Кіріспе
Joomla (/dʒ//uː//m//.//l//ɑː/) – еркін және ашық бастапқы кодты веб-контентті басқару жүйесі, сондай-ақ Joomla! (жай шерту белгісімен) және кейде J! деп қысқартылады. Бұл веб-сайттарда веб-мазмұнды жариялауға арналған тегін және ашық бастапқы кодты мазмұн басқару жүйесі (CMS). Веб-контент қолданбаларына талқылау форумдары, фотогалереялар, электрондық коммерция және пайдаланушылар қауымдастықтары, сондай-ақ көптеген басқа да веб-қосымшалар кіреді. Joomla-ны еріктілер қауымдастығы әзірлейді, ал Open Source Matters, Inc. компаниясы заңдық, ұйымдық және қаржылық қолдау көрсетеді. Joomla PHP тілінде жазылған, объектіге бағытталған бағдарламалау әдістерін, қарапайым бағдарламалық жасақтама үлгілерін пайдаланады және деректерді құрылымдық сұраныс тілінде (MySQL/MariaDB) сақтайды. Joomla беттік кэштеу, RSS-ағындары, блогтар, іздеу және тілдерді халықаралық деңгейде қолдау сияқты мүмкіндіктерді қамтиды. Ол CMS-тен тәуелсіз қолданыла алатын модель-көрініс-бақылаушы веб-қосымшалар фреймворкіне негізделген. Joomla! кеңейтулер каталогында 5000-нан астам үшінші тарап кеңейтулері тізімделген.
Joomla ('/dʒ//uː//m//.//l//ɑː/), also styled Joomla! (with an exclamation mark) and sometimes abbreviated as J!, is a free and open source content management system (CMS) for publishing web content on websites. Web content applications include discussion forums, photo galleries, e Commerce and user communities, and numerous other web based applications. Joomla is developed by a community of volunteers supported with the legal, organisational and financial resources of Open Source Matters, Inc.
Joomla is written in PHP, uses object oriented programming techniques, simple software design patterns, and stores data in a Structured Query Language (MySQL/MariaDB) database. Joomla includes features such as page caching, RSS feeds, blogs, search, and support for language internationalisation. It is built on a model–view–controller web application framework that can be used independently of the CMS. There are over 5,000 third party extensions listed in the Joomla! Extensions Directory.
2005-2007 жылдар
Joomla 2005 жылдың 17 тамызында Mambo жобасының бұрылысынан туындады. Сол кезде "Mambo" атауы Miro International Pvt. Ltd. компаниясының тіркелген тауар белгісі болып табылды. Бұл компания жобаны қаржыландыру және сот шараларынан қорғау мақсатында коммерциялық емес ұйым құрды. Joomla әзірлеу тобы, ұйым құрылымының көптеген қағидалары бұрынғы Mambo басқару комитетімен жасалған келісімдерді бұзатынын, маңызды мүдделі тараптармен кеңес жүргізілмегенін және ашық кодтың негізгі принциптерін бұзатын ережелерді қамтитынын мәлімдеді. Joomla-ның бастапқы негізін қалаушылары – Эндрю Эдди, Брайан Тиман, Йохан Янссенс, Жан-Мари Симоне және т.