Кіріспе

Америкалық инженер-механик Клейтон Дэниел Моте (Clayton Daniel Mote Jr.) (5 ақпан 1937 жылы туған) – Ұлттық инженерлік академиясының бұрынғы президенті. Ол 2013 жылдың шілдесінен 2019 жылдың маусымына дейін NAE президенті қызметін атқарды. Сондай-ақ, 1998 жылдың қыркүйегінен 2010 жылдың тамызына дейін Мэриленд университетінің президенті болды. 1967 жылдан 1991 жылға дейін Моте Калифорния университетінде (Беркли) механикалық инженериядан профессор болып жұмыс істеді және 1991 жылдан 1998 жылға дейін Берклиде вице-канцлер болып қызмет етті. Моте – Король Елизавета атындағы инженерлік сыйлықтың төрешісі.

Калифорния университеті, Беркли

Моте Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында дүниеге келді және Калифорния университетінің Беркли қаласындағы бөлімінен механика инженері мамандығы бойынша бакалавр, магистр және доктор ғылымдарының дәрежелерін алды. Англияда докторантурадан кейінгі бір жылдық тәжірибеден және Питтсбургтегі Карнеги технология институтында үш жыл ассистент профессор болып жұмыс істегеннен кейін, ол Берклиге оралып, келесі 31 жыл бойы механика инженері факультетінде қызмет етті. Ол және оның студенттері жоғары жылдамдықпен айналатын және жылжымалы континуумдардың (мысалы, дискілер, желілер, таспалар және кабельдер) динамикасын, тұрақтылығын және басқаруын, сондай-ақ қарда шаңғы тебуден туындаған биомеханикалық мәселелерді зерттеді. Ол осы жүйелерді қамтитын "аксиалды қозғалатын материалдар динамикасы" деген жаңа саланың негізін қалады. Ол 300-ден астам ғылыми жарияланымның авторы және 58 докторлық диссертация қорғаған студентке жетекшілік етті. Берклиде ол механикалық жүйелер кафедрасында профессорлық қызмет атқарды және 1987 жылдан 1991 жылға дейін механикалық инженерлік факультеттің деканы болды. Осы кезеңде Ұлттық зерттеулер кеңесі (NRC) оның аспирантура бағдарламасын елі бойынша ең тиімді деп бағалады. Механикалық инженерлік салаға қаржы жинаудағы табысы үшін 1991 жылы ол Беркли университетінің вице-канцлері болып тағайындалды, оның міндеті – университет үшін 1 миллиард долларлық капиталдық науқанды ұйымдастыру және басқару болды. Аталған науқан нәтижесінде 1,4 миллиард доллар жиналды.

Мэриленд университеті

1998 жылы доктор Моте Мэриленд университетінің, Колледж-Парк қаласындағы президенті қызметіне шақырылды, ол 2010 жылға дейін осы лауазымды атқарды, содан кейін Регент профессоры болып тағайындалды. Оның университет алдындағы мақсаты – белсенді шаралар арқылы университеттің өзінің жетістіктерге деген талабын және ұлттық және әлемдік деңгейдегі орнын көтеру болды. Оның қызмет ету кезеңінде факультет арасындағы академия мүшелерінің саны үш есеге артты, үш Нобель сыйлығының лауреаты танылды, аккредиттелген халық денсаулығы мектебі мен биоинженерлік жаңа факультеті құрылды. Ол сондай-ақ кампустың жанында 130 акрлық зерттеу паркін құрды, факультеттің зерттеу қаржысы 150%-ға өсті, ал айналасындағы федералдық мекемелермен және халықаралық ұйымдармен ынтымақтастық кеңейді. Шетелде оқитын студенттердің саны үш есеге артты, ол жыл сайынғы ашық есік күнін ұйымдастырды, ол күні 100 мыңнан астам адам келді, кампусқа арналған қайырымдылық қоры құрылды, оның қамқоршылар кеңесі 1 миллиард долларлық капиталдық науқанды бастады, ол өз мақсатына жетті, оның қызмет ету кезеңінде барлық студенттердің алты жыл ішіндегі бітіру көрсеткіші 15-20%-ға артты және барғысы келген әрбір студентті түскі асқа шақырды. Әлемдік университеттердің академиялық рейтингі 2010 жылы кампусты #36-ға, ал оның Инженерлік мектебін әлемдік деңгейде #13-ке қойды.

Ұлттық инженерлік академиясы

Моте 1988 жылы күрделі динамикалық жүйелердің механикасын талдағаны үшін Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі болып сайланды. Ол тербеліс және биомеханика саласында зор практикалық маңызы бар нәтижелер берді. Ол сонымен қатар, 2002-2008 жылдары кеңесші, 2009-2013 жылдары қазынашы, ал 2013 жылдың 1 шілдесінен бастап алты жылға президент лауазымына сайланды. Қазіргі таңда Ұлттық зерттеулер кеңесінің (NRC) төрағасының орынбасары болып қызмет етеді және 2009 жылдан бері оның Басқарушы кеңесінің Атқару комитетінде мүше болып табылады. Ол NRC Global Science and Technology Strategies және олардың АҚШ ұлттық қауіпсіздігіне тигізетін әсері жөніндегі комитеттің төрағасы (2009-2010), Ұлттық академиялардың Үкімет-Университет-Индустрия зерттеу дөңгелек үстелінің (2007-2013) тең төрағасы, АҚШ Қорғаныс министрлігі мен АҚШ өнеркәсіптік базасы үшін ғылым, технология, инженерлік және математикалық кадрлардың қажеттіліктері жөніндегі комитеттің тең төрағасы (2011-2012) болды. Сондай-ақ ол Қорғаныс министрлігінің негізгі зерттеулері жөніндегі NRC комитетінің төрағасының орынбасары (2004) және 2005 және 2010 жылдарғы "Жығылу дауылдарынан жоғары көтерілу" есебін дайындаған NRC комитетінің мүшесі болды. Ол ФБР-дің Ұлттық қауіпсіздік жоғары білім беру кеңесінің негізін қалаушы мүшесі де болды (2005-2010).