің барлық зерттеулері, сондай-ақ физика және компьютерлік ғылымдар бойынша Bell Labs-тің бір бөлігі кірді. Бұл бөлімдегі екі ғалым Нобель сыйлығына ие болды. Лакки 1992 жылы Bell Labs-тен кетіп, бұрын бөлініп шыққан Bell телефон компанияларының зерттеу зертханасы – Bellcore компаниясына қосылды, онда ол корпоративтік вице-президент болып, зерттеулерді басқаруға жауапты болды. Бірнеше жыл өткен соң Bellcore Science Applications International Corporation (SAIC) компаниясына сатылып, Telcordia Technologies (қазіргі iconectiv) деп аталды. Роберт Лакки 2002 жылы Telcordia компаниясынан зейнеткерлікке шықты.

Адаптациялық теңестіруші

1960 жылдардың басында телефон желілеріндегі модемдердің ең жоғары жылдамдығы секундына 2400 бит болатын. Символдар арасындағы өзара әсер кедергісінің салдарынан одан да жоғары жылдамдыққа қол жеткізу мүмкін болмады. Әрбір қосылыс цифрлық ақпаратты жеткізу үшін жіберілген импульстер тізбегіне өзгеше бұрмалау әсерін тигізеді, кезекті импульстерді бүркеп, оларды араластырады, нәтижесінде анықтауда қателер пайда болады. Лакки өзгермелі сүзгіні автоматты түрде реттеу арқылы бұрмалау әсерін адаптивті түрде жоюдың жолын тапты, ол әрбір нүктеде реттелетін күшейткіші бар кідірісті ұшырату желісін пайдаланды. Эквалайзер бұрмалауды азайту үшін ең тік төмен түсу алгоритмін қолданды. Ол бастапқыда белгілі импульстер тізбегімен оқытылды, бірақ деректерді жіберу кезінде импульстер туралы шешімдер көбінесе дұрыс деп есептеліп, ағымдағы қателерді қалпына келтіру үшін шешімге бағытталған түзетуге сүйенді. 1964 жылы жасалған алғашқы адаптивті эквалайзер 13 реттелетін күшейткішті пайдаланды, олардың әрқайсысы 8 релемен орнатылды. Жабдықтар тірегі шамамен 1,5 метр биіктікте болды. Оның қолданылуы дереу секундына 9600 бит жылдамдықпен деректерді жіберуге мүмкіндік берді – бұл бұрын қол жетімді ең жоғары жылдамдықтан төрт есе жоғары. Біраз уақыттан кейін релелер транзисторлық коммутаторлармен ауыстырылды, ал келесі жылдары эквалайзер арнайы интегралды схемамен іске асырылды. Бүгінде адаптивті теңдеу әрбір модемге енгізілген және кіріктірілген микропроцессордың бағдарламалық кодындағы қарапайым қосымша бағдарлама болып табылады.

Консультативтік позициялар

Лаки өзінің мансабы бойында инженерлік қоғамдарда, университеттерде және үкіметте кеңесшілік және қатысушылық қызметтерге белсенді түрде қатысты. IEEE ұйымында ол IEEE мәліметтерінің редакторы, Коммуникациялар қоғамының президенті және IEEE бас атқарушы вице-президенті болды. Оның мемлекеттік қызметі АҚШ Әуе күштерінің ғылыми кеңесшілер кеңесінің төрағасы, Федералдық коммуникация комиссиясының технологиялық кеңесшілер кеңесінің төрағасы, Ұлттық стандарттар және технология институтының міндетті сапарлық комиссиясының төрағасы және Қорғаныс ғылымы жөніндегі кеңеске мүшелік еткенін қамтыды. Ол Ұлттық Инженерлік академиясымен және бірнеше университеттердің кеңесші кеңестерімен де белсенді жұмыс істеді.

Құрмет пен марапаттар

Лакиге төрт құрметті докторлық дәреже, 1987 жылғы Маркони сыйлығы, 1995 жылғы IEEE Эдисон медалі және IEEE Information Theory Society-нің 1998 жылғы технологиялық инновациялар үшін Алтын мерейтой сыйлығы табысталды. Ол деректерді жеткізу жүйелерінің теориясы мен практикалық дамуына қосқан үлесі үшін Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі болып сайланды. Сонымен қатар, ол Америка өнер және ғылым академиясының және Еуропа ғылым және өнер академиясының сайланған мүшесі еді.

Жазбалар

Лакки (J Salz және EJ Weldon) «Деректер байланысының принциптері» (Макгроу Хилл, Нью-Йорк, 1965) оқулығының авторы болды. Ол ақпарат теориясын көпке таныстырған «Кремний армандары» (St Martins Press, Нью-Йорк, 1989) кітабына жазды. Оның мақалаларының жинағы «Лакки тағы да сәттілікке жетеді» (Wiley / IEEE Press, 1992) деген атпен басылды. 1982 жылдан бастап ол IEEE Spectrum Magazine журналында екі айда рет шығатын «Көзқарас» (Reflections) деген бағананы жазды, онда технология және инженерлік мәдениет туралы мақалалары жарияланды.

Кейінгі мансап

2002 жылы зейнетке шыққаннан кейін Лакки Қорғаныс ғылымдары кеңесінің мүшесі, ANSER, Inc. басқарма төрағасы, АҚШ Энергетика министрлігінің зертханалық операциялар кеңесінің мүшесі, Маркони қоғамының төрағасы және TTI/Vanguard консультативтік кеңесінің мүшесі болды. Нью-Джерси штатының губернаторы оны Форт-Монмутты қайта құру бойынша басқармаға тағайындады, содан кейін ол осы басқарманың төрағасы болып сайланды.