Кіріспе
Итальяндық америкалық инженер, бизнесмен Эндрю Джеймс Витерби (туған Андреа Джакомо Витерби, 9 наурыз 1935 жылы) – итальяндық еврей-америкалық электр инженеры және бизнесмен, Qualcomm Inc. компаниясын бірге құрған және Витерби алгоритмін ойлап тапқан. Ол Оңтүстік Калифорния университетінің Витерби инженерлік мектебіндегі электр инженериясы кафедрасының президенттік профессоры, ал 2004 жылы оның 52 миллион долларлық қайырымдылығын ескере отырып, мектеп оның атымен аталып, құрмет көрсетілді.
Andrew James Viterbi (born Andrea Giacomo Viterbi, March 9, 1935) is an Italian Jewish–American electrical engineer and businessman who co founded Qualcomm Inc. and invented the Viterbi algorithm. He is the Presidential Chair Professor of Electrical Engineering at the University of Southern California's Viterbi School of Engineering, which was named in his honor in 2004 in recognition of his $52 million gift.
Ерте өмір
Витерби Италияның Бергамо қаласында итальяндық еврей отбасында дүниеге келді және олармен бірге Екінші дүниежүзілік соғысқа екі жыл қалғанда АҚШ-қа көшті. Оның туған аты Андреа еді, бірақ ол АҚШ азаматтығын алғанда, ата-анасы оның атын Эндрю деп өзгертіп, ағылшын тіліне бейімдеді.
Білім
Витерби Бостон латын мектебінде оқыды, содан кейін 1952 жылы Массачусетс технология институтына (МИТ) түсіп, электр инженериясын оқыды. 1957 жылы МИТ-тен электр инженериясы бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін алды. 1956 жылы МИТ бөлімі арқылы ол құрметті қоғам Eta Kappa Nu-ға қабылданды. Ол Raytheon компаниясында, содан кейін Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Jet Propulsion Laboratory (JPL) -де жұмыс істеді, онда ол адамсыз ғарыш миссиялары үшін телеметрияны зерттеуді бастады, сонымен қатар фазалық құлыптау тізбегін (phase locked loop) әзірлеуге көмектесті. Осымен қатар, ол Оңтүстік Калифорния университетінде докторлық диссертациясын қорғады, 1963 жылы ол цифрлық коммуникациялар саласында бітірді.
Мансап
Докторлық дәрежесін алғаннан кейін, ол Калифорния университетінің Лос-Анджелес қаласындағы (UCLA) академиялық қызметке сәтті өтініш берді. Кейін Витерби UCLA және Калифорния университетінің Сан-Диегодағы (UCSD) электр инженериясы профессоры болды. 1967 жылы ол конволюциялық кодталған деректерді декодтау үшін Витерби алгоритмін ұсынды. Бұл алгоритм бүгінге дейін ұялы телефондардағы қателерді түзету кодтарында, сондай-ақ сөйлеуді тану, ДНК талдау және жасырын Марков модельдерінің көптеген басқа да қолданылуларында кеңінен қолданылады. Адвокаттың кеңесімен Витерби алгоритмге патент алған жоқ. Витерби сонымен қатар ұялы телефон желілері үшін кодтық көптеген кіру (CDMA) стандартын әзірлеуге көмектесті. 1968 жылы Ирвин М. Джейкобспен бірге ол шағын телекоммуникациялық мердігерлік компаниясы Linkabit Corporation-ның негізін қалады. 1985 жылы Джейкобспен бірге Qualcomm Inc. компаниясын құрды. 2003 жылдан бастап ол венчурлық капитал компаниясы The Viterbi Group-тың президенті болып табылады. Ол Ingenu директорлар кеңесінің стратегиялық кеңесшісі ретінде сымсыз байланыс технологиялары компанияларындағы жұмысын жалғастыруда. Витерби 1978 жылы Ұлттық Инженерлік Академияның мүшесі болып сайланды. 