б. бағдарламалық қамтамасыз ету қауымдастығына ақпарат тарату үшін Open Source Matters, Inc. (OSM) ұйымын құрды. Жоба жетекшісі Эдди Mamboserver.com сайтындағы қоғамдық форумның хабарландырулар бөлімінде жарияланған хат жазды. Бір күн ішінде OpenSourceMatters.org сайтына мыңнан астам адам тіркеліп, көптеген қолдау сөздері мен ынталандырулар жариялады. Miro компаниясының бас директоры Питер Ламонт "Mambo ашық кодты дауы: 20 сұрақ Miro-ға" атты мақаласында әзірлеу тобына жауап берді. Бұл оқиға ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету қауымдастығында ашық кодтың анықтамасы туралы пікір қақтығысын тудырды. Басқа ашық кодты жобалардың форумдары екі тараптың да әрекеттері туралы жазбалармен толы болды. Эддидің хабарламасынан кейінгі екі аптада командалар қайта құрылды және қауымдастық өсуін жалғастырды. Эбен Моглен және Бағдарламалық еркіндік заң орталығы (SFLC) 2005 жылдың тамызынан бастап Joomla негізгі командасына көмектесті, бұл туралы Могленнің сол күнгі блог жазбасында және OSM-нің тиісті хабарламасында көрсетілген. SFLC OSM серіктесі ретінде Joomla жобасына құқықтық кеңес беруді жалғастыруда. 18 тамызда Эдди жобаға атау беру үшін қауымдастықтың ұсыныстарын сұрады. Негізгі команда соңғы шешімді қабылдау құқығын өзінде сақтап, қауымдастық ұсынбаған атауды таңдады. 22 қыркүйекте жаңа атау – Joomla! жарияланды. Бұл "барлығы бірге" немесе "жалпы" деген мағынаны білдіретін суахили тіліндегі "jumla" сөзінің ағылшынша транскрипциясы. Бұл сөз амхар, араб, түркі тілдері және урду тілінде де ұқсас мағынаға ие. 26 қыркүйекте әзірлеу тобы қауымдастықтан логотиптерді сұрап, дауыс беруге шақырды. Команда 29 қыркүйекте қауымдастықтың шешімін жариялады. 2005 жылдың қазан айынан бастап брендтік стиль, лицензиялау және тіркелген тауар белгісін пайдалану бойынша нұсқаулар жарияланды.
Молахо
2010 жылы Joomla 1.6 дайындықтары аяқталуға жақын келгенде, Эми Стивен, Клас Берлик, Марко Барбоза, Мэтт Томас және тағы да басқалар Joomla кодын қайта құру жобасын бастады. «Молахо» (Joomla анаграммасы) деп аталған топ, қолданыстағы Joomla CMS соңғы пайдаланушылар мен әзірлеушілерге Joomla-ны пайдалануды қиындатады деп санады, себебі (а) Joomla CMS басқа CMS өнімдері ұзақ уақыттан бері жасап келе жатқандай, тақырыптық жиынтықтармен жабдықталған веб-қосымшалар жиынтығын ұсынбады, және (б) дәстүрлі MVC тәсілі Joomla үшін жаңа компоненттер жасауда әзірлеушілердің өнімділігін төмендетті. Қоғамдық пікір «Молахо» жобасына қатысты әртүрлі болды. Кейбір сарапшылар бұл Joomla CMS-тің тармағы екенін айтты, бірақ Стивен бұл мәлімдемені күшімен жоққа шығарды, ал басқалары оның жұмысы Joomla CMS-тің болашағына зиян келтіреді деп санайтын. Осындай қиын жағдайға қарамастан, «Молахо» 2011 жылы Нидерландыда өткен J and Beyond конференциясында көпшілікке таныстырылды. OSM-нің қолдауы болмағандықтан, Joomla қауымдастығынан ынталы жақтастар табылмай, және альфа нұсқасынан әрі дамымағандықтан, «Молахо» 2015 жылдың ортасында тоқтап қалды.
