Кіріспе

Castaway 2000 – 2000 жылы BBC One телеарнасында көрсетілген реалити-шоу. Бағдарламада отыз алты ер адам, әйел және баладан тұратын топтың қатысуы көрсетілді, олар Шотландияның шалқары Тарансей аралында қоғам құруға міндеттелді. Реалити-телевизия жанрының жаңа түрінің алғашқы үлгісі ретінде сипатталғанмен, рейтингі жоғары болғанына қарамастан, түсірілім кезінде бірнеше мәселе туындады, бұл жағымсыз жарнамаға және тіпті сот дауына әкелді. Бұл шоу қатысушы Бен Фоглдің телекарьерасын бастады, бірақ Radio Times газетінің мәліметінше, бұл шоу "басқа ештеңемен еске түспейді". Жеті жыл өткен соң BBC шоуды Castaway 2007 ретінде қайта жандандырды. 2016 жылы Channel 4 ұқсас шоуды, Eden-ді көрсетуге кірісті, ол көптеген салыстырулар жасады және Castaway-ден көптеген сабақтар алды.

Даму

Шоу британдықтардың отыз алты ер және әйел, сондай-ақ балаларының Сыртқы Гебрид аралдарындағы шотланд аралы Тарансейде қауымдастық құруға жұмсаған бір жылдық күш-жігерін көрсетті. Жаңа мыңжылдық үшін батыл тәжірибе ретінде жарияланған бұл жобада, қатысушылар бастапқыда бар ғимараттардан және олар үшін қойылған ғимараттардан басқа, нөлден тұрақты, өзін-өзі қамтамасыз ететін қауымдастық құруға тиіс болды. Олар өздеріне жеміс-көкөніс өсіріп, жануарларды сойып, бір жылға қауымдастыққа айналуы керек еді. Бұл сериал басқа реалити-шоулардан бірнеше маңызды тұрғысынан ерекшеленді. Біріншіден, көмекші команда болған жоқ. Қатысушылар өздерін-өздері түсірді. Екіншіден, бәсекелестік болған жоқ. Channel 4 телеарнасының "Big Brother" жобасынан кейін шыққан "Castaway 2000" жобасының соңында ешқандай сыйлық ұсынылмады. Мақсаты жеңімпазды анықтау емес, қауымдастық құру еді. Осы себепті, бұл сериал – қоғам құру бойынша бір жылдық тәжірибе туралы деректі фильм, сонымен қатар реалити-шоу. Сериалдың продюсері – Lion Television компаниясынан Крис Келли, атқарушы продюсерлері – Lion компаниясынан Джереми Миллс және BBC Scotland компаниясынан Колин Кэмерон.

Өндіріс

Каставейлерге өздерімен бірге белгілі бір мөлшерде жеке заттарын алуға рұқсат берілді, бірақ олардың бір бөлігі әуе тасымалы кезінде түсіп қалды, нәтижесінде заттар жоғалды немесе зақымдалды. Мисс Лоу – сол жылы таңдаған жеке заттарын жоғалтқан төрт каставейдің бірі, себебі әуе тасымалы барысында жүк тиелген контейнер теңізге құлап кетті. Жыл басында тұмау індеті басталып, одан кейін жақын жерде менингит ошағы анықталғандықтан, оларға антибиотиктер ұсынылды. Сегіз баласын қоса алғанда, каставейлер өздерінің ірі қара малын, қойларын, шошқаларын және тауықтарын өсірді, сондай-ақ жел турбинасы, гидроэлектр стансасы, сусыз дәретханалар және ұзын құдықтар сияқты экологиялық таза инфрақұрылымды салды. Тұрша тобымен жабылған эко-капсулаларда тұрған каставейлер мектеп, мал сою орны салып, өнім өсіру үшін парниктер құрды. Аралда өмір салты әртүрлі көптеген қатысушылар болғандықтан, көптеген дау-жанжалдар туды. Ерекше қақтығыс – қажырлы жетінші күндік адвентистер отбасы мен гей ер адам арасында болды. 26 жастағы теледидар продюсері Таня Чидл шоуды түсірудің көп бөлігін жүзеге асырды – көптеген операторлардың болуы оқшаулану сезімін жояды деп есептелді. Кейін каставейлерге кішкентай камералар берілді, ал "күнделік бөлмеге" тұрақты камера орнатылды. Рон Копси, Хиллари Фримен және Кэри отбасы аралдан ерте кетіп қалды. Кеткеннен кейін Рон Копси бағдарлама продюсерлеріне шағымданғаны хабарланды. Бірақ жылдың ортасында достары мен туыстарына сапар ұйымдастырылды.

Мұра

Жоба 2001 жылдың 1 қаңтарында аяқталғаннан кейін, көптеген аралда қалған адамдардың өмірі қалыпқа келді. Бірақ, шоуда жиі көрсетілген және медиа отбасынан шыққан Бен Фогл телеарнада жұмысын жалғастырды, ол "The Holiday Show" және "Countryfile" сияқты бағдарламаларда тұрақты қатысушы болды. Стивенсон отбасы өз балаларына үйде білім беруді бастауға шабыттанды. Автор Марк МакКрумның жоба туралы ресми, қатты мұқабалы кітабы 2000 жылдың қараша айында Ebury Publishing баспасынан, ал 2001 жылдың сәуір айында жаңартылған, жұмсақ мұқабалы нұсқасы жарық көрді. Екінші, қысқа серия туралы бастапқы әңгімелер болғанымен, ол 2007 жылға дейін қайта оралмады. Дегенмен, бұл 2001 жылдың жазында CBBC арнасында көрсетілген "Live & Kicking" жасаған балаларға арналған жекелеген бағдарламаға түрткі болды. Бастапқы шоу аяқталғаннан кейін Тарансай аралдары туристерге ашылды. Аралда қалған Tanya Cheadle 2004 жылы сериалдың көмекші продюсері Пол Овертонға үйленді. Тойға Фогл және тағы он аралда қалған адам қатысты. 2008 жылы BBC Two телеарнасы "Керегеге оралу" деген 5 бөлімдік жаңа сериалды көрсетті. Шоуда түпнұсқа сериалдың жұлдыздарымен сұхбаттар, актерлердің сахна артындағы естеліктері және түпнұсқа сериалдың ең қызықты сәттері көрсетілді.