Кіріспе

Айнымалы ток өлшеу үшін сигнал көбінесе эквивалентті мәнді тікелей токқа, яғни квадраттың орташа түбіріне (RMS) түрлендіріледі. Қарапайым құралдар мен сигнал түрлендіргіштер бұл түрлендіруді сигналды орташа түзетілген мәнге сүзу және түзету коэффициентін қолдану арқылы жасайды. Қолданылған түзету коэффициентінің мәні тек сигнал синусоида болғанда ғана дұрыс болады. Шынайы RMS қисықтың квадратының орташасының квадрат түбіріне пропорционалды, абсолюттік мәннің орташасына емес, дұрыс мәнді ұсынады. Кез келген толқын үшін осы екі орташаның арақатынасы тұрақты болады және көптеген өлшемдер (номиналды) синустық толқындарда жасалғандықтан, түзету коэффициенті осы толқынды қабылдайды; бірақ кез келген бұрмалау немесе ығысу қателерге алып келеді. Мұны іске асыру үшін шынайы RMS түрлендіргішке күрделі схема қажет.

Цифрлық RMS түрлендіргіштер

Егер толқын пішіні цифрланған болса, нақты RMS мәнін тікелей есептеуге болады. Көптеген цифрлық және компьютерлік осциллографтарда толқынның RMS мәнін беру функциясы бар. Түрлендірудің дәлдігі мен жолақ ені аналогтан цифрлыққа түрлендіруге толығымен байланысты. Көп жағдайларда, нақты RMS өлшемдері қайталама толқындарда жасалады, және мұндай жағдайларда цифрлық осциллографтар (және кейбір күрделі дискретті мультиметрлер) сигнал жиілігінен әлдеқайда жоғары дискретизация жиілігінде дискретизация жасай отырып, стробоскоптық эффект алуға мүмкіндік беретін өте жоғары жолақ еніне қол жеткізе алады.

Жылу конвертерлері

Ауыспалы токтың тиімді шаршы мәні (RMS) оның жылу беру мәні деп те аталады, себебі ол бірқалыпты ток мәніне тең кернеу болып табылады, осылайша бірдей жылу эффектін алуға болады. Мысалы, егер 120 В AC RMS кедергісі бар жылыту элементіне қолданылса, ол 120 В DC қолданылғандағыдай дәл сол деңгейде қызады. Бұл принцип ертедегі жылу түрлендіргіштерінде пайдаланылған. Ауыспалы ток сигналы кішкентай жылыту элементіне қолданылады, ол термистормен үйлесімді болады, оны тұрақты ток өлшеу тізбегінде қолдануға болады. Бұл техника өте дәл емес, бірақ ол кез келген жиіліктегі кез келген толқынды өлшей алады (өте төмен жиіліктерден басқа, онда термистордың жылу сыйымдылығы тым кішкентай болып, температурасы тым көп өзгереді). Үлкен кемшілігі – төмен кедергісі: яғни, термисторды қыздыруға жұмсалатын қуат өлшеніп жатқан тізбектен алынады. Егер өлшеніп жатқан тізбек жылыту тогын көтере алса, жылыту элементінің кедергісі белгілі болғандықтан, эффектті түзету үшін өлшеуден кейін есептеу жасау мүмкін. Егер сигнал әлсіз болса, алдын ала күшейткіш қажет, ал құралдың өлшеу мүмкіндіктері осы күшейткішпен шектеледі. Радиожиіліктік (RF) жұмыстарда төмен кедергі міндетті түрде кемшілік емес, себебі 50 Омдық жетектеу және тоқтату кедергілері кеңінен қолданылады. Жылу түрлендіргіштері сирек кездеседі, бірақ оларды әлі де радио әуесқойлары мен хоббистер пайдаланады, олар ескі, сенімсіз құралдың жылу элементін алып тастап, оны өздерінің қазіргі заманғы дизайнына енгізе алады. Сонымен қатар, өте жоғары жиіліктерде (микротолқынды) RF қуат өлшегіштері әлі де RF энергиясын кернеуге түрлендіру үшін жылу әдістерін қолданады. Жылуға негіделген қуат өлшегіштері миллиметрлік толқынды (MMW) RF жұмысы үшін стандарт болып табылады.