2012-2014 жылдар
2012 жылдың қаңтар айында тағы бір маңызды жаңарту жарияланды: Joomla 2.5 (іс жүзінде, алдыңғы жылғы екі шағын жаңартуды біріктірді). Joomla 2.5 көптен күткен жақсартулармен, жаңа API-ды жаңа пайдаланушылар үшін жеңілдетіп, қосымша көп тілді мүмкіндіктерді және пайдаланушыларға «бір кликпен» жаңарту мүмкіндігін ұсынды. Joomla 2.5-тің шығарылымынан кейін көп ұзамай Joomla 3.x бойынша жұмыстар басталды. Joomla 3.x интерфейсінде мобильді құрылғыларға бейімделген сайттарға және интуитивті артқы панельге бағытталды. Сайтты шарлаудың жеңілдеуі және Joomla сайтының мазмұнын өңдеудің ыңғайлы тәсілінің арқасында Joomla 3.x CMS-тің ең танымал нұсқасы болды, соңында барлық бұрынғы нұсқаларды қолданыстан шығарды. 2014 жылдың наурыз айында, қауымдастықтан пікір алып, Өндіріс жетекші тобынан ұсыныс алғаннан кейін, жаңа құрылған OSM кеңесі лицензияны GPLv2-ден LGPL-ге өзгертуге келісім берді. Бұл ұсыныс тек лицензияға қатысты болғанымен, CMS-ке әсер етпесе де, бұл шешім қауымдастықта қызу пікірталас тудырды. 2014 жылдың тамызында Joomla CMS әзірлеу тобы жаңа нұсқаларды шығару жоспарын жариялады. 2014 жылдың соңында – жобаны қайта ұйымдастыру жолдары туралы пікір сұрағаннан кейін үш жыл өткен соң Эдди, жобаға белсенді қатыспаса да, Joomla 3.x кодының «қазіргі деңгейдегі үлестермен сақтауға тым ауыр және қиын» екенін айтты; ол ағымдағы CMS сериясын тоқтатып, аз күш жұмсалатын Joomla 4-ті әзірлеуді ұсынды. Эдди OSM-нің жобаны басқаруға деген көзқарасын, кәсіпкерлік қабілетін және басшылығын сынады. Басқа сарапшылар да OSM-нің тиімсіз жұмыс істеп жатқанын айтты.
2015-2018 жылдар
Жобаға сын көбейді, Дионисопулос Эддимен Joomla 3.x-пен туындаған мәселелердің басты себебі туралы келіспеді; Дионисопулостың пікірінше, Joomla 3.x-пен көптеген мәселелердің түбі "Joomla! ұйымының ішкі процестерінде" жатыр. Дионисопулостың көзқарастары қауымдастықта қолдау тапты және Joomla 4 жұмыс тобының құрылуына (кейіннен Joomla X жұмыс тобы аталды) әкелді. 2017 жылдың наурыз айында жоба Joomla 3-ті қолдауды тоқтатып, Joomla 4-ті әзірлеу жоспарларын жариялады. Бұл, тиімді түрде, Joomla X жұмыс тобының жұмысын аяқтады (дегенмен, Joomla X жұмыс тобының қызметі "архивке" жіберілгенге дейін тағы екі жыл өтті). Қауыммен қарым-қатынасты жақсарту үшін, әзірлеушілер тобы 2014 жылғы жоспарды жаңартып, 2018 жылдың маусымында Joomla 4.0 жоспарланғандай 2018 жылдың соңына дейін тұрақты нұсқада шығарылады деген үмітпен жаңа жол картасын ұсынды. 2017-2018 жылдар аралығында әзірлеушілер Joomla 4 үшін алты альфа-тест нұсқасын жасады.
2019-2020 жылдар
2019 жылдың қаңтар айында әзірлеушілер бұрын жарияланған шамаланған мерзімдерді қайта қарастыратын жаңартылған жоспарды ұсынды; жол картасы 2020 жылы бірнеше рет жаңартылды. Joomla 3 жобасын басқаруға қатысты қоғамдық алаңдаушылық күшейді – Joomla 3 жобасын тоқтату жоспары жарияланғанынан кейін екі жыл өткен соң (бірақ үшінші нұсқаны жоспарлап, екі шағын нұсқасын шығарды) және 2019 жылдың соңына дейін Joomla 4-тің қоғамдық талқылау үшін тағы алты альфа-тест нұсқасы жарияланды. Бір жағынан, кейбір адамдар қауымдастықтың жобаны басқарудағы ықпалын жоғалтқан жоқ па деп күмәнданды, ал әзірлеушілердің пікірінше, екінші жағынан, қауымдастық альфа-нұсқаларды сынаған емес, тестілеуге белсенді қатысса, жағдай тиімдірек болар еді. Бұл талқылаулар әзірлеушілер мен пайдаланушылар арасындағы айырмашылықтың артуын көрсетті. 2019 жылдың наурыз айында басталып, бастапқыда Joomla 4 бэкенд интерфейсінің сыртқы түрі мен қолдануына бағытталған ұзақ пікірталас жобаның басқаруы мен дамуына қатысты жалпы көңілсіздікті білдірді. Пікірталас басым түрінде бэкендтің сыртқы түрін сынағанымен, талқылауға қатысушылардың барлығы Joomla 4 жобасының мүмкіндіктерді артық көбейтуге, бағдарламалық құралдың ауырлауына, соңғы шығындардың артуына және сенімсіздікке ұшырауының себептерін айтты. Қоғамдық сын мен Joomla-ға деген қызығушылықтың төмендеуіне қарамастан, конференция одан әрі жұмыстар үшін бірнеше маңызды бағыттарды анықтады, бірақ негізінен мәселелер өнімнің сапасына емес, жобаның ұйымдық құрылымына байланысты деген тұжырымға келді. 2020 жылдың 28 мамырында Joomla командасы 2700 пайдаланушының жеке деректеріне қатысты деректердің бұзылуын анықтады. Бұл мәселе веб-сайттың ішкі тексеруі кезінде анықталды, соның нәтижесінде OSM-ге жатпайтын тұлғаларға тиесілі супер пайдаланушы аккаунттары табылды. Жеке ақпаратқа рұқсатсыз кірудің кез келген дәлелі табылмағанымен, тәуекелді азайту үшін, барлық пайдаланушылардың парольдерін өзгертуді міндетті ету сияқты шаралар дереу қабылданды. COVID-19 пандемиясы Joomla-ның жоспарланған іс-шараларына әсер етті, нәтижесінде әлемдік негізгі конференциялар тоқтатылды. 2020 жылдың 21 маусымында OSM президенті Роуэн Хоскинс Абрахолл жеке қиындықтарға байланысты отставкаға кетті. Кейіннен OSM кеңесі Abrahall-дың қаржы саясатына қайшы келетін шығындарды өтеу туралы бірнеше талаптарды жарияламағанын және Abrahall-дың OSM-ге ақша берері болғанын мәлімдеді; бұл мәселе тәуелсіз баяулар мен талдауларға ие болды. Бұл оқиғалар тізбегіне себеп болды: Abrahall OSM-ге берешегін өтеу үшін банкроттық жариялады; Abrahall OSM-ге қарсы жамандау ісін бастады; OSM кеңесі қайта ұйымдастырылды; Abrahall-дың ізбасары Брайан Митчелл қызметтен босатылды. 2021 жылдың 17 тамызында Joomla 4.0 нұсқасы жарияланды (жұмыстар басталғанына шамамен алты жыл өткен соң). Бұл Joomla жобасы үшін маңызды кезең болды.
Жасаушылар
Joomla волонтерлер қауымдастығымен ашық кодты жоба ретінде қолдауға алынады және GNU General Public License лицензиясы бойынша "қалай бар, солай" принципімен, ешқандай кепілдіксіз, соның ішінде саудаға жарамдылық және белгілі бір мақсатқа сай келу кепілдіктерінен бас тарта отырып ұсынылады. Joomla-ның бастапқы коды GitHub-та сақталады. Joomla тақырыбын талқылау және техникалық кеңес алу үшін ең танымал үш ашық форум: The Joomla Forum, Joomla on Stack Exchange және Mattermost. Жаңа бағдарламалық құралды жоспарлау және шығаруға жауапкершілік OSM-ге жүктеледі. Ол кейбір Symfony компоненттеріне және Joomla Framework компоненттері сияқты басқа ашық кодты кітапханаларға тәуелді.
Даму өмірлік циклі
Joomla 1.6 нұсқасын енгізу арқылы жаңа даму стратегиясын қабылдады. Негізгі идеясы – пайдаланушылардың тілектерін Joomla негізгі құрамына жылдам қосу және болашақ нұсқалардың тұрақтылығын арттыру мақсатында Стандартты қолдау релиздерін (SSR) үздіксіз жариялауды жеңілдету болды. Көптеген пайдаланушылар негізгі релиздер арасындағы жылдам өзгеріске қарсы болды, әсіресе Joomla веб-сайты үшін күрделі қосымшалар жеке әзірленген жағдайда және веб-сайт иесі қауіпсіздік жаңартуларын алу үшін негізгі құрамды жаңартуға мәжбүр болған кезде. 2014 жылдың сәуірінде әзірлеушілер бұрынғы LTR (Ұзақ мерзімді релиз) және STR (Қысқа мерзімді релиз) нұсқаларынан тұратын жүйенің орнына сызықтық нұсқа циклына көшетінін хабарлады. Бұл өзгерістен кейін шыққан алғашқы нұсқа 3.3.1 болды.
Қауіпсіздік
Joomla орнатулары шабуылдардың жиі нысаны болып табылады, әсіресе «деформациялау» деп аталатын шабуылдар, бірақ интернеттегі басқа веб-сайттарға қарағанда осы жағдай жиірек кездеспейді. Үшінші тарапты кеңейтулер қосымша қауіпсіздік тәуекелдерін тудыруы мүмкін, оларды зыянкес тұлғалар пайдалана алады: осал кеңейтулердің тізімі белгілі бір жағдайларда жүргізіледі. Бағдарламалаумен байланысты қауіпсіздік кемшіліктері кездеседі, бірақ қауіпсіздік мәселелерінің көп бөлігі басқалардың қасақана зыянды әрекеттерінен емес, тұрақты техникалық қызмет көрсетпеуден туындайды. Joomla өзінің Security Strike Team арқылы хабарланған қауіпсіздік мәселелерін шешеді.
Нұсқалар тарихы
+Joomla нұсқалары Сериясы Шығарылған күні ретінде шығарылды Негізгі ерекшелік дейін қолдау көрсетіледі 1. x scope="row" abbr=on abbr=on Mambo 4.5.2.3-тің басқа қателер мен орташа деңгейдегі қауіпсіздікті түзетулерді біріктірген қайта брендтелген нұсқасы. PHP 4 үшін жазылған. Графикалық пайдаланушы интерфейсі, үлгілер, "мұрагерлік режимді" шектеулі қолдау. PHP 5 үшін жазылған. Ескерту: Алғашқы ұзақ мерзімді қолдау (LTS) нұсқасы, бірақ оның алдыңғы нұсқасымен кері үйлесімді емес. Мұндай LTS нұсқалары әр үш үлкен немесе кіші релизде шығарылуы керек еді және келесі LTS нұсқасы шығарылғаннан кейін үш айға дейін қолдау көрсетілуі керек еді; бұл тәсіл тәжірибеде қолданылмады. scope="row" abbr=on abbr=on Толық кіруді бақылау тізімінің функционалдылығы, пайдаланушы анықтаған санаттар иерархиясы және әкімші интерфейсінің жетілдірілуі қосылды. Қауіпсіздікті және көшіру құралдарын жақсарту. 2. x scope="row" abbr=on abbr=on Жаңа "Ақылды іздеу" компоненті, Microsoft SQL Server-ді деректер қорының сервері ретінде пайдалану үшін қосымша қолдау, қосымша пайдаланушы ескертулері, қосымша жақсартулар мен қауіпсіздікті жақсарту. Ескертпелер: Екінші LTS шығарылымы. Бастапқыда бұл релиз 1.8.0 деп аталатын, алайда әзірлеушілер 9 тамызда оны жаңа нұсқа нөмірлер схемасына сәйкес қайта атауды жариялады, онда әрбір LTS релизі x.5 релизі болып табылады. 3. x scope="row" abbr=on abbr=on Bootstrap-қа негізделген жаңа әдетті үлгілер; PostgreSQL-ді деректер қорының бэкенді ретінде қолдауды қосты; PHP 5.2 қолдауын алып тастады. Ескерту: Бастапқыда бұл нұсқаны 2012 жылдың шілдесінде шығару жоспарланған еді; алайда, қаңтар-шілдеде шығару кестесі еріктілер үшін ыңғайсыз болды, сондықтан кесте қыркүйек-наурыз айларында шығарылуға ауыстырылды. 2012 жылдың 24 желтоқсанында 3.x сериясына даму өмірлік циклын жақсарту және LTS нұсқаларын қолдауды кеңейту үшін күтпеген қосымшаны қосу туралы шешім қабылданды. Мақалаларды таңбалау. Мақалалардың мазмұнын нұсқалау. Ескертулер: Joomla 3.3 бағдарламасында PHP талаптарының өзгеруіне байланысты 3.2 бағдарламасына 3.3 нұсқасы шыққаннан кейін алты ай бойы қауіпсіздікті қамтамасыз ету ұсынылды. scope="row" abbr=on abbr=on Парольді хэштеуді жақсарту; микродеректерді қолдау; MooTools-қа байланыстылықтарды алып тастады. Ескерту: 2014 жылдың 25 сәуірінде Joomla Production Leadership Team жаңа Joomla құрастырулары үшін "Семманикалық нұсқалар схемасын" ұстана бастағанын жариялады. Бұрынғы ұзақ мерзімді қолдау мен қысқа мерзімді қолдаудың өмірлік циклы саясаты тоқтатылды. Joomla 3.3.1 нұсқасы жаңа даму стратегиясы бойынша шығарылған алғашқы нұсқа болды. scope="row" abbr=on abbr=on Қауіпсіздікті жақсарту; Композиторды интеграциялау; және Google-дің CAPTCHA жоқ reCAPTCHA. Ескерту: 2015 жылдың қазан айында 3.4.5 нұсқасының шығарылуымен қауіпсіздікке қатысты ауқымды өзгерістер енгізілді. scope="row" abbr=on abbr=on PHP 7 қолдау қосылды. Joomla пайдаланылатын орталар туралы анонимді сервер статистикасын жүктеу үшін қосылған опция. Пайдаланушы тәжірибесін жақсарту, бағдарламалық жасақтамаларды жаңарту. scope="row" abbr=on abbr=on Өзгертілген өрістер; қосымша мәзір менеджері; жаңарту жүйесін, кэш жүйесін және пакет/кеңейтуді басқаруды жақсарту; кейбір UX жақсартулары. scope="row" abbr=on abbr=on Жақсыланған маршруттау жүйесі; Joomla 4 үйлесімділік қабаты; қосымша орнатылатын үлгі деректер; кодты жақсарту және шифрлауды қолдау (PHP 7.2-де Sodium кеңейтуін немесе төменгі қолдайтын нұсқалар үшін polyfill арқылы). Privacy Tool Suite, жаңа құпиялылық және деректерді сақтау заңдары мен ережелеріне жауап ретінде, атап айтқанда, GDPR. scope="row" abbr=on Joomla 3. x және Joomla 4. x арасындағы көпір. PHP 5 және Microsoft SQL Server үшін қолдауды алып тастау. Ескертулер: PHP 8 қолдау қосылды. scope="row" abbr=on abbr=on Тапсырманы жоспарлау; кіші үлгілер; қолжетімділікті тексеру; синтаксисті ерекшелендіру; желідегі көмек. scope="row" abbr=on abbr=on Пернетақтаның қысқа жолдары; Көп факторлы аутентификация. scope="row" abbr=on "Бағдарламалық саяхаттар" scope="row" abbr=on Joomla 4. x және Joomla 5. x арасындағы көпір. 5. x scope="row" abbr=on abbr=on Жақсартылған Schema.org интеграциясы және қауіпсіздік. Ескерту: PHP 8.2 және MySQL 8.0 немесе эквиваленттіге қосымша ең төменгі техникалық талаптарды қояды. scope="row" abbr=on abbr=on "Қараңғы режим" жақсартулары; "қош келдіңіздер саяхаты"; SEO-ны одан әрі оңтайландыру; TUF 6-мен интеграцияланады. 6. x scope="row" abbr=on Белгісіз
Жалпы
Joomla жобасы өзінің қызметтерін (мысалы, тауарлық белгілерді тіркеу, лицензиялау, маркетинг, бағдарламалық құралдарды әзірлеу, құжаттама жасау, баспасөз хабарламалары және т.б.) Open Source Matters, Inc. ұйымының басшылығымен құрылған арнайы командалар арқылы жүзеге асырады. Осы командаларға қатысу ерікті, бірақ қабылдау шарттары қатаң. Тек бекітілген команда мүшелері ғана команда жетекшілерін және OSM кеңесінің мүшелерін сайлауға құқылы. Жалпы алғанда, Joomla жобасы WordPress, Drupal және Typo3 жобаларымен бірлесіп, Еуроодақтың кибер-қауіпсіздік туралы заңына байланысты туындаған мәселелерді шешуге бағытталған.
Конференциялар
J and Beyond – Joomla жасаушылары мен сайттарды біріктіретін мамандарға арналған жыл сайынғы конференция. Әдетте мамыр айында Еуропада өткізілетін бұл шара, Joomla жобаларымен айналысатын маман үшін маңызды жиын болды. 2024 жылғы конференция билет сатылымының нашар болуына байланысты күшін жойды.
Қаржылық қолдау
Joomla көбінесе OSM-нің операциялық шығындарын жабатын жеке демеушіліктер арқылы қаржыландырылады; осы шығындарға салықтар, есептесу, іс-шараларға қатысу, домендерді пайдалану және тағы да басқалары кіреді. Жобаның қалған кірісі веб-сайттағы жарнама, комиссиялар, емтихан төлемдері және Google Summer of Code бағдарламасынан түседі.
Ұзартулар
Joomla әзірлеуші тобына тәуелсіз, басқа адамдар Joomla веб-сайт иелеріне қажет болуы мүмкін қолданбалар спектрін кеңейту үшін қосымша бағдарламалық жасақтама – кеңейтімдер жасады. Барлық үшінші тараптық бағдарламалық өнімдер сияқты, олардың кейбіреулері тегін ұсынылуы немесе негізгі Joomla CMS-тен өзгеше талаптармен лицензиялануы мүмкін, бұл қосымша қиындықтарға әкелуі мүмкін (мысалы, Joomla жоғары нұсқаларымен үйлесімсіздік). Joomla CMS-тің ескі нұсқалары үшін жасалған кеңейтімдер көбінесе веб-сайт иелеріне қолданыстағы CMS-ті жоғары нұсқаға жаңартуға кедерес болады. Joomla жобасы CMS әзірлеуші тобынан тәуелсіз жасалған кеңейтімдерді мақұлдамайды және ұсынбайды, сондай-ақ осы өнімдерді пайдалану нәтижесінде туындаған проблемалар бойынша қолдау көрсетпейді.
Joomla пайдаланушылар топтары (JUG)
JUG деп аталатын Joomla пайдаланушылары мен әзірлеушілерінің жергілікті топтары Joomla туралы ақпарат алмасу және жобаларды жоспарлау (мысалы, шеберлік сабақтары) үшін жүйелі түрде кездеседі.