Кіріспе

Сент-Клэр – АҚШ-тың Мичиган штатының шығыс "Thumb" аймағындағы Сент-Клэр округіндегі қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 5485 адамды құрайды. Қала Сент-Клэр қалашығының оңтүстік-шығыс жаққа орналасқан Сент-Клэр өзенінің жанында орналасқан.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 3,61 шаршы миль (9 км²), оның ішінде 2,93 шаршы миль (8 км²) құрлық және 0,68 шаршы миль (2 км²) су алабын құрайды. Қала Сент-Клэр өзенінің жағасында орналасқан. Ол Мичиган штатының «Бас бармақ» аймағында жатыр. Сент-Клэрді «Көк су» аймағының да бөлігі деп санауға болады, ол «Бас бармақ» аймағының кіші аймағы. Сент-Клэр қаласының Сент-Клэр өзені бойында көптеген жоғары деңгейдегі тұрғын үйлер орналасқан. Сент-Клэр аймағы Детройт агломерациясынан көптеген туристерді қызықтырады.

Атау беру

Сент-Клэр өзенінің батыс жағалауында орналасқан қаланың аты өзеннен алынған. Ол 17 ғасырда француз зерттеушілері атаған Сент-Клэр көлімен байланысты аталған. Француз зерттеушісі Рене Роберт Кавельер, Сиер де Ла Саллдың экспедициясы 1679 жылдың 12 тамызында, Ассизилік Киелі Клараның мереке күнінде көлге кірді және оны оның құрметіне Lac Sainte Claire деп атады. 1710 жылғы ағылшын карталарында көл Сент-Клэр деп белгіленген (соңғысы – французша жазылуы). Бұл жазу 1755 жылғы Митчелл картасында ағылшын тілінде "St. Clair" деп жазылған, қазіргі атауы осылай. Кейде бұл атау Америка Құрама Штаттарының Конституциясын жасау кезінде Континенттік Конгресте АҚШ президенті болған және Солтүстік-Батыс территориясының губернаторы болған Америка революциялық соғысының генералы Артур Сент-Клэрді құрметтеу үшін берілген деп есептеледі, бірақ атау Сент-Клэр танымал тұлғаға айналудан бұрын-ақ қазіргі жазу түрінде қолданыста болған. Көлдің бұрынғы аты кейінірек шенеуніктер көл мен өзенге жақын саяси бірліктерге ат қойған кезде, мысалы Сент-Клэр округі, Сент-Клэр қалашығы және Сент-Клэр мен Сент-Клэр-Шорс қалалары генералдың атымен шатастырылған болуы мүмкін. Кейбіреулер бұл атауды Пайн өзенінің сағасында Сент-Клэр өзені бойында жер сатып алған британдық офицер Патрик Синклердің құрметіне берілгенін айтады. Ол 1764 жылы Синклер бекінісін салған, ол тасталып кеткенге дейін шамамен жиырма жыл бойы қолданыста болды.

Тарих

Сент-Клэрді алғаш рет 1828 жылы Томас Палмер Палмер деген атпен жоспарлаған. Сент-Клэр қаласының тарихы 1764 жылға дейін жетеді, сол кезде Пайн өзенінің оң жағында, Сент-Клэр өзеніне құятын жерге жақын британдық бекініс салынған. Понтиак көтерілісі бір жыл бұрын болған, сондықтан британдықтар Детройт пен Форт Мичилимакинац арасындағы кеме жолын қорғау үшін Сент-Клэр өзенінде әскери база құруды қалаған. Оны салу міндеті полковник Патрик Синклерге жүктелді. Ол жаңа Форт-Синклерді сонымен қатар сауда және ағаш кесу орталығына айналдырды. Бекініс пен сауда бекеті шамамен жиырма жыл бойы жұмыс істеді. 1817 жылы Роберт Фултон Пайн өзенінің солтүстік жағында қала құрды. Ол Сент-Клэр округін құруға ықпал етіп, кейін штатты өз қонысын жаңа округтің орталығы етуге көндірді. Сент-Клэр 1871 жылға дейін округ орталығы болып қала берді, содан кейін ол Порт-Хуронға көшірілді. 1826 жылы Детройттан Томас Палмер Фултонның көбінесе дамылмаған қаласын сатып алды, және бір кезде бұл ауыл Палмер деп аталды. Аймақтағы қарағай мен еменнің көптігіне байланысты ағаш өңдеу өнеркәсібі гүлдене бастады. Пайн өзенінің жағалауындағы саз бірнеше кірпіш зауыттарына материал қамтамасыз етті, олар ХХ ғасырға дейін жұмыс істеді. Кеме жасау 1820 жылдары басталды және жүз жылға жуық жалғасты. Қаланың көптеген азаматтары Ұлы көлдерде теңізші болды, ал көптеген капитан қалада үй салды. 1887 жылы Diamond Crystal Salt Company компаниясы аймақтағы кең ауқымды жер асты тұз қорларын игеруге кірісті. 1800 жылдардың соңында Сент-Клэр 1881 жылы салынған сәнді Оукленд қонақ үйі және 1888 жылы Сомервилл қонақ үйінің құрылысымен танымал демалыс орнына айналды. Бұл жердегі табиғи кереметтерге қоса, екі қонақ үйде де минералды ванналар ұсынылды. Пассажирлік кемелер күн сайын қонақ үйлердің портына тоқтады. 1960 жылдары қаланың орталық бөлігі АҚШ Тұрғын үй және қала құрылысы департаментінің көмегімен қайта жаңартылды. Жобаның ең маңызды бөлігі – Палмер паркін кеңейту және Сент-Клэр өзені бойындағы серуендеу жолы. Бүгінде бұл әдемі саябаққа бүкіл елден келушілер келіп демалады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 5485 адам, 2306 үй шаруашылығы және 1521 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 2523 тұрғынжай бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,1% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 0,9% азиялық, 0,3% басқа нәсілдерден және 1,2% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,6% құрады. 2306 үй шаруашылығының 30,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 51,1% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,8% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, 4,0% күйеуі жоқ ерлер басқаратын үйлер, ал 34,0% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,1% жеке адамдардан тұрды, ал 11,2% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,37 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,95 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 42,5 жас. Тұрғындардың 23,9% 18 жасқа дейін, 7,1% 18 мен 24 жас аралығында, 22,8% 25 пен 44 жас аралығында, 30,9% 45 пен 64 жас аралығында және 15,2% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,3% ер адам және 51,7% әйел адам.

Өнеркәсіп

Cargill Salt (бұрынғы Diamond Crystal) Сент-Клэрде ірі ерітінді тұз кені мен булану орнатылымын пайдаланады. Бұл АҚШ-тағы Альбергер тұзын шығаратын жалғыз зауыт, ол жылдам тамақ индустриясында өзінің ерекше пішініне байланысты жоғары көлемді және белгілі бір көлемдегі (салмағы емес) төмен натрий құрамы үшін ерекше құнды. Бұл Мичиган штатының ірі тұз өндіру өнеркәсібінің бір бөлігі. Сент-Клэр электр станциясы және Белль-Ривер электр станциясы аймақ үшін маңызды өнеркәсіптік кәсіпорындар болып табылады, бірақ олар қала шегінде орналасқан жоқ. Екі станция да Сент-Клэр өзені бойында, оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан.