Кіріспе

Оффсеттік немесе осі жоқ антенна – параболалық антеннаның бір түрі. Ол антенналық қабылдағыштың рефлектордан жаққа қарай жылғастырылуымен ерекшеленеді, ал дәстүрлі "алдыңғы қабылдағышты" параболалық антенналарда қабылдағыш антенна табақтың алдында, оның осіне ілінген. Алдыңғы параболалық табақтағыдай, қабылдағыш рефлектордың фокустық нүктесінде орналасқан, бірақ рефлектор параболоидтың асимметриялық сегменті болғандықтан, фокус қабырғасында орналасады. Бұл конструкцияның мақсаты – қабылдағыш антенна мен оның тіректерін кіріс радиотолқындардың жолынан шығару. Әдеттегі алдыңғы қабылдағышты тарелка антеннасында қабылдағыш құрылымы мен оның тіректері радиотолқындардың кіретін сәулесінің жолында орналасқан, оларды ішінара кедергілеп, тарелкаға "көлеңке" түсіріп, қабылданған радиоқуатты азайтады. Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл антеннаның апертуралық тиімділігін төмендетеді, оның күшейтуін азайтады. Оффсеттік конструкцияда қабылдағыш сәуле аймағынан тысқары орналасады, әдетте оның астында, табақтың төменгі жиегінен шығып тұрған тіреуде. Антеннаның сәулелік осі, кіріс немесе шығыс радиотолқындардың осі, табақ аузының жазықтығына белгілі бұрышпен бұрылады. Бұл конструкция ең көп таралған шағын параболалық антенналар немесе "мини-тарелкалар", мысалы, үй спутниктік теледидары антенналарында қолданылады, онда қабылдағыш құрылымы сигналдың маңызды бөлігін тосуға жеткілікті үлкен. Тағы бір қолданылуы – спутниктерде, әсіресе тікелей эфирлік спутниктерде, олар Жердегі үйлерге теледидар сигналдарын тарату үшін параболалық тарелкаларды пайдаланады. Күн батареяларымен қамтамасыз етілген шектеулі беріліс қуаты болғандықтан, спутник антенналары мүмкіндігінше тиімді жұмыс істеуі керек. Оффсеттік конструкция радарлық антенналарда да кеңінен қолданылады. Бұл антенналар алыстағы нысаналардан келетін әлсіз сигналдарды анықтау үшін мүмкіндігінше көп сигналды жинауы керек. Оффсеттік антенналарды алдыңғы қабылдағышты антенналарға қарағанда жобалау қиынырақ, өйткені тарелка екі осінде әртүрлі қисықтыққа ие параболоидтың асимметриялық сегменті болып табылады. 1970 жылдарға дейін офсеттік конструкциялар көбінесе радарлық антенналармен шектелген, оларға формаланған сәулелерді жасау үшін асимметриялық рефлекторлар қажет болды. 1970 жылдары офсеттік тарелкалардың сәулелену үлгісін оңай есептей алатын компьютерлік жобалау құралдарының пайда болуы бұл шектеуді жойды, ал тиімді офсеттік конструкциялар соңғы жылдары кеңінен қолданылуда.