1998 жылы ол IEEE Ақпараттық Теория Қоғамынан Технологиялық Инновациялар үшін Алтын Жүзжылдық сыйлығын алды. Витерби "Витерби алгоритмін ойлап тапқаны үшін" марапатталды. 2000 жылы ол ұялы индустрияға қосқан үлесі үшін Wireless Hall of Fame-ге енгізілді. 2002 жылы Витерби өзі бітірген Бостон Латын мектебінде Эндрю Витерби '52 есімді компьютер орталығын ашты. 2004 жылдың 2 наурызында Оңтүстік Калифорния университетінің Инженерия мектебі оның құрметіне Витерби Инженерия мектебі болып қайта аталды, оның алдында ол мектепке 52 миллион доллар сыйға берген болатын. Ол USC қамқоршылар кеңесінің мүшесі. Сонымен қатар ол Скриппс Зерттеу Институтының қамқоршылар кеңесінде де қызмет етеді. Ол сондай-ақ ISSNAF (Солтүстік Америкадағы итальян ғалымдары мен зиялыларының қоры) ұйымының негізін қалаушы мүшесі. 2005 жылы ол Электр Инженериясы саласында Бенджамин Франклин медалімен марапатталды. 2006 жылы ол Eta Kappa Nu-дың құрметті мүшесі атанды. Витерби мен Ирвин М. Джейкобс 2007 жылы IEEE/RSE Вольфсон Джеймс Клерк Максвелл сыйлығын "сымсыз телекоммуникациялардың дамуына ықпал еткен маңызды үлестері, инновациялары және көшбасшылығы үшін" алды. 2008 жылы ол Витерби алгоритмін ойлап тапқаны үшін Мыңжылдық Технология сыйлығының финалисі болды. 2008 жылдың 11 маусымында Финляндияда өткен марапаттау салтанатында ол 115 000 евро және "Peak" сыйлық белгісін 2008 жылғы Мыңжылдық Технология лауреаты ретінде алды. 2008 жылдың қыркүйегінде ол "Витерби алгоритмін" және цифрлық коммуникациялардың теориясы мен тәжірибесін өзгертетін кодтық көптеген кіру (CDMA) сымсыз технологиясына қосқан үлесі үшін Ұлттық Ғылым медалімен марапатталды. 2010 жылы ол IEEE Құрмет медалін алды, сондай-ақ Лос-Анджелестегі Италия Мәдени Институтының өмір бойына жетістіктері үшін IIC сыйлығын алды. 2011 жылы ол Америка Инженерлік Қоғамдар Ассоциациясынан Джон Фриц медалін алды. 2013 жылы Витерби Ұлттық Ғалымдар Даңқына енгізілді. 2017 жылы Витерби және Ирвин Джейкобс CDMA және кең спектрлі дамыту үшін IEEE Milestone Award сыйлығын алды, бұл дамыту мобильді индустрияны дамытуға септігін тигізді.
PLL диапазондарының сәйкес келуіне қатысты Витерби проблемасы
А. Витерби бірінші реттік ФАҰ (фильтрсіз модель) үшін үш негізгі диапазонның (ұстап тұру, тартып алу, бекіту диапазон) бірдей болатынын аналитикалық тұрде дәлездеді. Осы нәтижеге сүйене отырып, әртүрлі болжамдар (мысалы, Эганның II типті АФАҰ тартып алу диапазоны туралы болжамы) және жоғары реттік ФАҰ модельдерінің диапазонды бағалаулар пайда болды, бұл ФАҰ-дың физикалық параметрлерінің (фазалық детектордың, сүзгінің және кернеумен басқарылатын осциллятордың параметрлері) диапазонның сәйкес келетін аймақтарын анықтау мәселесіне әкелді. Математикалық басқару теориясы шеңберінде бұл нәтиже – сызықтық талдау арқылы сызықтық емес жүйенің жаһандық мінез-құлқын анықтау мүмкіндігінің идеясын дамыту және цилиндрлік фазалық кеңістік үшін жаһандық тұрақтылық туралы белгілі болжамдарды (Калманның болжамдары және т.б.) қамтиды.